بولاشاقتى ايقىنداعان تاريحي تاڭداۋ
ءبىر مۇشەلدى قايىرعان بۇل جىل ەڭ الدىمەن ەلباسىنىڭ پرەزيدەنت رەتىندەگى قىزمەتىن توقتاتقانىمەن ەرەكشە ەستە قالدى. تۇڭعىش پرەزيدەنت – مەملەكەتتىڭ نەگىزىن قالاۋشى تۇلعا, تاۋەلسىز قازاقستان تاريحىنداعى تۇتاس ءبىر ءداۋىر. بۇگىندە ەلباسى ەلەۋلى وكىلەتتىگى بار قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ توراعاسى, Nur Otan پارتياسىنىڭ توراعاسى, كونستيتۋتسيالىق كەڭەستىڭ مۇشەسى بولىپ قىزمەت ەتىپ كەلەدى.
بەيبىتسۇيگىش ەلىمىزدەگى بيلىكتىڭ بەيبىت جولمەن اۋىسۋىنا ءدۇيىم جۇرت, دۇنيە ءجۇزى وڭ باعاسىن بەردى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءوز مالىمدەمەسىندە «قازاقستانداعى بيلىك ساباقتاستىعى كونستيتۋتسيالىق تۇرعىدان رەتتەلگەن. پرەزيدەنتتىڭ وكىلەتتىگى مەرزىمىنەن بۇرىن توقتاتىلعان جاعدايدا, ونىڭ وكىلەتتىگى قالعان مەرزىمى اياقتالعانعا دەيىن سەنات توراعاسىنا بەرىلەدى. سودان كەيىن جاڭا پرەزيدەنت سايلاۋى بولادى. قازىر پارلامەنت سەناتىنىڭ توراعاسى – قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ.
ونى سىزدەر جاقسى بىلەسىزدەر. ول – ماسكەۋ مەملەكەتتىك حالىقارالىق قاتىناستار ينستيتۋتىنىڭ تۇلەگى, عىلىم دوكتورى. اعىلشىن جانە قىتاي تىلدەرىن ەركىن مەڭگەرگەن. باسشىلىق لاۋازىمداردا قىزمەت ەتىپ, مول تاجىريبە جينادى. ەلىمىزدىڭ سىرتقى ساياساتىنىڭ قالىپتاسۋ جىلدارىندا سىرتقى ىستەر ءمينيسترى, پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى جانە پرەمەر-مينيستر, سەنات توراعاسى بولدى. ەلىمىزدى, ونىڭ ەكونوميكاسى مەن ساياساتىن جەتىك بىلەدى.
بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى باس حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى بولىپ جۇمىس ىستەدى. بۇل – ونىڭ ديپلومات رەتىندە سىڭىرگەن ەڭبەگىنىڭ جانە قازاقستانعا دەگەن زور سەنىمىنىڭ جەمىسى. ول قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ العاشقى كۇندەرىنەن باستاپ مەنىمەن بىرگە جۇمىس ىستەپ كەلەدى. مەن ونى جاقسى بىلەمىن. ول – ادال, ءارى جاۋاپكەرشىلىگى جوعارى ازامات. ەلىمىزدىڭ ىشكى جانە سىرتقى ساياساتىن جان-جاقتى سەزىنەدى. ول بارلىق باعدارلامالاردى ازىرلەۋگە جانە قابىلداۋعا اتسالىستى. قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى قازاقستاندى باسقارۋعا ناعىز لايىقتى ازامات دەپ سەنەمىن» دەدى.
وسىلايشا ەل تىزگىنىن ۇستاعان قاسىم-جومارت توقاەۆ پرەزيدەنت سايلاۋىنا دەيىن مەملەكەت باسشىسى قىزمەتىن اتقاردى. ال سايلاۋدان كەيىن حالىقتىڭ ەڭ كوپ داۋىسىن جيناعان ول قازاقستان پرەزيدەنتى لاۋازىمىنا رەسمي تۇردە كىرىستى.
