مەديتسينا • 06 جەلتوقسان، 2019

ءمامس: قاناتقاقتى جوبا وڭ ناتيجەسىن بەردى

224 رەتكورسەتىلدى

25 كۇننەن كەيىن قازاقستاندا كوپشىلىكتىڭ كوكەيىنە ۇلكەن ءۇمىت پەن كوپ كۇدىكتى ۇيالاتقان مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ ء(مامس) جۇيەسى ىسكە قوسىلادى. قىركۇيەك ايىنان باستاپ قاراعاندى وبلىسىندا قاناتقاقتى جوبا رەتىندە ەنىپ، وڭ ناتيجەسىن بەرگەن جۇيە حالىقتىڭ كوڭىلىنە قونا باستاعانىنا وبلىستاعى مەديتسينالىق مەكەمەلەرگە ساپارىمىز بارىسىندا كۋا بولدىق.

مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ قولجەتىمدىلىگى ارتتى

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «سىندارلى قوعامدىق ديالوگ – قازاقستاننىڭ تۇراقتىلىعى مەن وركەندەۋىنىڭ نەگىزى» اتتى جولاۋىندا: «مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋدىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋدىڭ ساپاسى مەن قولجەتىمدىلىگىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان. ۇكىمەت الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىنىڭ بەدەلىنە تاعى دا نۇقسان كەلتىرمەۋ ءۇشىن ونى جۇزەگە اسىرۋ ماسەلەسىنە زور جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋى قاجەت» دەگەن ەدى. سوندىقتان دا جاقىندا عانا ۇكىمەتتە كەندى ولكەنىڭ تاجىريبەسى پىسىقتالىپ، جاڭا جۇيەگە تولىقتاي كوشۋگە دايىندىقتىڭ جوعارى دەڭگەيدە ەكەنى ايتىلعان بولاتىن.

ءباسپاسوز تۋرى وساكاروۆ اۋداندىق ورتالىق اۋرۋحاناسىنان باستالدى. 32 مىڭ تۇرعىنى بار اۋدانداعى مەديتسينالىق مەكەمە جاڭا جۇيەگە 2017 جىلدان باستاپ دايىندالىپتى. اۋرۋحانانىڭ جۇمىسىن تانىستىرعان ۇيىم باسشىسى ولگا تراۆنەۆا ءمامس ەڭ الدىمەن مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرعانىن ايتادى. ء«مامس ءبىزدىڭ اۋرۋحاناعا كوپتەگەن وزگەرىستەردى  الىپ كەلدى. كت، مرت سياقتى وتە قىمبات تۇراتىن تەكسەرۋلەردى حالىق تەگىن پايدالانۋعا مۇمكىندىك الدى. وسىعان دەيىن زەينەتكەرلەرگە، مۇگەدەكتەرگە، 18 جاسقا تولماعان بالالاردان باسقالارعا اقىلى بولىپ كەلگەن كەيبىر قىمبات اناليزدەر قولجەتىمدى بولدى. ناقتىراق ايتقاندا، پاتسيەنتتەر 17 مەديتسينالىق قىزمەتتى تەگىن الا الادى. اۋرۋدى ەرتە انىقتاۋعا جول اشىلدى. قىركۇيەكتەن بەرى 700 ادام ونكولوگيالىق اۋرۋ بويىنشا تەكسەرۋدەن وتسە، ونىڭ 14-ىنەن اۋرۋ بەلگىلەرى بايقالدى. 5-ىنە قاتەرلى ىسىك دياگنوزى ناقتى  قويىلىپ، دەر كەزىندە ەمدەرىن الۋدا. اۋرۋحانالار زاماناۋي قۇرىلعىلارمەن تولىعۋدا. ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋ دە جاقسى جولعا قويىلدى»، دەدى وساكاروۆ اۋداندىق ورتالىق اۋرۋحاناسىنىڭ ديرەكتورى ولگا تراۆنەۆا.

وڭالتۋ جۇمىسى وڭتايلاندى

ءمامس وڭالتۋعا دا باسىم­دىق بەرەدى. ياعني، ءمامس جۇيەسىندەگى وڭالتۋدى قارجى­لان­دىرۋ ءۇش ەسەگە جۋىق ۇلعاي­ماق. قازىر ازاماتتارعا ءبىرىن­شى جانە ەكىنشى دەڭگەيلى وڭال­تۋ كومەگى قولجەتىمدى بولسا، ءمامس ەنگىزىلگەن سوڭ وڭال­تۋ­دىڭ ءۇشىنشى كەزەڭى پايدا بولادى. بۇعان قوسا، جەكە ينۆەستورلاردىڭ ەسەبىنەن ەلىمىزدە زاماناۋي وڭالتۋ ورتالىقتارى سالىنۋدا. 

