الەم • 09 قاڭتار, 2020

اۋسترالياداعى ءورت الەم جۇرتشىلىعىن بىرىكتىردى

435 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

وتكەن اپتادا اۋسترالياداعى ورمان ءورتى باسىلماي, مەملەكەتتەگى فلورا مەن فاۋناعا كەسەلىن كەلتىرىپ جاتقانىن جازعان بولاتىنبىز. جاعداي ءالى وزگەرە قويمادى. سوڭعى دەرەكتەر بويىنشا ورتتەن قىرىلىپ قالعان جانۋارلاردىڭ سانى 1,25 ملرد-قا, قازا تاپقان ادام سانى 25-كە جەتكەن. ءورت جالىنى 8,4 ملن گەكتار جەردى شارپىعان. بۇل تەك ماتەريك تۇرعىندارىن ەمەس, الەم جۇرتشىلىعىن دا الاڭداتىپ وتىر.

اۋسترالياداعى ءورت الەم جۇرتشىلىعىن بىرىكتىردى

راسىندا, ءورت ءتۇتىنى بۇگىندە جاڭا زەلاندياعا جەتكەن. لوندون حالقى دا اۋانىڭ لاستانۋىنا شا­عىم ءتۇسىرىپ جاتىر. بەلگىلى ساياساتكەرلەر قولداۋ كورسەتەتىنىن حا­بارلاپ, تانىمال اكتەرلەر مەن انشىلەر الەم جۇرتشىلىعىنىڭ نازارىن اۋدارۋ ءۇشىن كامپانيالار ۇيىمداستىرۋدا.

العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ­ مالايزيا كومەككە ءازىر ەكە­نىن ءبىلدىردى. مەملەكەت ۆيتسە-پرە­مەرى ۆان ازيزا ۆان يسمايل اۋس­تراليانىڭ شىعىسى مەن وڭتۇستىك-شىعىسىنداعى ءورتتى سوندىرۋگە قۇتقارۋشىلار مەن ارنايى تەحنيكا جىبەرۋگە دايىن ەكەنىن حابارلادى.

كوپ ۇزاماي فرانتسيا پرەزيدەنتى ەممانۋەل ماكرون دا ءتىلسىز جاۋمەن بىرىگىپ كۇرەسۋگە نيەتتى ەكەنىن جەتكىزدى. «ەلدى كۇلگە اينالدىرعان ورتپەن كۇرەسىپ جاتقان اۋستراليا حالقىنا كوڭىل بىلدىرەمىن. بۇگىن سكوتت مورريسونعا (اۋستراليانىڭ پرەمەر-ءمينيسترى) حابارلاسىپ, كومەككە ءازىر ەكەنىمىزدى, حالىقتىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە, قورشاعان ورتانى اپاتتان ساقتاۋعا دايار ەكەنىمىزدى ايتتىم», دەدى ول.

قولداۋشىلار قاتارىنان اقش, جاڭا زەلانديا, سينگاپۋر مەن كانادا دا تابىلدى. اۋس­ترا­ليا پرەمەر-ءمينيسترى سكوتت مورريسون مەملەكەتتەر مەن ۇكىمەت­تەر باسشىلارىنا ريزاشىلى­عىن ءبىلدىردى.

ۇلىبريتانيا پاتشايىمىنىڭ وتباسى دا تىلەۋلەستىگىن جەتكىزدى. ء«بىزدىڭ ويىمىز دا, جۇرەگىمىز دە سەندەرمەن بىرگە. بەيبىت كۇندە قاۋىشۋدى تىلەيمىز», دەپ حات جول­داعان. بۇل تىلەككە پرەمەر-مينيستر  بوريس دجونسون دا قوسىلىپ, بريتانيا ۇكىمەتىنىڭ كومەككە ءازىر ەكەنىن حابارلادى. پاپۋا- جاڭا گۆينەيانىڭ ۇكىمەت باسشىسى دجەيمس ماراپە 1000 جاۋىن­گەر مەن ءورت ءسوندىرۋشىنىڭ شاقىر­تۋ كۇتىپ وتىرعانىن مالىمدەدى.

