2010 جىلدىڭ ماۋسىمىنان باستاپ ارحەولوگيا مۇراجايى «عىلىم ورداسى» رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك كاسىپورىننىڭ قۇرامىنا ەندى.
ارحەولوگيا مۇراجايىنىڭ قۇرىلۋى حح عاسىردىڭ 20-شى جىلدارىنان باستاپ تىكەلەي قازاقستاندىق عالىمداردىڭ بىرنەشە بۋىندارىنىڭ جۇمىسىمەن جانە وتاندىق ارحەولوگيالىق عىلىمنىڭ جالپى دامۋ ۇردىسىمەن تىعىز بايلانىستى. وتاندىق عالىمداردىڭ ەلدىڭ بارلىق وڭىرلەرىندە جۇرگىزگەن كوپجىلدىق زەرتتەۋلەرى قازاقستاننىڭ ەجەلگى جانە ورتا عاسىرلارداعى تاريحى عاجاپ بەزەندىرىلگەن, باي ءارى سيرەك مالىمەتتەر جيناۋعا مۇمكىندىك بەردى.
مۇراجاي ۇلتتىق مۇرانى ساقتاۋ جانە عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ماقساتىندا ءا.ح. مارعۇلان, ا.ن. نۇسىپبەكوۆ, ك.ا. اكىشەۆ, ح.ا. الپىسباەۆ, م.ك.قادىرباەۆ, ا.گ. ماكسيموۆا, ك.ا. بايپاقوۆ سىندى بەلگىلى قازاقستاندىق عالىمداردىڭ قاتىسۋمەن قۇرىلدى.
مۇراجايدا الەمدىك تاريحي جانە عىلىمي ماڭىزى بار سيرەك كەزدەسەتىن ارتەفاكتتار توپتاماسى بار. ارحەولوگيا مۇراجايى وسىنداي سيپاتتاعى رەسپۋبليكاداعى جالعىز مۇراجاي بولا تۇرىپ, قازاقستاندىق مۇراجايتانۋ جۇيەسىندە ەرەكشە ورىن الادى. مۇراجايدىڭ باي توپتاماسى, ەرەكشە ەكسپوناتتارى بۇكىل الەمدىك ءىرى كورمە الاڭدارىنىڭ نازارىن سان مارتە اۋدارتتى.
ارحەولوگيا مۇراجايى الەمنىڭ بارلىق قۇرىلىقتارىندا تەڭدەسى جوق تالاي كورمەلەر ۇيىمداستىردى جانە ونىڭ بارلىعى ەڭ جوعارى باعاعا يە بولدى. مۇراجاي ەكسپوناتتارىنىڭ كورمەلەرى دانيا – «On the Silk Road», يتاليا – «L’UOMO D’ORO», «Altyn Adam L’UOMO D’ORO», اقش – «Of Gold and Grass. Nomads of Kazakhstan», «Nomads of Eurasia», اۆستراليا (سيدنەي ق.,) – «Bright Flowers», گەرمانيا – «ساقتاردىڭ پاتشا قورىمدارى: التىن گريف بەلگىسىمەن», ديجون, رەنن (1990 جانە 2001 جج.) – «التىن ادام فرانتسيادا» ەلدەرىندە ءوتتى. توكيو (جاپونيا), ستامبۇل (تۇركيا), تەگۋ (وڭتۇستىك كورەيا) جانە ت.ب. قالالاردا قازاقستاننىڭ مادەنيەت كۇندەرى اياسىندا مۇراجايدىڭ قۇندى جادىگەرلەرى تانىستىرىلدى. قازىر مۇراجاي «Nomads and Networks: The Ancient Art and Culture of Kazakhstan» اتتى بەلگىلى كورمەگە, ۆاشينگتونداعى (اقش) ساكلەر جانە فليەر سميتسوندىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ەڭ بەدەلدى كورمە گالەرەياسىنا قاتىسادى.
ارحەولوگيا مۇراجايى ءۇش تىلدە – قازاق, ورىس, اعىلشىن تىلدەرىندە ۇنەمى شولۋ ەكسكۋرسيالارىن وتكىزەدى.
الماتى
