اۋىلدىق وكرۋگكە قاراستى شۋيسكوە, ماكەەۆكا, ترەتياكوۆكا ەلدى مەكەندەرى مۇنتازداي تازا جيناقىلىعىمەن, باقۋاتتى تىرشىلىگىمەن ەرەكشەلەنەدى. شۋيسكوە اۋىلىندا دارىگەرلىك امبۋلاتوريا, مادەنيەت ءۇيى, كىتاپحانا, پوشتا بولىمشەسى مۇلتىكسىز جۇمىس ىستەپ تۇر.
وكرۋگتە «شۋيسكوە-ءححى», «الەم 777», 9 شارۋا قوجالىعى, ون شاقتى جەكە كاسىپكەر جۇمىس ىستەيدى. وسى ۇجىمداردىڭ ىشىندە تۋعان ولكەنىڭ ءتوسىن كوركەيتۋگە, وكرۋگتەگى اۋىلداردىڭ اجارىن كەلتىرىپ, شىرايلاندىرۋعا تولىمدى ۇلەس قوسىپ جاتقان «شۋيسكوە-ءححى» سەرىكتەستىگىنىڭ باسشىسى التىنبەك قۇرمانقۇلوۆتى بولە-جارا اتاۋعا بولادى. التىنبەك بەيسەمبەك ۇلى بيىلعى جىلدىڭ وزىندە شۋيسكوە اۋىلىنان ماكەەۆكاعا باراتىن 8 شاقىرىم تاس جولدى 13 ميلليون تەڭگەگە جوندەپ بەردى. جاقىن دا بولسا الىس جول ەدى. سەگىز شاقىرىمنىڭ ءوزى سىلەڭدى قاتىرىپ, سەرگەلدەڭگە تۇسىرەتىن. قازىر اتقان وقتاي ءتۇپ-ءتۇزۋ جولدىڭ راحاتىن كورىپ وتىرمىز, دەيدى ەكى ەلدى مەكەننىڭ تۇرعىندارى.
سەرىكتەستىك 23 423 گەكتار جەرگە ءداندى داقىلدار تۇقىمىن سەبەدى. بۇل ولكەنىڭ توپىراعى وتە قۇنارلى. «جەتەك شانشىساڭ, اربا ءوسىپ شىعادى» دەيتىندەي-اق مايى بەتىنە شىعىپ تۇرعان جەر. ارقاداعى اۋا رايى اناۋ ايتقانداي قولايلى بولا قويماعان جىلداردىڭ وزىندە گەكتار بەرەكەسىن 15 تسەنتنەردەن اينالدىرادى. اگروتەحنيكالىق شارالاردى ۋاقتىلى اتقارۋدىڭ, ورتاق ىسكە كۇش-قۋاتتارىن, قايرات-جىگەرلەرىن اياماي جۇمساۋدىڭ جەمىسى. ويتكەنى اۋىل ەڭبەككەرلەرى ناتيجەلى ەڭبەك ەتسە يگىلىگىن وزدەرى كورەتىنىن جاقسى بىلەدى. بۇل جەردە ارقانى كەڭگە سالىپ ءجۇردىم-باردىم جۇمىس ىستەۋ جوق. شارۋاشىلىقتىڭ قاي ىسىنە بولسىن قايراققا جانىپ العانداي قىلپىپ تۇراتىن بەساسپاپ ماماندار بەلدەرىن بەكەم بۋىپ كىرىسىپ كەتەدى. سەرىكتەستىك ديقاندارى بيىل دا دىتتەگەن مەجەگە جەتتى. كۇزدىڭ قارا جاڭبىرىمەن الىسىپ ءجۇرىپ ماڭداي تەرمەن وسكەن ءداننىڭ ءبىر ءتۇيىرىن ىسىراپ قىلماي, قامبالارىنا قۇيىپ الدى. بيدايدىڭ ءار گەكتارىنان 14,7 تسەنتنەردەن ءونىم جيناسا, ارپانىڭ شىعىمدىلىعى ءار گەكتارىنا 18,2 تسەنتنەردەن اينالدى. سەرىكتەستىك جالعىز ەگىن شارۋاشىلىعىنىڭ ىرىزدىعىن ەمىپ قانا قويماي, مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا دا كۇش سالۋدا. ماۋسىمدىق جۇمىستارمەن شەكتەلسە, اۋىل تۇرعىندارىن قىسى-جازى قول ۇزبەي ىستەيتىن جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتە الماس ەدى. وندا تابىستىڭ تايقازانى دا ءدال وسىلاي قاينامايدى. جۇمىسشىلاردىڭ دا ەڭبەكاقىسى تاقىل-تۇقىل بولار ەدى. ال قازىر قاي ۋاقىتتا دا قول قۋسىرىپ قاراپ وتىراتىن ادام تابا المايسىز.
باعىمدا 710 ءىرى قارا بار, جىلقىنىڭ سانى 500-گە جۋىق. جىل ىشىندە 13 توننا ەت ءوندىرىپ, 1340 توننا ءسۇت ساۋعان. سەرىكتەستىك جۇمىسشىلارىنىڭ ايلىق جالاقىسى ورتاشا ەسەپپەن 116 000 تەڭگەنى قۇرايدى. 120-عا جۋىق ادام قىسى-جازى جۇمىسپەن قامتىلىپ وتىر.
ءتاپ-ءتاۋىر داۋلەت جيناعان سەرىكتەستىك بار تابىسىن باۋىرىنا باسىپ قالماي, ەل قامىن جەپ وتىرعانىن كورگەندە كوزىڭ ءسۇيسىنىپ, كوڭىلىڭدى قۋانىش بيلەيدى. وزگە جەرلەردەگى ورەندەر دە ەل قامىن التىنبەك بەيسەمبەك ۇلى ءتارىزدى ويلاي جۇرسە عوي.