قول ۇشىن سوزامىن دەۋشىلەردىڭ ىشىندە ۆانۋاتۋ رەسپۋبليكاسى دا بار. تىنىق مۇحيتىنداعى ارالدىڭ تۇرعىندارى جاپا شەككەندەردى قولداۋعا 250 مىڭ اۋستراليا دوللارىن اۋدارعان. ۆانۋاتۋ پرەمەر-ءمينيسترى دجوتام ناپات «كور­شىلەرىمىزدى قولداۋعا ءازىرمىز. اۋستراليا بىزگە قاشاندا كومەك بەرەتىن, ءبىز دە ولاردىڭ قايعىسىنا ورتاقپىز, قولىمىزدان كەلگەنشە كومەك كورسەتەمىز», دەيدى.

فيدجي رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەت باسشىسى فرانك باينيما­راما دا وتانداستارىنىڭ جىلى لەبى­زىن جەتكىزدى.

اۋستراليالىق كاسىپكەرلەر زارداپ شەككەندەر قورىنا جاپپاي قوماقتى قارجى اۋدارىپ جا­تىر.  اۋستراليانىڭ ايگىلى ساتيريگى سەلەستا باربەر «ورتكە قار­سى كۇرەس» قورىن اشقان. نەبارى 48 ساعاتتا قور قورجىنىنا 13 ملن اقش دوللارى تۇسكەن. وعان جەر-جەردەن 1,1 ملن ادام اقشا اۋدارعان ەكەن. كومەك قولىن سوز­عان تانىمال تۇلعالار اراسىندا تەننيسشىلەر مارينا شا­را­پوۆا مەن نوۆاك دجوكوۆيچ بار. ال اۋستراليالىق تەننيس جۇل­­دىزى نيك كيروس قاڭتاردا قاتىس­قان ءار دوداسىنان تۇسەتىن سىي­اقىنىڭ قوماقتى بولىگىن قايى­رىمدىلىققا جۇمسايتىنىن ايتتى. قولداۋشىلار تىزىمىندە گولليۆۋد جۇلدىزدارى دا بار.

ءورت كوپ وتباسىنى ۇيىنەن ايىرعانى بەلگىلى. وسىعان وراي الەم­نىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە ازىق-ت ۇلىك, ويىنشىق, كيىم مەن تۇر­مىسقا قاجەتتى زاتتاردى جيناۋ ناۋ­قانى ءجۇرىپ جاتىر. وتقا وران­عان جاڭا وڭتۇستىك ۋەلس شتا­تىنىڭ باسشىسى ازىق-ت ۇلىكتىڭ جەتىس­پەۋىنەن ەكىنشى اپاتتىڭ تۋى مۇمكىن ەكەنىن ەسكەرتكەن. ۆيكتوريا شتاتىندا دا جاعداي مۇشكىل. ولار قارجىلاي كومەك­كە ءزارۋ ەكەنىن جاسىرمادى. حالىقتىڭ «بىزگە ازىرگە تاماق پەن كيىم ەمەس, اقشا قاجەت» دەگەن ءوتىنىشىن پوليتسيا جانە قاۋىپسىزدىك قىزمەتتەرى ءمينيسترى ليزا نەۆيل جەتكىزدى.

اۋستراليا ەكونوميكاسىن كوتەرۋ ءۇشىن  #GoWithEmptyEskies  ناۋقانى باستالعان. بەلسەندىلەر اۋستراليادا قوناقۇي جالداۋ, ازىق-ت ۇلىك ساتىپ الۋ ارقىلى ەكو­نومي­كانى كوتەرۋگە ۇلەس قوسۋعا شا­قىرۋدا. اۋستراليادا تەگىن كومەك كورسەتۋ ءۇشىن مىڭداعان ادام الەمنىڭ باسقا بۇرىشىنان جولعا شىققان. وقيعا ورنىندا ەرىكتىلەر كوپ. ولاردىڭ بارلىعى تەگىن قىزمەت ەتىپ ءجۇر. بۇعان دەيىن حابارلاعانىمىزداي, اۋستراليا ۇكىمەتى دە تابيعي اپاتتا زارداپ شەككەندەردىڭ وتباسىلارىنا 4200 اقش دوللارى كولەمىندە وتەماقى تولەمەك. ءتىلسىز جاۋمەن كۇرەسۋگە مەملەكەت تاراپىنان 16,2 ملن اقش دوللارى بولىنگەن.

سوڭعى جاڭالىقتار