مەملەكەت باسشىسى اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ 175 جىلدىق مەرەيتويىن اتاپ ءوتۋ تەك توي تويلاۋ ءۇشىن ەمەس, وي-ءورىسىمىزدى كەڭەيتىپ, رۋحاني تۇرعىدان دامۋىمىز ءۇشىن قاجەتتىلىگىن ايتا وتىرىپ, ەلىمىزگە الىس-جاقىننان كەلەتىن مەيماندار مەن تۋريستەردى كۇتىپ الۋعا ءتيىستى جاعداي جاساۋ كەرەكتىگىنە, جيدەبايداعى اباي مۋزەي-ءۇيىن جاڭعىرتۋ جۇمىستارىنا باسا نازار اۋداردى.
قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى اتاپ كورسەتكەندەي, ابايدىڭ 175 جىلدىعىنا وراي حالىقارالىق, رەسپۋبليكالىق جانە ايماقتىق دەڭگەيدە 500-دەن استام ءىس-شارا ۇيىمداستىرىلماق. تامىز ايىندا سەمەي قالاسىندا يۋنەسكو-مەن بىرلەسىپ وتكىزىلەتىن «اباي مۇراسى جانە الەمدىك رۋحانيات» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا ەڭ باستى شارا بولۋعا ءتيىس. قازان ايىنداعى نۇر-سۇلتان قالاسىندا وتەتىن «اباي جانە رۋحاني جاڭعىرۋ ماسەلەلەرى» دەگەن تاقىرىپتا حالىقارالىق كونفەرەنتسيا مەن باسقا دا جيىندار ابايدىڭ تۇلعاسى مەن مۇراسى جان-جاقتى زەردەلەۋ جانە ونىڭ شىعارماشىلىعىن ءححى عاسىرداعى جاڭا قازاقستاننىڭ يگىلىگىنە پايدالانۋعا جول اشاتىنى ايقىن. ماقالادا كورسەتىلگەن ەلدىڭ رۋحاني دامۋىنداعى ەرەكشە ورنى بار سەمەي قالاسىن تاريحي ورتالىق رەتىندە بەلگىلەۋ, ۇلى اباي مەن شاكارىمنىڭ, مۇحتار اۋەزوۆتىڭ كىندىك قانى تامعان وڭىرگە ايرىقشا قۇرمەت كورسەتۋ, سەمەي شاھارىن الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تۇرعىدان كەشەندى تۇردە دامىتۋعا كۇش سالۋ, دارا تۇلعالاردىڭ ءىزى قالعان قالاداعى تاريحي-مادەني نىسانداردى زاماناۋي كوزقاراستا جاڭعىرتۋ, قاستەرلى مەكەن – ايگىلى جيدەبايدى اباتتاندىرىپ, اقىننىڭ رۋحىنا تاعزىم ەتۋگە كەلەتىن جۇرتشىلىققا قولايلى جاعداي جاساۋ, ابايدىڭ «جيدەباي-ءبورىلى» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني جانە ادەبي-مەموريالدىق قورىق-مۋزەيىنە ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ, عىلىمي-تانىمدىق جۇمىستارمەن اينالىساتىن ورتالىققا اينالدىرۋ ماسەلەلەرى مەن بىرەگەي باستامالاردى قولدايمىز. پرەزيدەنتتىڭ ۇلىلار مەكەنىندەگى قاسيەتتى ورىن, قارا ولەڭنىڭ مەككەسى جيدەبايدا مۋزەيگە ارنايى لايىقتالعان «اباي مۇراسى» اتتى جاڭا عيمارات سالۋ يدەياسى ءبىزدى قۋانتىپ وتىر. بۇل مۋزەي ءىسىنىڭ دامۋىنا, اباي مۇراسىن الەمدىك دەڭگەيدە پاش ەتۋگە اسا قاجەت دۇنيە.