حالىق تاريحي تاڭداۋ جاساعان تاعدىرشەشتى ساياسي ناۋقان دا توعىز سانىمەن توعىستى. كەزەكتەن تىس پرەزيدەنت سايلاۋى 2019 جىلدىڭ 9 ساۋىرىندە قابىلدانعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتىنىڭ كەزەكتەن تىس سايلاۋىن تاعايىنداۋ تۋرالى» №18 جارلىعىنا سايكەس 2019 جىلدىڭ 9 ماۋسىمىندا ءوتتى. سايلاۋ ناتيجەسىندە جەتى كانديداتتىڭ ىشىنەن جەڭىسكە جەتكەن قاسىم-جومارت توقاەۆ سايلاۋشىلار داۋسىنىڭ 70,96%-ىن يەلەنىپ, قازاقستاننىڭ پرەزيدەنتى بولىپ سايلاندى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇلىقتاۋ راسىمىندە ون نەگىزگى باعىتتى بەلگىلەپ, ولاردىڭ ءبارىن جۇزەگە اسىرۋعا دەرەۋ كىرىسۋ كەرەكتىگىن ايتتى. اتاپ ايتقاندا, حالىقتىڭ تابىسىن ارتتىرۋ جانە ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋ, سىبايلاس-جەمقورلىققا قارسى ءتيىمدى ءىس-قيمىلدار جاساۋ, سوتتىق-قۇقىقتىق رەفورما, ادىلەتتى الەۋمەتتىك ساياسات, تۇرعىن ءۇي ماسەلەسىن شەشۋ, وڭىرلەردى دامىتۋ, تەپە-تەڭدىك جانە كوپۆەكتورلى سىرتقى ساياسات, سونداي-اق جاستاردى قولداۋ. بۇل ماڭىزدى باعىتتىڭ بارلىعى مەملەكەت باسشىسىنىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىمەن ساباقتاسادى. پرەزيدەنت ۇلىقتاۋ راسىمىندە «ەلىمىزدىڭ ءار ازاماتىنىڭ مۇددەسىن قورعاۋ – مەنىڭ باستى ماقساتىم. ولاردى ساياسي كوزقاراستارى مەن ۇستانىمدارىنا قاراي بولۋگە جول بەرمەيمىن! ءتۇرلى ساياسي جانە قوعام قايراتكەرلەرىنەن كەلىپ تۇسكەن قۇندى ۇسىنىستاردى, باستامالاردى مەن ءوز جۇمىسىمدا مىندەتتى تۇردە ەسكەرەمىن. اشىق جانە ءادىل جۇمىس ىستەيمىز. ءبىز ءۇشىن ەڭ ماڭىزدى مىندەت – زاڭعا ساي ادال قىزمەت ەتۋ. ءبىزدىڭ ءبىر عانا وتانىمىز بار! تاعدىرىمىز – ءبىر! ءبىز حالقىمىزدىڭ جارقىن بولاشاعى ءۇشىن ءبارىمىز بىرگە ەڭبەك ەتەمىز!» دەدى.
ۇلتتىق كەڭەس – كوشەلى باستاما
مەملەكەت باسشىسى سايلاۋالدى تۇعىرناماسىندا بۇتىندىكتىڭ كەتەۋىن كەتىرمەي, تۇراقتىلىقتىڭ تىرەگى – بەيبىتشىلىك, يگىلىك, وركەندەۋ, ادىلدىك جانە بارشاعا ورتاق تەڭ مۇمكىندىكتەردى ساقتاي وتىرىپ, ادىلەتتى, دامىعان قوعام قۇرۋعا باستايتىنىن ايتتى. ەل تىزگىنىن ۇستاعان قاسىم-جومارت توقاەۆ ساياسي ساباقتاستىقتى ساقتاي وتىرىپ, اۋىزبىرلىكتى ودان ءارى نىعايتا ءتۇسۋ ءۇشىن اۋەلدەن قوعام مەن بيلىك اراسىنداعى ديالوگتى دامىتۋعا دەن قويدى. ول قازاقستان پرەزيدەنتىن ۇلىقتاۋ راسىمىندە حالىققا بەرگەن ۋادەلەرىن تاعى ءبىر ساباقتاپ, جاڭادان ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسى قۇرىلاتىنىن جانە بۇل تۇيتكىلدى ماسەلەلەردىڭ ءتۇيىنىن تارقاتاتىن, حالىقتىڭ وزىق يدەيالارى مەن ۇسىنىستارىن ءبىر ارناعا توعىستىراتىن الاڭ بولاتىنىن مالىمدەدى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان بيلىك پەن بۇقارا اراسىنداعى ديالوگتىڭ دىڭگەگى ىسپەتتەس ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىنىڭ بۇگىندە باعىتى ايقىندالىپ, جۇمىسى ءبىرشاما جۇيەلەندى. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ توراعالىعىمەن ازاماتتىق قوعام قالىپتاستىرۋدىڭ ناقتى ءبىر قادامىنا بالانعان كەڭەستىڭ وسى كۇنگە دەيىن ەكى وتىرىسى ءوتتى.
