سايرامدا جۇرتتى سان سوقتىرعان ءبىر جاعداي بولىپ تۇر. وسىدان بەس جىل بۇرىن اۋدان ورتالىعى – اقسۋكەنت اۋىلىنىڭ اكىمى جۇرتقا جەردى وڭدى-سولدى ۇلەستىرىپتى. الايدا, سول مىرزالىقتىڭ زاردابىن جەرگىلىكتى حالىق بۇگىن تارتىپ وتىر. ءۇي سالۋعا بەرىلگەن بۇل جەرلەر الدەبىر شارۋا قوجالىعىنىڭ يەلىگىندە ەكەن. ەندى اۋدان اكىمدىگى «سول كەزدە شىعارىلعان اۋىل اكىمىنىڭ شەشىمى زاڭسىز, سوندىقتان 4200 جەر تەلىمىن كەرى قايتارامىز», دەيدى. ال كەزىندە جەر ۇلەستىرگەن باسشىلار الدەقاشان جۇمىستارىن اۋىستىرىپ جىبەرگەنىن, ارينە, ىشتەرىڭىز سەزىپ وتىر. ەڭ وكىنىشتىسى, الگى جەرگە كوپ وتباسىلار ءۇي, قورا-جاي سالىپ العان.
سايرامدا جۇرتتى سان سوقتىرعان ءبىر جاعداي بولىپ تۇر. وسىدان بەس جىل بۇرىن اۋدان ورتالىعى – اقسۋكەنت اۋىلىنىڭ اكىمى جۇرتقا جەردى وڭدى-سولدى ۇلەستىرىپتى. الايدا, سول مىرزالىقتىڭ زاردابىن جەرگىلىكتى حالىق بۇگىن تارتىپ وتىر. ءۇي سالۋعا بەرىلگەن بۇل جەرلەر الدەبىر شارۋا قوجالىعىنىڭ يەلىگىندە ەكەن. ەندى اۋدان اكىمدىگى «سول كەزدە شىعارىلعان اۋىل اكىمىنىڭ شەشىمى زاڭسىز, سوندىقتان 4200 جەر تەلىمىن كەرى قايتارامىز», دەيدى. ال كەزىندە جەر ۇلەستىرگەن باسشىلار الدەقاشان جۇمىستارىن اۋىستىرىپ جىبەرگەنىن, ارينە, ىشتەرىڭىز سەزىپ وتىر. ەڭ وكىنىشتىسى, الگى جەرگە كوپ وتباسىلار ءۇي, قورا-جاي سالىپ العان.
بۇل ماسەلە ۇلكەن داۋعا اينالىپ, ءتىپتى, جەر العاندار «شاراسىزدىق تانىتىپ وتىرعان قازىرگى اۋدان باسشىلارى قىزمەتىنەن كەتسىن» دەپ تەپسىنگەن بولاتىن. ارتىنشا ارنايى كوميسسيا قۇرىلدى. كەشە كوميسسيا توراعاسى, وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەربول سادىر تەكسەرۋ قورىتىندىسىن جاريا ەتتى. سويتسەك, سانسىز باپتار ەلى بىلىققا باتىپ-اق قالىپتى. اقسۋكەنت اۋىل وكرۋگى اكىمى 2008-2009 جىلدار ارالىعىندا تۇرعىن ءۇي سالۋ ءۇشىن ايتەكە بي ۋچاسكەسىنەن, قارابۇلاق تاس جولى جانە الماتى-تەرمەز اۆتوجولى بويىنان 5328 ازاماتقا شەشىم شىعارىپ بەرگەن. ەندى مىنا ماسقارانى قاراڭىز. 5328 شەشىمنىڭ ىشىندە 1114 ازامات 2 شەشىممەن 2 رەتتەن جەر العان. ءدال وسىلايشا 176 ازامات 3 رەت, 17 ازامات 4 رەت, 3 ازامات 5 رەت جەر الىپتى. 667 ازاماتتىڭ اتىندا بۇرىن جەر ۋچاسكەلەرى تىركەلگەن بولسا دا اكىمنىڭ جەر الۋ تۋرالى شەشىمىنە يە بولعان. جەر ۇلەستىرۋشى سايرامدىق اكىمدەردىڭ قۇنىعىپ كەتكەنى سونشالىق «ءار ازامات ءبىر مارتە عانا جەر ۋچاسكەسىن الۋعا قۇقىلى» دەگەن زاڭ باپتارىنا پىسقىرىپ تا قاراماعان عوي. ول ول ما, كوشى-قون پوليتسياسىنان العان مالىمەتتەرگە قاراعاندا, جەر العان 190 ازامات سايرام اۋدانىنان تىس جەردە تۇراتىنى, 1832 ازاماتتىڭ جەكە باسىن انىقتايتىن قۇجاتتارى, ءتىپتى, جەر الۋعا جازعان وتىنىشتەرىنىڭ دە بولماعانى انىقتالىپتى. سوندا اقسۋكەنت اۋىلىنىڭ اكىمى جەر ۇلەستىرگەن بە, الدە تەرى ۇلەستىرگەن بە؟!
«ءبىر وتباسى مۇشەلەرىندە 7-8-گە دەيىن اۋىل اكىمىنىڭ شەشىمدەرى بار. بۇرىن-سوڭدى جەر الماعانداردىڭ ماسەلەسى 10 كۇننىڭ ىشىندە شەشىلەدى. ونداي ازاماتتاردىڭ سانى – 1110. زاڭ تالاپتارىنا سايكەس ءبىرىنشى كەزەكتە مۇقتاج ازاماتتارعا جەر ۋچاسكەلەرى بەرىلەتىن بولادى. ال, بىرنەشە مارتە جەر العاندارعا ەشتەڭە بەرىلمەيدى. بۇگىنگى كۇندە 55,755 گەكتار جەر ۋچاسكەسىندە ورنالاسقان شارۋا قوجالىقتارىنىڭ جەرلەرى قايتارىلىپ, تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن جۇرگىزۋگە دايىندالدى», دەيدى سايرام اۋدانىنىڭ اكىمى ءۋاليحان قاينازاروۆ. بۇل ءىس بويىنشا بارلىق قۇجاتتار پروكۋراتۋراعا وتكىزىلىپتى. كىمدەر ۇلەستىردى, كىمدەر كىنالى, مىنە, مۇنىمەن وسى پروكۋراتۋرا اينالىسپاق. ءبىر قىزىعى, بۇعان دەيىن اۋداندىق پروكۋراتۋراداعىلار «شەشىم زاڭسىز شىعارىلعان, بىراق ءىس قوزعاۋعا قىلمىستىق نەگىز جوق» دەگەن تۇجىرىم جاساپ, جەر ۇلەستىرگەن شەنەۋنىكتەر تەك ەسكەرتۋمەن عانا شەكتەلگەن ەكەن. ال, ەندى قايتەر ەكەن؟
ورالحان ءداۋىت,
«ەگەمەن قازاقستان».
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.