ال وڭىردە ءمامس ەنگەن ەكى ايدا تۇرعىنداردى مەدي­تسينالىق ساقتاندىرۋ ەسەبىنەن وڭالتۋ كومە­گىنىڭ اۋقىمى 42،2%-عا ارت­قان. قاراعاندى وبلىسى نەيرو­وڭالتۋ ورتالىعىنا ات باسىن بۇر­عان ءبىزدى باس دارىگەر رۋسلان بە­لياەۆ قار­سى الدى. ونىڭ ايتۋىن­شا، ەكى ايدىڭ ىشىن­دە ەكى مىڭ­نان استام ادام وڭال­تۋ كومە­گىن العان. ء«بىز اقشا­نى ساق­­تان­دىرۋ ارقىلى الا­مىز. وڭال­تۋ جۇمىستارى تەگىن بول­عان­­دىق­تان حالىققا بۇ­رىن­عى­­دان دا قولجەتىمدى بولدى. نەگى­زىن­دە بىزدەگى ءبىر وڭالتۋ كۋرسىنىڭ ءوزى 300 مىڭ تەڭگەگە دەيىن جەتەدى. باعدارلامانىڭ ناتيجەسىندە وڭالتۋمەن قامتۋ كو­لەمى ەداۋىر ۇلعايدى»، دەيدى قا­راعاندى وبلىسى نەيرو­وڭال­تۋ ورتالىعىنىڭ باس دارى­گە­رى رۋسلان بەلياەۆ.

 تسيفرلاندىرۋعا كوشتى

ءمامس ەڭ الدىمەن اقپا­رات­­تىق جۇيەگە وڭ ىقپالىن تيگىزگەن. بۇل ناۋقاستاردىڭ سانى مەن قىزمەت كورسەتۋدىڭ ساپا­سىن ارتتىرىپ وتىرعانىن ايتا­دى ماماندار. «قازىر بار­لىق جۇمىس ەلەكتروندى تۇردە جۇرگىزىلەدى. بۇرىنعىداي قا­عاز­­عا جازۋ، قاعازبەن تاسۋ دەگەن مۇلدە بولمايدى. باسقا اۋرۋ­حا­نالارمەن بەينەبايلانىس ارقىلى كەڭەس الۋعا دا مۇم­كىن­دىگىمىز بار. جاڭا جىلدان باستاپ مەملەكەت ءوزى قارجى­لان­دىراتىن 15 ساناتتى دا قامتيتىن بولامىز. بۇ­رىنعىداي اۋىلداعى پاتسيەنت­تەر بىزگە كەلىپ جۇر­مەي­­دى. بۇل ءبىر جاعىنان ءبىز­دىڭ جۇكتەمەمىزدى  ازايتسا، ەكىن­شى جاعىنان ولار ۆيدەو باي­لانىسقا شىعۋ ارقىلى كەز كەلگەن ۋاقىتتا بىزدەن كە­ڭەس الا الادى. بارلىق مەديتسينالىق انىقتامالار دا ەلەكتروندى تۇردە بەرىلەدى. ەلەكتروندى بولعاندىقتان ەشكىم قۇجاتتى وزگەرتە الماي­دى جانە قولدان جاساپ ساتا دا المايدى. سونداي-اق بۇعان دەيىن پاتسيەنت­تەر اۋىرعان كەزدە نەمەسە كەرەك كەزىندە كەلىپ قارا­­لاتىن بولسا، ەندى كىم قان­داي ەم الۋ كەرەكتىگىن SMS ارقى­لى جىبەرىپ وتىرامىز»، دەيدى ولگا تراۆنەۆا.