قوعامنىڭ ءتۇرلى سالاسىندا حالىقتى تولعاندىرىپ جۇرگەن ماسەلەلەردى ۇدايى كوتەرىپ جۇرگەن, وزىندىك وي-پىكىرلەرى قالىپتاسقان, كوپشىلىكتىڭ سەنىمىنە يە بولعان ازاماتتار قۇرامىنا كىرگەن ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىنىڭ العاشقى وتىرىسى 6 قىركۇيەكتە ءوتتى. بۇل كەلەلى كەڭەستە تالقىعا تۇسكەن تۇيتكىلدى ماسەلەلەر تۇگەلگە جۋىق قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ 2 قىركۇيەكتە قازاقستان حالقىنا جولداعان جولداۋىندا كورىنىس تاپقان دەۋگە بولادى. سوندىقتان دا پرەزيدەنت ورتاق مىندەتتەر مەن سايلاۋالدى باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋدىڭ جوسپارى كەڭىنەن قامتىلعان بۇل جولداۋىن «سىندارلى قوعامدىق ديالوگ – قازاقستاننىڭ تۇراقتىلىعى مەن وركەندەۋىنىڭ نەگىزى» دەپ اتادى. ياعني, جولداۋدا نازارعا الىنعان باسىم باعىتتار حالىقتىڭ سىن-ەسكەرتپەلەرىنە نەگىزدەلدى. مەملەكەت باسشىسى ەلدىڭ الداعى دامۋ باعدارىن ايقىنداعان باستى قۇجاتتا كورسەتىلگەن باستامالاردى وسى كەڭەس شەڭبەرىندە پىسىقتاۋعا جانە دامىتۋعا بولاتىنىن ايتتى.
ال ۇلتتىق كەڭەستىڭ ەكىنشى وتىرىسى 20 جەلتوقساندا ءوتتى. قالىڭ بۇقارانىڭ نازارىن اۋدارعان بۇل باسقوسۋدا مەملەكەت باسشىسى ەلىمىزدىڭ وزەكتى ەكونوميكالىق جانە ساياسي ماسەلەلەرى بويىنشا جۇيەلى, ۇزاق مەرزىمدى, ءتيىمدى شارالاردى ازىرلەۋ ءبىرىنشى كەزەكتەگى مىندەت ەكەنىن, بۇل ءوزىنىڭ «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىمەن ۇندەسەتىنىن, قاراپايىم ازاماتتاردىڭ سۇرانىسى مەن مۇڭ-مۇقتاجىن باسشىلىققا الاتىندارىن العا تارتتى.
ۇلتتىق كەڭەستە پرەزيدەنت ماڭىزدى رەفورمالاردىڭ ءبىرى رەتىندە جەر ماسەلەسىنە جانە اۋىلشارۋاشىلىق جەرلەرىن ءتيىمدى پايدالانۋعا ءمان بەرىپ, اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى تسيفرلىق دامۋ مينيسترلىگىمەن بىرلەسىپ 2020 جىلدىڭ 1 مامىرىنا دەيىن بارلىق دايىندىق جۇمىستارىن اياقتاۋى جانە بىرقاتار ايماقتارداعى جەردى كوسمومونيتورينگتەۋ جونىندەگى قاناتقاقتى جوبانى جۇزەگە اسىرۋى كەرەك ەكەنىن مالىمدەدى.
مەملەكەتتىك قۇرىلىمنىڭ ەسەپ بەرۋى مەن اشىقتىعى, بيۋدجەت قارجىسىنىڭ ءتيىمدى ءارى ۇتىمدى جۇمسالۋى دا نازاردان تۇسپەك ەمەس. قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ شەشىمىمەن الداعى ۋاقىتتا ەسەپ كوميتەتى مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ۇيىمداردا جۇرگىزگەن اۋديتورلىق جۇمىستارىنىڭ قورىتىندىلارىن جاريالايدى, كۆازيمەملەكەتتىك سەكتورداعى الەۋمەتتىك ماڭىزى بار مەكەمەلەردىڭ ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ قۇرامىنا ازاماتتىق قوعام وكىلدەرى كىرەدى, مەملەكەتتىك كاسىپورىنداردىڭ باسەكەلەستىك نارىققا ەكونوميكالىق تۇرعىدان تارتىلۋىن ازايتۋ جۇمىستارى باستالادى. سونداي-اق پرەزيدەنت سىرتقى قارىز تۋرالى مالىمەتتەردىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن 2020 جىلدىڭ 1 ساۋىرىنە دەيىن ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنە, قارجى مينيسترلىگىنە جانە ۇلتتىق بانككە سىرتقى قارىزدىڭ بىرىڭعاي رەەسترىن ازىرلەۋدى تاپسىردى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ جاڭا پارتيانىڭ تىركەۋ ءۇشىن مۇشەلەرى سانىنىڭ تومەنگى شەگىن ەكى ەسەگە, ياعني 40 مىڭنان 20 مىڭ ادامعا دەيىن ازايتۋعا بولادى دەپ سانايدى. سونداي-اق پرەزيدەنت پارتيا قاتارىنا سايلاناتىن ازاماتتار تىزىمىندە ايەلدەر مەن جاستار ءۇشىن مىندەتتى 30 پايىزدىق كۆوتانى ەنگىزۋدى ۇسىندى. بۇعان قوسا زاڭ شىعارۋ ورگانىنداعى ساياسي ازشىلىقتىڭ قۇقىعىن بەكىتەتىن زاڭنامالىق نورما ەنگىزىلبەك. بۇل ءارتۇرلى پارتيا وكىلدەرىنىڭ پارلامەنتتەگى كەيبىر كوميتەتتەردى باسقارۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى.
مەملەكەت باسشىسى قۇقىق قورعاۋشىلار بەلسەندى كوتەرگەن ماسەلەلەردى شەشۋ ىسىنە دە توقتالدى. سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنە ازاماتتىق جانە ساياسي قۇقىق تۋرالى حالىقارالىق پاكتىگە جانە ونىڭ ەكىنشى فاكۋلتاتيۆتى حاتتاماسىنا قوسىلۋ راسىمدەرىن باستاۋدى تاپسىردى. سونداي-اق قىلمىستىق كودەكستىڭ 174-بابىن ىزگىلەندىرۋ ۇسىنىلدى. قوعامدا كوپتەن بەرى تالقىلانىپ, قىزۋ پىكىرتالاسقا ءتۇسىپ كەلە جاتقان تاعى ءبىر ماڭىزدى ماسەلە – قىلمىستىق كودەكستىڭ جالا جابۋ تۋرالى 130-بابى.
پرەزيدەنتتىڭ ۇلتتىڭ كەڭەستە كوتەرگەن باستامالارى كوپشىلىكتىڭ كوكەيىندە جۇرگەن, كوڭىلدەرىن كۇپتى ەتكەن كۇرمەۋى قيىن كۇردەلى ماسەلەلەردىڭ شەشىمى بولادى دەپ سەنەمىز.
