قوعام • 08 جەلتوقسان، 2019

كىرىس كوزى ەمەس، ۋاقىتشا قارجىلاي كومەك

430 رەتكورسەتىلدى

قازىرگى كەزدە ەلىمىزدىڭ قالاسىندا دا، دالاسىندا دا مەملەكەت تاراپىنان بەرىلەتىن اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەككە (ااك) قاتىستى ءار ءتۇرلى مازمۇنداعى اڭگىمەلەر تاسقىنى تولاستاماي تۇر. مۇمكىن الداعى 2020 جىلى ونى تاعايىنداۋ ەرەجەسى مەن كوپ بالالى وتباسىلاردىڭ بالالارىنا بەرىلەتىن جاردەماقىلارىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلگەن كەزدە بۇل اڭگىمەلەر ءبىر ارناعا توعىسار دا. 

ايتالىق بۇعان دەيىنگى تاجىريبەدە قول-اياعى بالعاداي دەنساۋلىعى جاقسى وتباسى يەلەرى مەن مۇشەلەرى جۇمىس ىستەمەسە دە كوپ جاعدايلاردا ااك-ءنى الىپ كەلگەنى ءمالىم.

الداعى ۋاقىتتا «مۇنداي مۇرادان» باس تارتۋعا تۋرا كەلەتىنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. ياعني قايتكەن كەزدە دە ەڭبەككە جارامدى وتباسى مۇشەلەرى مىندەتتى تۇردە جۇمىس ىستەۋگە ءتيىس. مۇندايدا جۇمىس جوق، جۇمىس تابىلمايدى دەپ قارا اسپاندى ءتوندىرىپ، ءار ءتۇرلى سىلتاۋ ايتۋشىلار دا از كەزدەسپەيدى. مۇمكىن سولاي دا شىعار. ايتسە دە ماسىلدىق پيعىلعا بوي ۇرۋشىلاردىڭ اراسىندا ءتيىستى ۇيىمدار ۇسىنعان جۇمىستان باس تارتاتىندار دا بار. جاڭادان ەنگىزىلگەن وزگەرىستەرگە ساي مۇنداي جاعدايدا ولارعا اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك تاعايىندالمايتىنى بەلگىلى بولىپ وتىر.

قىسقاسى الداعى 2020 جىلدان باستاپ ااك ءار وتباسى مۇشەسىنە وتباسى تابىسى مەن كەدەيشىلىك شەگىنىڭ اراسىنداعى ايىرماشىلىقتى ەسەپتەۋ ارقىلى تولەنبەك. مىسالى بۇگىنگى كۇنى تۇرعىنداردىڭ باسىم بولىگىن 1،2 جانە 3 بالاعا دەيىنگى بەرىلەتىن جاردەماقىنىڭ ءجاي-كۇيى كوبىرەك تولعاندىراتىنى بايقالادى. بۇل رەتتە الەۋمەتتىك تولەمنىڭ بۇل ءتۇرى الداعى كەزدە دە بۇرىڭعىشا قالا بەرمەك. ياعني وتباسىنداعى كىرىس كەدەيلىك شەگىنەن اسىپ كەتپەسە، ءار بالاعا تولەنەتىن قارجىلاي كومەك توقتامايدى دەپ مالىمدەيدى الەۋمەتتىك قورعاۋ مەكەمەسىنىڭ ماماندارى.

ااك-ءنى تاعايىنداۋ ەڭ الدىمەن وبلىستارداعى جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارمالارىنا جاۋاپتى مىندەتتەر جۇكتەيدى. اسىرەسە الەۋمەتتىك مەكەمە ۇجىمى مۇشەلەرى مەن ماماندارىنىڭ تۇرمىسى تومەن وتباسى يەلەرىمەن جانە الەۋمەتتىك كومەككە مۇقتاج وزگە دە جاندارمەن ءجيى كەزدەسىپ وي-پىكىر الماسىپ تۇرۋىنىڭ ورنى ايرىقشا دەۋگە بولادى. بۇل باعىتتا اقتوبە ايماعىندا سوڭعى كەزدە وڭ ءۇردىس بايقالىپ جۇرگەنى دە اتاپ ايتۋعا تۇرارلىقتاي. وسى ورايدا باسقارما ۇجىمى تۇرعىندارمەن الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى دا بايلانىس ۇستاپ ولاردىڭ سان-الۋان سۇراقتارىنا جاۋاپ قايتارىپ جۇرگەنىنە كۋا بولا الامىز.

