قاۋىپسىزدىك بەلبەۋىنەن شىعىپ كەتكەن بالانىڭ بيىكتىكتەن قۇلديلاي قۇلاعانى بەينەلەنگەن بەينەجازبا جەلىدە جەلدەي جۇيتكىپ تاراعان ەدى. ءمالىم بولعانداي, «كاتاپۋلتا» اتتراكتسيونىنا مىنگەن 14 جاستاعى جەتكىنشەكتىڭ ومىرتقا مەن سول جاق بىلەك سۇيەگى, ون جاق تابان سۇيەگى مەن سول اياعىنىڭ توبىعى سىنعان.
العاشىندا زارداپ شەككەن وقۋشىنىڭ جاقىندارى بولعان وقيعاعا بايلانىستى ەشكىمگە شاعىمدانبايتىنىن, سەبەبى بالانىڭ اتتراكتسيوننان اڭداۋسىزدا قۇلاعانىن جەتكىزگەن ەدى. دەگەنمەن پد ءباسپاسوز قىزمەتى تاراتقان حاباردا تۋىستارىنىڭ تۇسىنىكتەمەسىنە قاراماستان, مەدەۋ اۋدانى پوليتسيا باسقارماسى قىلمىستىق كودەكستىڭ 306-بابى, ياعني «قاۋiپسiزدiك تالاپتارىنا ساي كەلمەيتىن تاۋارلاردى شىعارۋ نەمەسە ساتۋ, جۇمىستاردى ورىنداۋ نە قىزمەتتەر كورسەتۋ» ءىسى بويىنشا سوتقا دەيىنگى تەرگەۋ امالدارىن تىركەگەنى ءمالىم بولدى.
زارداپ شەگۋشى ەم الىپ جاتقان بالالارعا شۇعىل مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ ورتالىعىنىڭ باس دارىگەرى اباي قۇسايىنوۆ, ءجاسوسپىرىمنىڭ كوپ جەرى سىنعانىن, جاعدايى ورتاشا اۋىر دەپ باعالانىپ وتىرعانىن جەتكىزدى. اتاپ وتىلگەندەي, بالا سالالىق تراۆماتولوگيالىق بولىمشەدە جاتىر, تولىق ەسىن بىلەدى, تۋىستارىمەن سويلەسە الادى. ناۋقاسقا قاجەتتى مەديتسينالىق كومەك تولىق كولەمدە كورسەتىلگەن.
باستىسى, بۇل وقيعادان زارداپ شەككەن بالا امان قالدى. وتكەن جىلدىڭ جاز ايىندا قاراعاندىداعى توسىن جاعدايدان ورىمدەي ۇل كوز جۇمعانى, ەلورداداعى ويىن الاڭدارىنىڭ بىرىندەگى ۇرلەمەلى باتۋتتان قۇلاعان بەس بىردەي جەتكىنشەك اۋىر جاراقات العانى بەلگىلى. قالاي بولعاندا دا بۇل سالعىرت قارايتىن ماسەلە ەمەس. ايدىڭ, كۇننىڭ امانىندا بولاشاعىنان ءۇمىت كۇتىپ وتىرعان ورەنىنەن كوز جازىپ قالۋ اتا-انا ءۇشىن اۋىر قاسىرەت.
بىلتىر ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگى ەلىمىزدەگى اتتراكتسيوندارداعى قاۋىپسىزدىك ماسەلەسى قاتاڭ قاداعالاناتىنىن تىلگە تيەك ەتكەن ەدى. 2018 جىلدىڭ 18 ساۋىرىنەن ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ «اتتراكتسيونداردىڭ قاۋىپسىزدىگى تۋرالى» تەحنيكالىق رەگلامەنتى كۇشىنە ەنىپ, بۇل تۇرعىدا ۇلتتىق ستاندارت قۇرىلعان بولاتىن. قۇجات ادامداردىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىن, ەڭ الدىمەن بالالاردى قورعاۋعا ازىرلەنگەن. وندا ويىن اتكەنشەكتەرىنىڭ قاۋىپسىزدىگى, ونى ىسكە قوسۋدى جوسپارلاۋ, ءتيىستى ستاندارتتاردى قولدانۋ قاتاڭ كورسەتىلگەن. قۇجاتقا سايكەس اتتراكتسيوندى ىسكە قوسۋدا, ورناتۋدا جاۋاپتى ماماندار بولۋعا ءتيىس. اتتراكتسيون يەسى قۇرىلعىنى جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك ورگاندارىنا تىركەۋى كەرەك. سونداي-اق كاسىپكەرلەرگە وتكەن جىلدان باستاپ تەك ەەو-نىڭ سەرتيفيكاتى بار قۇرىلعىلاردى عانا ساتىپ الۋعا رۇقسات بەرىلگەن.
قوعام بەلسەندىسى اسحات اسىلبەكوۆ, اتالعان تاقىرىپقا قاتىستى ءوز ويىن جەتكىزدى. «بالا ءبىزدىڭ بولاشاعىمىز دەپ جاتامىز. ەندەشە بۇل ماسەلەگە سالعىرت قاراماۋىمىز قاجەت. ءاربىر اتتراكتسيوننىڭ تەحنيكالىق جاعدايىن كورسەتەتىن قۇجاتى بولادى. وسى قۇجاتتار ۇنەمى تەكسەرىلىپ وتىرۋى شارت. كوپ جاعدايدا كاسىپكەرلەر پايدانى كوبىرەك ويلاپ, توزىعى جەتكەن قۇرالداردى دەر كەزىندە اۋىستىرۋعا سالعىرت قاراۋى مۇمكىن. ءتىلى جوق تەحنيكا كەز كەلگەن ۋاقىتتا سىر بەرۋى عاجاپ ەمەس. قيىن جاعدايدا كىنانى جەل مەن جاڭبىرعا جاۋىپ قويماي, سونىمەن تابىس تاۋىپ وتىرعان ادامدار قوعام الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن سەزىنۋى ءتيىس. سوندىقتان قۇرىلعىلارعا سەرتيفيكات بەرەردە, تەكسەرۋ جۇمىستارىندا جاۋاپتى مەكەمەلەر جاۋاپكەرشىلىك تانىتقانى ابزال», دەيدى ول.
تابىستى بيزنەستىڭ ءبىرى سانالاتىن اتتراكتسيونداعى كەلەڭسىز وقيعالاردان الەمدە جىل سايىن قانشاما ادام اجال قۇشۋدا. بۇل جاعدايلاردان ساباق الىپ, ويىن-ساۋىقتىق قۇرىلعىلاردىڭ قاۋىپسىزدىگى قاتاڭ قاداعالانسا يگى. ايتقىزباي كەلەر اپاتقا ەشكىمنىڭ دە توسقاۋىل بولا الماسى انىق, الايدا قاراپايىم عانا تەحنيكالىق ەرەجەنى ەسكەرمەۋدىڭ سالدارىنان بولىپ جاتقان مۇنداي وقيعالار بۇدان بىلاي قايتالانباسا دەيسىڭ.
الماتى