 قىزمەت كورسەتۋ ساپاسى ارتتى

ءبىزدىڭ  ساپارىمىز قارا­عان­دى قالالىق  №4 ەمحانادا جالعاستى. مەديتسينالىق مەكەمەگە كىرگەننەن بۇرىن­عى­داي ۇزىن سونار كەزەكتىڭ جوعالعانىن بىردەن بايقادىق. بۇعان قوسا سپيكەرلەر قىزمەت كورسەتۋ ساپاسى ايتارلىقتاي ارتقانىن قۋانىشپەن جەتكىزدى. «بۇل – وبلىستاعى ءبىرىنشى وتباسى دەنساۋلىعى ورتالىعى. بىزگە 68 500 ادام قارايدى. ونىڭ 57 پايىزى ءمامس ارقىلى ەم-دوم السا، ولاردىڭ 43 پايىزىنا جۇمىس بەرۋشىلەر تولەيدى. ءمامس ەنگەلى ءبىزدىڭ جوسپارىمىزدىڭ ورىندالۋى دا جاقساردى. بۇرىن ءبىر دارىگەرگە 2200 پاتسيەنتتەن تۋرا كەلسە، قازىر ءبىر دارىگەر 1600 كىسىنى قابىلدايدى. ەمحاناعا 20 800 پاتسيەنت تىركەلگەن. قازىر 13 ۋچاستوك بار. 2020 جىل­دان باستاپ جۇمىس بەرۋشى جالا­قىنىڭ 1 پايىزىن، ال جۇ­مىسكەر ءوزى 1 پايىزىن تولەي­تىن بولادى. ساۋىرگە دەيىن بار­لى­عىن قابىلدايمىز دا، ساۋىر­دەن باستاپ ساناتىنا قاراي قابىلدايتىن بولامىز»، دەيدى قاراعاندى قالالىق №4 ەمحا­نا­نىڭ ديرەكتورى سالتانات شايداروۆا.

دارىگەر ناۋقاس تۋرالى مالىمەتتى دەر كەزىندە تا­بۋ­­عا جانە ۋاقىتىلى كومەك كور­سە­تۋگە مۇمكىندىك الدى. تۇر­عىندار دارىگەردىڭ قابىلداۋى­­نا ينتەرنەت ارقىلى جازىلا الادى. «بۇعان دەيىن ناۋقاس­تار اۋرۋحاناعا جاتىپ ەمدەلۋ ءۇشىن كۆوتانى ۇزاق ۋاقىت كۇتەتىن. ولار قۇجاتتار ءتىزىمىن دايىنداعان سوڭ ءبىز كۆوتا بولىمىنە جىبەرەتىنبىز. كۆو­تانى ەكى اپتاداي كۇتىپ العاننان كەيىن تەكسەرۋگە ءبىر اپتاداي ۋاقىتىن جۇمسايتىن.  قازىر ەلەكتروندى باعدارلاما ارقىلى بىردەن كۆوتاعا قول جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بار. بۇل ءبىزدىڭ جۇمىس ونىمدىلىگىن ارتتىرۋىمىزعا دا سەپتىگىن تيگىزدى»، دەيدى قاراعاندى قالالىق №4 ەمحاناسىنىڭ جالپى تاجىريبەلىك دارىگەرى ءابدىراحمان ءمۇتالى.

جالپى العاندا 2020 جىلى ءمامس ەنگىزىلگەننەن كە­يىن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالا­سى­نا ارنالعان بيۋدجەت ەلىمىز بو­يىنشا شامامەن 1،5 ترلن تەڭ­گە­نى قۇرايتىن بولادى. مە­ديتسينالىق وڭالتۋدى قوسا ال­عاندا، حالىقتىڭ قاجەت­تىلىكتەرىنە نەگىزدەلگەن مەديتسي­نا­لىق كومەكتىڭ باسىم تۇرلەرىن قارجىلاندىرۋ كولەمى ەداۋىر ۇلعايادى. بۇل كەلەسى جىلى 7 ەسەگە، 2025 جىلعا قاراي 11 ەسەگە دەيىن ۇلعايادى دەپ جوسپارلانعان. كەلەسى جىلى مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسى كوبەيەدى. اتاپ ايت­قاندا، دارىگەرلەردىڭ ەڭبەكاقىسى 30%-عا، ورتا مەدي­تسي­نا قىزمەتكەرىنىڭ تابىسى 20%-عا وسەدى، ال 2025 جىلعا قاراي ولار قازىرگى جالاقىمەن سالىستىرعاندا 2 ەسە كوپ الۋى ءتيىس.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ەلباسى تۇركيا حالقىنا كوڭىل ايتتى

قازاقستان • بۇگىن، 14:17

قىزىلوردا: قازالىداعى قونىس توي

ايماقتار • بۇگىن، 09:07

ۇقساس جاڭالىقتار