حالقىنىڭ قامىن ويلاعان
ء«ارتۇرلى پىكىر – ءبىرتۇتاس ۇلت» قاعيداتىن بەرىك ۇستانعان مەملەكەت باسشىسى ماسەلەلەردىڭ اشىق, كەڭىنەن كوتەرىلۋىنە بارىنشا مۇمكىندىك بەرىپ, پىكىر الۋاندىعى الاۋىزدىققا ەمەس, اۋىزبىرلىككە باستايتىنىن دالەلدەپ جاتىر. ءتىپتى ارىز-شاعىمىن, ۇتىمدى ۇسىنىسىن ايتۋ ءۇشىن الاڭعا شىعاتىندارعا دا بوگەت بولمايتىن ميتينگىلەرگە رۇقسات بەرەتىن زاڭدى جەتىلدىرۋگە باسا ءمان بەردى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ پرەزيدەنت قىزمەتىنە كىرىسكەن ساتتەن باستاپ نارازىلىقتارىن ءبىلدىرىپ كوشەگە شىققان حالىقتىڭ قوردالانعان ماسەلەلەرى الدىنان كولبەڭدەپ شىقتى. داۋعا اينالعان كۇردەلى جاعدايدىڭ تۇبىنە ۇڭىلگەن پرەزيدەنت ايماقتارداعى جۇمىستى جانداردىرۋ كەرەكتىگىن, ازاماتتاردى تولعاندىرعان ناقتى ماسەلەلەر جەرگىلىكتى دەڭگەيدە شەشىلۋى ءتيىس ەكەنىن ايتتى. بۇعان ەلىمىزدىڭ ايماقتارىنا جاساعان ساپارىندا كوز جەتكىزە ءتۇستى. جالپى بيىل پرەزيدەنتتىڭ قاتىسۋىمەن 462 ءىس-شارا وتسە, سونىڭ ىشىندە مەملەكەت باسشىسى ءوڭىر-وڭىرگە 25 رەت جۇمىس ساپارىمەن باردى.
كوپشىلىك قىنجىلىسىن بىلدىرگەن ماسەلەلەردىڭ دەنى الەۋمەتتىك جاعدايدىڭ دۇرىس جاسالماعانىنان تۋادى. وسى رەتتە پرەزيدەنت بىرقاتار الەۋمەتتىك ساناتتاعى ازاماتتاردىڭ قارىز جۇكتەمەسىن جەڭىلدەتۋ تۋرالى باستاماسىمەن قاراپايىم حالىقتى ءبىر جارىلقاپ تاستادى. بۇل ساناتتا كوپ بالالى, مۇگەدەك بالاسى بار, اسىراۋشىسىنان ايىرىلعان وتباسىلار, اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الۋشىلار جانە جەتىم بالالار بار. شارت بويىنشا نەسيەنىڭ كولەمى 300 مىڭ تەڭگەگە دەيىنگى قوردالانعان نەگىزگى قارىزى مەن سوعان ەسەپتەلگەن سىياقىسىن مەملەكەت تولەپ بەردى. بۇل شارا جارتى ميلليونعا جۋىق جۇرتتى قامتىدى. وسى باعىتقا مەملەكەت 107 ملرد تەڭگە ءبولدى.
بيىل ەل باسىنا تۇسكەن اۋىر سىناق, الاپات اپات – ارىس وقيعاسى ەلدىگىمىزدى, بىرلىگىمىزدى عانا نىعايتىپ قويماي, ەل تىزگىنىن ەندى قولىنا العان جاڭا پرەزيدەنتتىڭ دە تۇلعاسىن ايقىنداۋعا ىقپال ەتتى. ۇلكەن جارىلىس بولعان ارىس قالاسىنا دەرەۋ ۇشىپ بارىپ, حالىقپەن كەزدەسكەنى, باسۋ ايتقانى, اۋرۋحاناداعى ناۋقاستاردىڭ ءحالىن سۇراعانى, جاعدايدى تەز رەتتەۋگە تاپسىرما بەرگەنى كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىنە سەنىم ۇيالاتىپ, ءۇمىتىن جاقتى. ارىس حالقى عانا ەمەس, بۇكىل ەل پرەزيدەنتتىڭ تىكەلەي قامقورلىعىن سەزىنگەندەي بولدى. ارىس قالاسىنىڭ تۇرعىندارىنا كومەكتەسۋ, قولداۋ كورسەتۋ ىسىندە حالقىمىز ىنتىماق پەن بىرلىكتىڭ جارقىن ۇلگىسىن كورسەتتى. ەلىمىزدىڭ بۇكىل وڭىرلەرىنەن 7 ميلليارد تەڭگە قارجى جينالدى. مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ۆولونتەرلەردىڭ كۇش-جىگەرىنىڭ ارقاسىندا 7,5 مىڭنان اسا تۇرعىن ءۇي, 70-كە جۋىق الەۋمەتتىك نىسان قالپىنا كەلتىرىلدى.
سونىمەن قاتار بيىل سيرياداعى وتانداستارىمىزدى قاقتىعىس الاڭىنان الىپ شىعۋ ماقساتىندا قولعا الىنعان «جۋسان» وپەراتسيالارى ءساتتى ىسكە اسىرىلدى. ناتيجەسىندە, سيريادان 406 جانە يراكتان 14 بالا امان-ەسەن ەلگە جەتكىزىلدى. قازاقستاننىڭ مۇنداي يگى شارالارى شەتەلدىك ساراپشىلاردى بەيجاي قالدىرمادى. حالىقارالىق قىزىل كرەست كوميتەتىنىڭ پرەزيدەنتى پەتەر ماۋرەر قاسىم-جومارت توقاەۆقا جازعان حاتىندا قازاقستاننىڭ «جۋسان» وپەراتسياسىن تابىستى جالعاستىرىپ وتىرعانى جانە قازاقستاننىڭ وسىنداي كۇردەلى مىندەتتى شەشۋدەگى ءىسى بۇكىل الەمگە ۇلگى بولاتىنىن ايتتى.
جاڭا پرەزيدەنتتىڭ كەزىندە قوعامدىق ديالوگ, اشىقتىق, ادامداردىڭ مۇڭ-مۇقتاجىنا جەدەل نازار اۋدارۋ نەگىزگى باسىمدىقتار رەتىندە كورىنە باستادى. قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ءوزى قوعامدا بولىپ جاتقان وزەكتى جاعدايلارعا دەر كەزىندە نازار سالىپ, Twitter-دەگى پاراقشاسىندا ناقتى ويىن ءبىلدىرىپ جاتىر. ماسەلەن, اتىراۋداعى «تەڭىز» كەن ورنىندا بولعان مۇنايشىلار كوتەرىلىسى, اقمولا وبلىسىنداعى براكونەردىڭ ارەكەتى, شامالعاندا بولعان تراگەديا, الماتىداعى ۇشاق اپاتى سياقتى سوڭعى وقيعالارعا قاتىستى پرەزيدەنت دەرەۋ ءۇن قاتتى. جالپى ول پرەزيدەنت قىزمەتىنە كىرىسكەلى بەرى ەلىمىزدەگى وزەكتى ماسەلەلەرگە, قوعامدا بولىپ جاتقان ءتۇرلى وقيعالارعا قاتىستى 862 تۆيت جاريالادى.
ءوتىپ بارا جاتقان 2019 جىل ەلىمىزدىڭ الداعى دامۋ باعدارى تۇرعىسىنان وتپەلى كەزەڭنىڭ وتكەلىندەي بولدى. تاۋەلسىز ەل تاريحىنداعى ەكىنشى پرەزيدەنت سايلانعان بۇل جىلى اتقارىلعان ءىس-شارالار ىرگەسى بەرىك, بىرلىگى بەكەم مەملەكەتتىڭ ىركىلىسسىز ىلگەرىلەي بەرەتىنىن كورسەتتى. كۇنتىزبەنىڭ جاڭا پاراعىن اشاتىن, جاڭا مۇشەلدىڭ باسى جىل باسى تىشقان توعىسى تىنىشتىعىمىزدى قاشىرماي, تىرلىگىمىزدى باياندى ەتىپ, تولاعاي تابىستارعا باستاي بەرسىن!