سايلاۋعا جالپى ءۇش كانديدات تۇسكەن ەدى. گاوسيۋن قالاسىنىڭ اكىمى, قىتايمەن قوسىلۋدى جاقتايتىن گوميندان پارتياسىنىڭ وكىلى حان گويۋي 38,5 پايىز داۋىس جينادى. ال ءبىرىنشى ۇلتتىق پارتيا اتىنان تۇسكەن دجەيمس سۋن نەبارى 4 پايىزعا يە بولدى. تس.ينۆەننىڭ باستى قارسىلاسى سانالعان ح.گويۋي ءوزىنىڭ جەڭىلگەنىن مويىندادى. ەندى, ەسكى دە جاڭا پرەزيدەنتتى ۇلىقتاۋ ءراسىمى 20 مامىردا وتپەك.
ايتا كەتۋ كەرەك, تس.ينۆەندى 8 ميلليوننان استام ادام قولداعان ەكەن. تايۆان 1996 جىلى تىكەلەي داۋىس بەرۋدى ەنگىزگەلى بەرى بۇرىن-سوڭدى ەشكىم مۇنداي قولداۋعا يە بولعان ەمەس. وسىدان-اق حالىقتىڭ قىتايدان ات قۇيرىعىن شورت كەسىسۋدى قالايتىنى اڭعارىلادى.
«بۇل سايلاۋ قانشالىقتى ەركىندىك پەن دەموكراتيانى تاڭدايتىنىمىزدى كورسەتتى. ەلىمىزدىڭ تىنىشتىعىن ساقتاپ, ازاتتىعىمىزدى قورعاۋ ماقساتىندا كۇش-جىگەرىمىزدى سالۋىمىز كەرەك», دەدى تس.ينۆەن داۋىس بەرۋ ناتيجەسى جاريالانعاننان كەيىن.
تساي حانىمنىڭ جەڭىسى مىنا نارسەنى انىق بايقاتادى. كەيىنگى بىرنەشە جىلدا تايۆاندا قىتايدىڭ استىرتىن ارەكەتىنە قاتىستى حالىقتىڭ قارسىلىعى كۇشەيە تۇسكەن. 2018 جىلى الدىن الا داۋىس بەرۋ ءوتىپ, دەموكراتيالىق دامۋ پارتياسىن قولدايتىندار ازايىپ كەتكەن-ءدى. الايدا, ەل ەكونوميكاسىنىڭ تۇراقتانۋى, گونكونگتاعى جاپپاي شەرۋلەر تۇرعىنداردىڭ پىكىرىن تۇبەگەيلى وزگەرتكەن سىڭايلى.
تس.ينۆەن پرەزيدەنتتىگىنىڭ ءبىرىنشى ءتورت جىلىندا قىتاي تايۆاندى ابدەن قىسپاققا الدى. اۋەلى ۇشاقتاسىعىش كەمەلەرىن تايۆان بۇعازىنان ارلى-بەرلى وتكىزىپ, قىر كورسەتتى. سونداي-اق قىتايلىق تۋريستەردىڭ تايۆانعا بارۋىنا تىيىم سالدى.
جالپى, قىتايدىڭ قول استىندا بولىپ, ولار بەلگىلەپ بەرگەن پارتياسى ەل باسقارعان سوڭ, تايۆاندىقتار ازاتتىقتى ءبىر ادامداي-اق اڭسادى. سوندىقتان شىعار, ءوز قولى ءوز اۋزىنا جەتە سالا دامۋدىڭ دەموكراتيالىق جولىن تاڭداپ, ازياداعى قۋاتتى مەملەكەتكە اينالىپ شىعا كەلدى.
قىتاي بيلىگى ءالى كۇنگە دەيىن تايۆاندى ءوز ايماعى سانايدى. سول سەبەپتى ء«بىر ەل – ەكى جۇيە» باستاماسىن قولداۋدى كوزدەيدى. بىراق تايۆاندىقتار مۇنداي جوباعا مۇلدەم قارسى.
بىلتىر قاڭتاردا سي تسزينپين حالىققا جولداۋىندا كۇندەردىڭ كۇنىندە تايۆاننىڭ قىتايعا قوسىلاتىنىن ايتقان. وعان قوسا, قاجەت جاعدايدا قارۋ قولدانۋعا دا قۇقىلى ەكەنىن مالىمدەدى. قىتاي باسشىسىنىڭ مۇنداي ءسوزى تايۆان تۇرعىندارىنىڭ اشۋ-ىزاسىن كەلتىرىپ, بىرقاتار قالادا شەرۋ وتكەن-تۇعىن.
بىرىنشىدەن, ەلدە تۇتاس ءبىر بۋىن ازاتتىق اياسىندا ءوسىپ شىقتى. ولار ءۇشىن دەموكراتيانىڭ ماڭىزى زور. ەكىنشىدەن, قىتاي مەن سي ءتسزينپيننىڭ تۇپكىلىكتى جوسپارى جاس مەملەكەتتەرگە وڭتايلى ەمەس. «الىپ ايداھارمەن» كورشىلەس جاتقاندا قامسىز وتىرۋعا بولمايتىنىن تايۆان تۇرعىندارى جاقسى تۇسىنەدى.
ەندەشە, حالىقتىڭ تاڭداۋى تس.ينۆەنگە تۇسكەنى ءبىر نارسەنى انىق اڭعارتادى. تايۆان سەكىلدى تاۋەلسىزدىكتىڭ ءدامىن ەندى-ەندى سەزىنگەن ەلدەردىڭ تۇرعىندارى الپاۋىت مەملەكەتتىڭ ىقپالىنا ءتۇسۋدى ەمەس, تۇبەگەيلى ازاتتىقتى كوزدەيدى.