اباي شىعارمالارىنا زەر سالساق, ونىڭ ۇنەمى ەلدىڭ العا جىلجۋىنا, ءوسىپ-وركەندەۋىنە شىن نيەتىمەن تىلەۋلەس بولعانىن, وسى يدەيانى بارىنشا دارىپتەگەنىن بايقاۋ قيىن ەمەس. ال ىلگەرىلەۋدىڭ نەگىزى ءبىلىم مەن عىلىمدا ەكەنىن انىق بىلەمىز. اباي قازاقتىڭ دامىلسىز وقىپ-ۇيرەنگەنىن بار جان-تانىمەن قالاعان ويشىل, دانىشپاننىڭ «پايدا ويلاما, ار ويلا, تالاپ قىل ارتىق بىلۋگە» دەگەن ونەگەلى وسيەتىن دە وسى تۇرعىدان ۇعىنۋ كەرەك ەكەنى مەملەكەت باسشىسىنىڭ ماقالاسىندا ورامدى وي, يگى يدەيا, پاراساتتى پايىم رەتىندە كورىنىس تاپقان.
سونىمەن قاتار ق.توقاەۆ ءوز ماقالاسىندا اباي مۇراسىنىڭ وسكەلەڭ ۇرپاق پەن ەل بولاشاعى جاستارعا تيگىزەتىن پايداسى جايىندا وي ءوربىتىپ, ۇلى اقىن شىعارماشىلىعىنىڭ قاي كەزەڭدە دە وزەكتىلىگىن جويماي, زامانا جۇگىن كوتەرىپ, اباي ۇلاعاتى بارشا ادامزات يگىلىگى ءۇشىن رۋحاني ازىق ەكەنىن دە اتاپ ءوتتى. سوندىقتان ۇلتىمىزدى جاڭعىرتۋ ىسىندە حاكىم اباي ەڭبەكتەرىن باسشىلىققا الۋ, ۇتىمدى پايدالانۋ جايىن تاعى ءبىر مارتە وي ەلەگىنەن وتكىزۋدى, اباي ءسوزىنىڭ بۇگىنگى زامانىمىز ءۇشىن كوكەيكەستىلىگى, اقىن شىعارمالارىنان حالقىمىز تاعىلىم الۋعا ءتيىس ەكەندىگىن ايتا كەلىپ, ويشىلدىڭ وسىدان ءبىر عاسىردان استام ۋاقىت بۇرىن ۇلتتى جاڭعىرۋعا, جاڭارۋعا جانە جاڭا ومىرگە بەيىم بولۋعا شاقىرعانى تۋرالى وي ءبولىستى.
ەل پرەزيدەنتىنىڭ بۇل ماقالاسى اباي تويىن جوعارى دەڭگەيدە اتاپ ءوتۋ مەن ابايتانۋ سالاسىنداعى ورىندالۋعا ءتيىس ماقسات-مۇراتتاردىڭ جۇزەگە اسىرىلۋىنا سەپتىگىن تيگىزىپ, دارا تۇلعانىڭ مەرەيتويىن مەرەكەلەۋدەگى اينىمايتىن باعىت-باعدار بولۋعا ءتيىس. قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى كوتەرگەن ماسەلەلەر مەن باستامالار ەل مۇددەسى ءۇشىن پايداعا اسىرىلىپ, كەڭ بايتاق دالامىزدىڭ ءىرى ويشىلدارىنىڭ ءبىرى اباي مەن ونىڭ شىعارماشىلىعىنا, كەمەڭگەر اقىننىڭ اينالاسىنا قاتىستى تاريحي دەرەكتەر مەن مۇراعاتتاردىڭ جاڭعىرۋىنا سەپىتىگىن تيگىزەدى دەپ سەنەمىز.
ءبىز «Egemen Qazaqstan» گازەتىندە جاريالانعان قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆتىڭ «اباي جانە XXI عاسىرداعى قازاقستان» ماقالاسىنداعى ماسەلەلەر مەن ماقساتتاردى ورىنداۋ ءۇشىن بار كۇش-جىگەرىمىزدى سالىپ, ەڭبەكتەنىپ, اباي مۇراسىن بارشا ادامزات بالاسىنا ناسيحاتتاۋ جولىندا جۇمىس اتقاراتىن بولامىز.
جاندوس اۋباكىر,
ابايدىڭ «جيدەباي-ءبورىلى» مەملەكەتتىك جانە
ادەبي-مەموريالدىق قورىق-مۋزەيىنىڭ ديرەكتورى
سەمەي
