رۋحانيات • 16 جەلتوقسان, 2019

سيرەك قوردا ا.قۇنانباەۆتىڭ جەكە حاتشىسى مۇرسەيىت بىكە ۇلىنىڭ قولىمەن جازىلعان ولەڭدەرى ساقتالعان

530 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقستانداعى اسا ءىرى عىلىمي كىتاپتار قورى بار, عىلىمي جاراتىلىستانۋ دەپوزيتاريى قىزمەتىن اتقارىپ وتىرعان (5,7 ملن دانا) – «عىلىم ورداسىنىڭ» ورتالىق عىلىمي كىتاپحاناسى. http://library.kz دەرەكتەرى بويىنشا كىتاپحانانىڭ سيرەك كىتاپتار قورى - 91 مىڭ دانا, قولجازبالار قورى - 22 مىڭ دانا, شىعىس ادەبيەتتەرى  قورى - 9,9 مىڭ  دانانى قۇرايدى.

سيرەك قوردا ا.قۇنانباەۆتىڭ جەكە حاتشىسى مۇرسەيىت بىكە ۇلىنىڭ قولىمەن جازىلعان ولەڭدەرى ساقتالعان

مۇندا رەۆوليۋتسياعا دەيىنگى وتە قۇندى قازاق ادەبيەتتەرى  تولىق ساقتالعان. عىلىم اكادەمياسىندا قورعالعان ديسسەرتاتسيالاردىڭ تولىق  قورى دا بار. كىتاپ قورى ءار سالانى قامتيتىن 7  بولىمنەن تۇرادى. شىعارمالاردىڭ جالپى حرونولوگياسى ءحىى, ءحVى-حح  عاسىرلار. قولجازبالار تاريحي  قۇجاتتار مەن قازاق ادەبيەتىنىڭ جادىگەرلەرلەرى بولىپ تابىلادى. ورىس تىلىندەگى سيرەك كىتاپتاردىڭ ءبىرازى قازاق حالقىنىڭ تاريحىن, ارحەولوگياسى مەن ەتنوگرافياسىن زەرتتەۋشى ورىس عالىمدارىنىڭ باسىلىمدارىنان تۇرادى.

سيرەك كىتاپتار مەن قولجازبالار قورىنا XII, XVIII-XXI عع. قولجازبا قۇجاتتار;

XVII-ءXXى عع. سيرەك عىلىمي باسىلىمدار; XIX-حح عع. قازاق تىلىندەگى سيرەك باسىلىمدار; كونە سلاۆيان تىلىندەگى كىتاپتار; ورىس زەرتتەۋشىلەرىنىڭ قازاقستان تۋرالى ەڭبەكتەرى; كوركەم بەزەندىرىلۋى مەن پوليگرافيالىق ورىندالۋى جاعىنان بىرەگەي كىتاپتار; XVI-XIX عع. شەتەلدىك سيرەك باسىلىمدار, ت.ب. بار.

قولجازبالار قورى – 2151 بۋما (22 مىڭ دانادان استام).

قورداعى سيرەك كەزدەسەتىن قولجازبالار – «حاندار شەجىرەسى» (XVIII ع.), «پايعامبارلار جانە قوجالار شەجىرەسى» (XIX ع.), «ابىلاي حاننىڭ ءسىبىر اسكەري شەپتەرىنىڭ قولباسشىسى گەنەرال-پورۋچيك ي.ي. شپرينگەرگە جازعان حاتى (1765-1767جج.)», م.ج. كوپەەۆتىڭ, ا.ديۆاەۆتىڭ, جاياۋ مۇسانىڭ قولجازبالارى جانە ا.قۇنانباەۆتىڭ ءوزىنىڭ جەكە حاتشىسى مۇرسەيىت بىكە ۇلىنىڭ قولىمەن جازىلعان ولەڭدەرى, ەۆرەي حالقىنىڭ ءدىني قولجازباسى «تورا» (XII-XVIII عع.),«شاھناما»-نىڭ العاشقى قازاق تىلىندەگى اۋدارماسى, ش.ءۋاليحانوۆ قولجازبالارىنىڭ فوتوكوشىرمەسى, م. اۋەزوۆتىڭ قولجازباسى جانە ت.ب.

قوردا سونىمەن قاتار قازاق حالقىنىڭ تاريحىن, ارحەولوگياسىن جانە ەتنوگرافياسىن زەرتتەگەن شىعىستانۋشى عالىمدار ا. الەكتوروۆ, ي. ۆەسەلوۆسكي, ۆ. رادلوۆ, پ. پاللاس, ا. لەۆشين, گ. پوتانين, ۆ. بارتولد ت.ب. ەڭبەكتەرى, ش.ءۋاليحانوۆتىڭ 1904ج. شىققان «شىعارمالار جيناعى», ى.ءالتىنساريننىڭ 1879ج. «قازاق بالالارىنا ورىس ءتىلىن ۇيرەتۋدىڭ العاشقى نۇسقاۋلارى» جانە ت.ب. كىتاپتارى مەن 1917 ج. دەيىنگى ورىس تىلىندەگى سيرەك جۋرنالدار ساقتالعان.

شەت ەل تىلدەرىندەگى سيرەك كىتاپتار XVI-XX عع. باسىلعان لاتىن, نەمىس, فرانتسۋز, اعىلشىن, قىتاي, يتاليان جانە ت.ب. تىلدەردەگى 500 – دەن اسا كىتاپتاردى قامتيدى. ال شىعىس تىلىندەگى ادەبيەتتەر قورى 10 مىڭ داناعا جۋىق. شىعىس تىلىندەگى باسىلىمداردىڭ ىشىندە اراب جانە ت.ب. تىلدەردەگى 300-دەن اسا قۇراندار مەن تاپسىرلەر بار. قازاق تىلىندەگى سيرەك كىتاپتار قورى 1929 جىلعا دەيىن اراب گرافيكاسىمەن شىققان «قيسسا-ي سەيفۇلمالىك», سۇلەيمەن باقىرعاننىڭ ەڭبەكتەرى, ح.ا.ءياساۋيدىڭ «ديۋاني حيكمەتى», ق.ءحاليدتىڭ «تاۋاريح حامساسى», ش.قۇدايبەرديەۆتىڭ «تۇرىك, قىرعىز, قازاق ءھام حاندار شەجىرەسى» سىندى جانە ت.ب. قۇندى ەڭبەكتەردەن تۇرادى. قوردىڭ تاعى ءبىر بولىگىن باتىرلىق جىرلار مەن ەپوستار قۇرايدى. «قوبىلاندى», «الپامىس», «ەر تارعىن», «قامبار باتىر», «قىز جىبەك», «قوزى كورپەش-بايان سۇلۋ» جانە باسقا دا قيسسا-داستانداردىڭ بىرنەشە نۇسقالارى مەن قازاق تىلىندەگى العاشقى شىققان «قازاق», «ەڭبەكشى قازاق», «اق جول» گازەتتەرى, «ايقاپ», «اباي», «شورا», «شولپان» جۋرنالدارى  ساقتالعان.

 

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار