– ناديار مارات ۇلى, بيىل ەلىمىزدە ءمامس جۇيەسى ەنگىزىلدى. وسى جۇيەدەگى check-up ورتالىقتىڭ ءرولى قانداي بولماق؟
– پرەزيدەنتتىڭ جىل سايىنعى جولداۋىندا ايتىلىپ كەلە جاتقانداي, زايىرلى قوعامداعى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى قىمبات ستاتسيونارلىق ەمدەرگە ەمەس, اۋرۋدىڭ الدىن الۋعا باعىتتالۋى شارت. ءبىز حالىقتى جوعارى تيىمدىلىكتەگى ەرتە دياگنوستيكامەن قامتۋىمىز قاجەت. مەملەكەت ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا پروفيلاكتيكالىق مەديتسينا بويىنشا الەمدىك كوشباسشىلاردىڭ ءبىرى سەۋل ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنە قاراستى گوسپيتالدىڭ (SNUH) قولداۋىمەن بۇگىندە اقتوبە مەديتسينالىق ورتالىعىنىڭ اۋماعىندا زاماناۋي cheسk-up ورتالىقتىڭ قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتىر. Cheسk-up ورتالىقتار – الەمدىك مەديتسينا ۇستانعان جاڭا باعىتتىڭ ەڭ ماڭىزدى بولىگى.
– Cheسk-up ورتالىقتىڭ قىزمەتى ساقتاندىرىلعان ازاماتتار ءۇشىن تەگىن بولا ما؟
– قازاقستاندىقتار جىل سايىن شەت مەملەكەتتەردە ەمدەلۋگە 68 ميلليارد تەڭگە جۇمسايدى ەكەن. كوبى گەرمانياعا بارىپ ەمدەلەدى. مەديتسينالىق تۋريزم بويىنشا ەكىنشى ورىندا – يزرايل. ءۇندىستان مەن تايلاند نارىقتاعى ليدەرلەر قاتارىنا سوڭعى جىلدارى قوسىلدى. قازاقستاندا ءبىر ادامدى تولىق مەديتسينالىق تەكسەرۋدەن (check-up) وتكىزۋ 70 مىڭ تەڭگەدەن باستالادى. اقتوبەدە مەديتسينالىق تەكسەرۋدىڭ كولەمىنە قاراي بىرنەشە پاكەت ءتۇرى جاساقتالادى. مىسالى, قاراپايىم پاكەتتەرگە جۇمىس ورنىنان تالاپ ەتىلەتىن مەديتسينالىق تەكسەرۋلەر ەنەدى. تولىق پاكەتكە سايكەسىنشە بارلىق اعزانى تولىق تەكسەرۋ كىرەدى. الدىن الا ەسەپ بويىنشا, قاراپايىم پاكەت 300 دوللاردىڭ شاماسىندا بولادى. ال تولىق پاكەت 1000 دوللار تۇرادى. ساقتاندىرىلعان ازاماتتار تەراپەۆتىڭ جولداماسىمەن ورتالىقتان تەگىن تەكسەرۋدەن وتە الادى. مەملەكەتتىك تاپسىرىس بويىنشا كۇن سايىن 20 ادامدى تەگىن قابىلداۋ قاراستىرىلىپ وتىر. ونىڭ 10-ى ايەل, 10-ى ەر ادام بولادى. سوندا جىلىنا 4840 ادامعا تەگىن قىزمەت كورسەتەمىز.
– Cheسk-up قىزمەتىن كىمدەر پايدالانادى؟
– كەز كەلگەن ادام ءبىزدىڭ قىزمەتىمىزگە جۇگىنە الادى. سونىڭ ىشىندە ءۇش توپقا تولىق مەديتسينالىق تەكسەرۋدەن وتۋگە كەڭەس بەرەر ەدىم. الدىمەن, تۋعان-تۋىستارى اراسىندا ونكولوگيالىق, جۇرەك-قان تامىرلارى, ت.ب سىرقاتتارعا شالدىققاندار بولسا تەكسەرىلىپ تۇرعاندارى ابزال. ودان كەيىن, دەنساۋلىعىنا نەمقۇرايلى قارايتىندار (ارتىق سالماق, دۇرىس تاماقتانباۋ, از قيمىل, تەرىس ادەتتەر) ءۇشىن قاجەت. ۇشىنشىدەن, ءوز دەنساۋلىعىن تەكسەرتىپ, كەز كەلگەن اۋرۋدىڭ الدىن الىپ وتىراتىن ادامدار. ياعني check-up «اۋىرىپ ەم ىزدەگەنشە, اۋىرمايتىن جول ىزدە» قاعيداسىنا قۇرىلعان. ەكونوميكالىق تۇرعىدان دا حالىقتىڭ قارجىسىن ۇنەمدەۋگە قىزمەت ەتەدى. Bookimed-ءتىڭ دەرەگىنشە, ەلدە 100 ادامنىڭ 40-ى تۇرعىلىقتى مەكەن-جايى بويىنشا تىركەلگەن ەمحاناسىنان قاتە دياگنوز الادى ەكەن. ول دياگنوزداردى شەتەلدەرگە بارىپ قايتا تەكسەرتۋگە ءماجبۇر.
– قازىر ەلىمىزدە وبىر دەرتى دەندەپ بارادى. اقتوبە وبلىسىندا راكتىڭ الدىن الۋ جۇمىستارى قالاي اتقارىلىپ جاتىر؟
– اقتوبە مەديتسينالىق ورتالىعىندا دياگنوستيكالىق كەرەۋەتتەر بار. وسى كەرەۋەتتەر قويىلعالى 367 ادام تەكسەرۋدەن ءوتتى. انىقتالعان ونكوپاتولوگيا كولەمى 6 پايىز. بۇل check-up ورتالىقتارعا سۇرانىستىڭ جوعارىلىعىن كورسەتەدى. كەشەندى تەكسەرۋلەر جالپى حالىققا قولجەتىمدى بولۋى ءتيىس. اي سايىن مەملەكەتتىك تاپسىرىسپەن 100-120 ادامدى تەكسەرىپ تۇرۋ جوسپاردا بار.
– اقتوبەدەگى عيمارات حالىقارالىق ستاندارتقا ساي سالىندى. 4 قاباتتان تۇرادى. جابدىقتاردى قايدان اكەلمەكشىسىزدەر؟ كادر ماسەلەسى قالاي شەشىلەدى؟
– ءبىرىنشى قاباتتا تەك زەرتحانالىق-دياگنوستيكالىق بولمەلەر ورنالاسادى. ەكىنشى قاباتىندا تەكسەرۋدەن وتكەن ازاماتتاردى قابىلدايتىن كەڭەس بەرۋ بولمەلەرى بولادى. ءۇشىنشى قاباتى اكىمشىلىك. ال جوعارعى قاباتتا قالامىزعا وزگە ءوڭىر, ەلدەردەن كەلەتىن ادامدار ءۇشىن قوناق بولمە, جاتىن بولمەلەر جاساقتايمىز. Check-up ورتالىقتا مارات وسپانوۆ اتىنداعى باتىس قازاقستان مەملەكەتتىك مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسور-وقىتۋشىلىق قۇرامى زەرتتەۋ جۇمىستارىمەن دە اينالىساتىن بولادى. العاشقى ەكى جىل قابىلداۋدى كورەيانىڭ ۇزدىك ماماندارى جۇرگىزەدى. ولار جەرگىلىكتى مامانداردى ازىرلەۋمەن دە اينالىسادى. راديولوگ, گاستروەنتەرولوگ, كارديولوگ, گينەكولوگ, وفتولمولوگ, ءتىس دارىگەرى, لور-دارىگەر, كەڭەس بەرۋشى دارىگەرلەردى كورەيانىڭ سەۋل قالاسىنداعى گانگنام check-up ورتالىعىنا وقۋعا جىبەرەمىز. قۇرال-جابدىقتار دا وسى ەلدەن جەتكىزىلەدى.
اڭگىمەلەسكەن
مايگۇل سۇلتان,
«Egemen Qazaqstan»