اۋىلدى اباتتاندىرۋعا, كوشەت وتىرعىزۋعا, جارىقتاندىرۋعا 20 ميلليون تەڭگە قاراجات ءبولىپتى. اۋىلداعى ورتا مەكتەپتىڭ اسحاناسىن جوندەپ, ورتكە قارسى قۇرىلعىلار ورناتۋعا 300 مىڭ تەڭگە بەرگەن. مادەنيەت ءۇيىنىڭ كوركەمونەرپازدار ۇيىرمەسىنىڭ مۇشەلەرىنە قاجەتتى ارقيلى كوستيۋمدەر مەن باسقا دا قۇرال-جابدىقتار ساتىپ الۋعا 570 مىڭ تەڭگە كولەمىندە كومەك كورسەتكەن. كوپ بالالى انالار مەن اۋعان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرىنە, سونداي-اق «مەكتەپكە جول» اكتسياسى بويىنشا قاجەتتى شارۋالارعا 2 908 مىڭ تەڭگە جۇمساعان. اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, سەرىكتەستىكتىڭ شاراپاتى تيگەلى وقتا-تەكتە بوي كورسەتىپ قالاتىن باسبۇزارلىق تا پىشاقپەن سىلعانداي ساپ تىيىلعان. كورشىنىڭ كەتپەنىن قولتىعىنا قىسا كەتەتىن قولى سۇعاناقتار دا اياقتارىن تارتا باستاپتى. ويتكەنى اۋىلدىڭ ءتورت تارابىن تەگىس بەينەباقىلاۋ جۇيەسى كىرپىك قاقپاي قاداعالاپ تۇر. بۇل ورايدا سەرىكتەستىك 1 238 مىڭ تەڭگە قاراجات جۇمساعان. ەڭ باستىسى, بەينەباقىلاۋ دا ەمەس, ادامداردىڭ يماندى سەزىمدەرى قالىپتاسىپ, ارلى ادالدىقتىڭ باستاۋى نەگىزىن قالاعان. مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ ىستىق اسپەن قامتاماسىز ەتىلۋىنە 888 مىڭ تەڭگە كولەمىندە كومەك كورسەتكەن.
بۇل ولكەدە كوپتەن بەرى كۇرمەۋى شەشىلمەي كەلە جاتقان ماسەلەلەر دە بارشىلىق. ونىڭ ءبىرى – جول مەن اۋىز سۋ. سەرىكتەستىك وكرۋگ اۋماعىنا كىرەتىن جولداردى 130 ميلليون تەڭگەگە جوندەپ بەرگەن. اۋىز تولتىرىپ ايتاتىن-اق قامقورلىق ەمەس پە؟! ەل ىشىندە وتىرىپ جەردىڭ يگىلىگىن كورگەن سوڭ قايتارىمىن جەرلەستەرىم كورسىن دەگەن اق ادال نيەتتىڭ ناتيجەسى دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەمەس شىعار. اۋىلداستارىنا اقجارىلقاپ كوڭىلمەن دەمەۋ بولىپ وتىرعان سەرىكتەستىك جۇمىسشىلارىنا دا ءتاپ-ءتاۋىر جاعداي جاسايدى. ماسەلەن, سەرىكتەستىك جۇمىسشىلارىن تەگىن تاماقتاندىرۋعا 2 054 مىڭ تەڭگە قاراجات بولسە, زەينەتكەرلەرگە 1 182 مىڭ تەڭگە كولەمىندە كومەك كورسەتىپتى.
سان قىرلى شارۋانىڭ باسىن بىرىكتىرىپ, يگىلىكتى ىستەرگە ۇيىتقى بولىپ وتىرعان سەرىكتەستىككە بەساسپاپ مامان كادرلار دا كەرەك. شەتتەن كىمدى اكەلەرسىڭ, قاي ءىستىڭ مامانى بولسىن ءوز ورتاسىنان شىعادى. بىراق ولاردى تالاپقا ساي بولۋى ءۇشىن قايتا دايارلاپ, وقىتۋ كەرەك. دايارلىقتى تىلەيتىن جۇمىس تا از ەمەس. ماسەلەن, سەرىكتەستىك جىل سايىن ماشينا-تراكتور پاركىن جاڭارتىپ, شەتەلدىك ءونىمدى تەحنيكالاردى الدىرۋدا. باسقا دا قاجەتتىلىكتەر جەتىپ-ارتىلادى. بۇگىنگىنى عانا ويلاماي, كەلەشەكتىڭ كوكجيەگىنە قادام باسۋدى مۇرات تۇتقان ۇجىم ءبىر ميلليون تەڭگەگە مامانداردى قايتا وقىتىپ دايارلاعان.
– سەلوداعى ءبىر زەينەتكەر الدەبىر سەبەپتەرمەن پايىنا تيەسىلى استىعىن الا الماعان ەكەن, – دەيدى وكرۋگ اكىمى ءاسيا توقجۇمانوۆا, – التىنبەك بەيسەمبەك ۇلىمەن حابارلاسىپ ەدىم, سوزگە كەلگەن جوق, تيەسىلى استىعىن بەردى. باسقا ۋاقىتتا دا بۇيىمتايىن ايتقان جەرلەستەرىنىڭ بەتىن قايتارىپ كورگەن ەمەس.
ەل تەگى وسىنداي ەرلەردىڭ ارقاسىندا ەڭسە تۇزەمەك.
اقمولا وبلىسى,
اتباسار اۋدانى