بۇل باعىتتاعى باستى ماسەلە جوعارىدا ايتىلعانداي تۇرعىنداردى جۇمىسپەن قامتۋدىڭ وڭتايلى تاكتيكاسىن بەلگىلەي بىلۋگە بايلانىستى بولماق. بۇل ءۇشىن وڭىردە ارنايى جۇمىس جارمەڭكەلەرى ۇيىمداستىرىلىپ جۇمىسسىز جۇرگەندەردىڭ وتباسىنا كىرىس كىرگىزۋ مۇمكىندىكتەرى قاراستىرىلۋدا. وسى ىلكىمدى ءىستى ودان ءارى جالعاستىرۋ ءۇشىن الداعى 2020 جىلى 2020 جۇمىس ورنىن اشۋ جوسپارلانىپ وتىر ەكەن. باسقارما تاراپىنان ىسكە جارامدى وتباسى مۇشەلەرى ەڭبەك ەتۋدەن باس تارتپاۋى كەرەكتىگى جونىندە دە وي سالارلىق اڭگىمەلەر ايتىلىپ، بۇعان ناقتى مىسالدار كەلتىرىلۋدە.

راس، بۇعان دەيىن وڭىردە تابىس پەن كىرىس كوزىن جاسىرىپ ااك-ءنى زاڭسىز يەلەنۋ دەرەكتەرى دە بولعانى جاسىرىن ەمەس. قازىرگى كەزدە بۇعان قايتادان جول بەرمەۋ جولدارى قاراستىرىلعان. تاعى ءبىر ايتارىمىز سوڭعى كەزدە اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەككە ارقا سۇيەپ، التىنمەن پاراپار ۋاقىتپەن قولدا بار مۇمكىندىكتى ۋىسىنان شىعارىپ الاتىن وتانداستارىمىز دا جەتكىلىكتى ەكەندىگى. بۇل جاعداي ماسىلدىق پيعىل مەن كوزقاراستى ودان ءارى تەرەڭدەتە تۇسپەك. وسى تۇستا مەملەكەت تاراپىنان تولەنەتىن ااك-ءنىڭ عۇمىرى شەكسىز، ماڭگىلىك ەمەس ەكەنىن ۇعىنا ءبىلۋدىڭ دە ورنى ايرىقشا. ويتكەنى ەرتە مە، كەش پە مەملەكەت اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك بەرۋدى توقتاتىپ، بۇدان بويدى اۋلاق سالۋ باعىتىن ۇسىناتىنىنا شەك كەلتىرۋ قيىن-اق.

ءبىر وزبەن ايتقاندا بۇگىنگى كۇنى كەدەيلىك شەگىندە جۇرگەن جاندارعا تاعايىندالاتىن اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك تۇراقتى تابىس پەن كىرىس كوزى ەمەس، تەك ۋاقىتشا عانا بەرىلەتىن قارجىلاي كومەك ەكەنىن تۇيسىنە الساق بولعانى. ويتكەنى ءومىر ءبىر ورىندا تۇرمايدى. ءومىر ۇدايى وزگەرىس پەن قوزعالىس ۇستىندە. وسىندايدا «جاس وسپەي مە، جارلى بايىماي ما؟» دەگەن حالقىمىزدىڭ ناقىلعا بەرگىسىز ويلى ءسوزى ەسكە ورالا بەرەدى.

كاسىبىڭ – ءناسىبىڭ دەگەندەي «ەڭبەك قىلىپ مال تابۋ» ءۇشىن كەز كەلگەن وتباسىنىڭ ءوز كاسىپتەرىن اشۋعا ۇمتىلۋىنىڭ ءارى وعان ۇكىمەت پەن جەرگىلىكتى اتقارۋ ورگاندارى تاراپىنان ءتيىستى قولداۋ كورسەتىلۋىنىڭ ورنى بولەك. بۇل رەتتە ەلىمىزدە جاڭا كاسىپكە بەيىمدەۋ باعىتىندا تەگىن وقىتۋ كۋرستارى جۇيەسى بەلگىلەنۋى ونى شيراتا تۇسۋگە سەپتىگىن تيگىزبەك. قازىرگى كەزدە مەمەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ وقيمىن، ۇيرەنەمىن، كاسىپ اشامىن دەگەن ادامدارعا ەشقانداي شەكتەۋ جوق ەكەنىن مالىمدەپ وتىرعانى دا وسىنداي ومىرشەڭ ويدان تۋىندايدى.

مىنە، بۇگىنگى كۇنى وتانداستارىمىزدىڭ وي-پىكىرىنە تامىزىق بولىپ جۇرگەن اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك ماسەلەسىنىڭ كەيبىر قىرلارى مەن يىرىمدەرى وسىنداي.

 

اقتوبە

 

سوڭعى جاڭالىقتار

تەرەزەدەن قاراما...

رۋحانيات • كەشە

اعا مەن ءىنى

قوعام • كەشە

ىسقاق قاجى اۋليە

رۋحانيات • كەشە

قابان، تاڭكى جانە بىدىق

رۋحانيات • كەشە

قايىق كۇتكەن كۇن

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار