رۋحانيات • 11 جەلتوقسان، 2019

الماتىدا ءمۇسىنشى شوقان تولەشتىڭ كورمەسى اشىلدى

31 رەتكورسەتىلدى

الماتىداعى ءا. قاستەەۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك ونەر مۋزەيىندە بەلگىلى ءمۇسىنشى شوقان تولەشتىڭ 65-جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان «قولا مۇسىندەر سيمفونياسى» اتتى كورمە اشىلدى.

كورمەدە زاماناۋي ءمۇسىنشىنىڭ 70-تەن اسا تۋىندىسى ۇسىنىلعان. ونىڭ قولادا، ءمارماردا، اعاش پەن شىنىدا ورىندالعان كومپوزيتسيالارى سىرتقى بايانداۋ مەن قۇرعاق شىندىقتان ادا. كەرىسىنشە، شىعارمالار ءاردايىم جارقىن مەتافورا، گروتەسك، كوپ ولشەمدىلىك پەن بەينەنىڭ سيمۆولدىق تەرەڭدىگىنە يە. شوقان تولەشتىڭ مۇسىندىك تۋىندىلارى كۇردەلى پلاستيكالىق فورمۋلانى بىلدىرەدى، ولار وزدەرىنىڭ دالەلسىزدىگىمەن، ليريكالىق وتكىرلىگىمەن جانە پلاستيكالىق ورنەگىنىڭ مانەرلىلىگىمەن قىزىقتىرادى. ادام مەن ونىڭ اينالاسىنداعى الەم اراسىنداعى تراگەديالىق قاراما-قايشىلىق تاقىرىبى، ونىڭ قۇدايشىل تابيعاتىنا جات شىندىقتى ەكزيستەنتسيالدىق «تاستالعاندىق» يدەياسى («قۇلاۋ»، «ىدىراۋ»، «تىعىرىققا تىرەلۋ») ش. تولەشتىڭ بۇكىل شىعارماشىلىعىنىڭ تارماعى ارقىلى وتەدى. سونداي-اق ەكسپوزيتسيادا كوشپەندىلەردىڭ ەجەلگى تاريحىنا ارنالعان، ەپيكالىق جانە مانەرلى بەينەلەرىمەن ەرەكشەلەنەتىن «ساق جاۋىنگەرى»، «عۇن اتيللا»، «توميريس» سياقتى تۋىندىلارى بار. ستانوكتى پلاستيكادان بولەك، ش. تولەش مونۋمەنتالدى ساياباق ءمۇسىنى سالاسىندا ءساتتى جۇمىس ىستەيدى. ول قازاقستاننىڭ ءار ءتۇرلى ايماقتارىندا ورناتىلعان بىرقاتار ەسكەرتكىشتەر مەن كومپوزيتسيالاردىڭ اۆتورى.  

تولەش شوقان الماحامبەت ۇلى 1954 جىلى 1 تامىزدا الماتى قالاسىندا دۇنيەگە كەلگەن. 1978 جىلى ن. گوگول اتىنداعى اكۋ-ءدى، كەيىن 1984 جىلى اباي اتىنداعى قازاق پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنىڭ كوركەمسۋرەت-گرافيكا فاكۋلتەتىن بىتىرگەن. 1988 جىلدان ت. جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسىندا مۇسىننەن ساباق بەردى. قر ونەر اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى، 1990 جىلدان قر سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ جانە قر سۋرەتشىلەر وداعى باسقارماسىنىڭ مۇشەسى، ەۋرازيالىق شىعارماشىلىق گيلدياسىنىڭ مۇشەسى (لوندون)، 1978 جىلدان رەسپۋبليكالىق جانە حالىقارالىق كورمەلەردىڭ قاتىسۋشىسى.

شوقان تولەشتىڭ شىعارماشىلىعى الەمنىڭ كوپتەگەن ەلدەرىندە تانىمال. شۆەيتساريا، ليحتەنشتەين كنيازدىعىندا، لوندوندا، ەگيپەتتە، ماسكەۋدەگى كورمەلەردىڭ قاتىسۋشىسى. شوقان تولەش «ارت-تسەنتر» ماسكەۋلىك ۇيىمىمەن ىنتىماقتاستىقتا، تانىمال مادەنيەت قايراتكەرى ز. تسەرەتەلي جەتەكشىلىك ەتەتىن رەسەيدىڭ كوركەمسۋرەت اكادەمياسىنىڭ جوبالارىنا قاتىسادى. «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن»، «ۇزدىك شىعارماشىلىعى ءۇشىن»، «قازاق ونەرىنىڭ قايراتكەرى» مەدالدارىمەن ماراپاتتالعان.

 

 

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار

«اقىلعا ساۋلە قونباسا...»

قوعام • بۇگىن، 08:03

بوكسشىلار الەمدىك رەيتينگتە جوعارىلادى

كاسىپقوي بوكس • بۇگىن، 07:55

قازاقى اس: ءداستۇر مەن ءدام

رۋحانيات • بۇگىن، 07:51

تەرەزەدەن قاراما...

رۋحانيات • بۇگىن، 07:49

قىزمەت بارىسىندا قازا تاپتى

رۋحانيات • بۇگىن، 07:44

بوزىنگەندى يدىرگەن كۇي ەدى...

رۋحانيات • بۇگىن، 07:42

«كوحلەار نۋكلەۋس» كومەككە كەلدى

ايماقتار • بۇگىن، 07:40

اعا مەن ءىنى

قوعام • بۇگىن، 07:30

ىسقاق قاجى اۋليە

رۋحانيات • بۇگىن، 07:25

قابان، تاڭكى جانە بىدىق

رۋحانيات • بۇگىن، 07:23

قايىق كۇتكەن كۇن

رۋحانيات • بۇگىن، 07:21

«ۇلتقا قىزمەت ەتۋ – مىنەزدەن»

ساياسات • بۇگىن، 07:16

جاستاردىڭ جارقىن باستاماسى

ايماقتار • بۇگىن، 06:53

بالا اۋىرسا، ءبارىمىز جاۋاپتىمىز

مەديتسينا • بۇگىن، 06:48

اباي ءسوزى – قازاقتىڭ بويتۇمارى

قازاقستان • بۇگىن، 06:36

ۇقساس جاڭالىقتار