ۇلتتىق بانك حابارلايدى, تۇسىنىكتەمە بەرەدى, تۇسىندىرەدى
ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىنىڭ باياۋ ءوسۋ فازاسى جالعاسادى, قر ۇلتتىق بانكى جۇرگىزگەن مونيتورينگ قورىتىندىلارىنىڭ ءبىرى وسىنداي.
ۇلتتىق بانك 2548 كاسىپورىن قاتىسقان ناقتى سەكتور كاسىپورىندارىنا كەزەكتى توقسان سايىنعى زەرتتەۋىن جۇرگىزدى. بۇل پىكىرتەرىمدەر تۇراقتى تۇردە جۇرگىزىلىپ تۇرادى جانە ەلدىڭ ەكونوميكالىق كونيۋنكتۋراسىنىڭ, ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىنىڭ جانە ونىڭ سالالارىنىڭ قارجىلىق جاي-كۇيىنىڭ وزگەرۋىن شۇعىل باعالاۋ ءۇشىن دەرەككوزى بولىپ تابىلادى. پىكىرتەرىمدەردى جۇرگىزۋدىڭ ورالىمدىلىعى مەن ناقتى سەكتوردىڭ اعىمداعى جاي-كۇيىنىڭ باعاسىن الۋ عانا ەمەس, ونىڭ جاقىن بولاشاقتاعى دامۋىنىڭ نەگىزگى ۇردىستەرى مەن بولجامىن انىقتاۋ ونىڭ باستى ارتىقشىلىعى بولىپ تابىلادى.
اقپاراتتىق … ايىرباس: نارىق ءۇشىن پايدامەن
ەكونوميكا سۋبەكتىلەرى سانىنىڭ كوپ بولۋىنا بايلانىستى مەملەكەتتىك ستاتيستيكانىڭ رەسمي دەرەكتەرى ەداۋىر كەشىگىپ قالىپتاستىرىلاتىندىعى بەلگىلى, سەبەبى زاڭدى تۇلعا – كاسىپورىنداردىڭ ءوزى ەلىمىزدە 200 مىڭنان اسادى, سوندىقتان دا اۆتوماتتاندىرۋ دەڭگەيىنىڭ جوعارى بولۋىنا قاراماستان, ولاردان دەرەكتەردى جيناۋ, وڭدەۋ وبەكتيۆتى تۇردە كوپ ۋاقىتتى تالاپ ەتەدى. مىسالى, كاسىپورىنداردىڭ توقساندىق دەرەكتەرىن وڭدەۋ كەزەڭى كەمىندە 75 كۇندى قۇرايدى, بۇل رەسمي دەرەكتەردىڭ ەكونوميكاداعى اعىمداعى احۋالدى ەمەس, وتكەن احۋالدى كورسەتەتىندىگىن بىلدىرەدى, تيىسىنشە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وسىنداي دەرەكتەرگە نەگىزدەلگەن شەشىمدەرى كوبىنە ەكونوميكاداعى تەرىس ۇدەرىستەر سالدارلارىنىڭ الدىن الۋعا ەمەس, ولاردى ەڭسەرۋگە باعىتتالادى. وسىعان بايلانىستى كوپتەگەن ەلدەردە ورتالىق بانكتەر كاسىپورىندارعا ءوز بەتتەرىنشە پىكىرتەرىم جۇرگىزەدى, ونى, ءبىرىنشى كەزەكتە, اعىمداعى ەكونوميكالىق جاعدايلاردى باعالاۋ جانە ەل ەكونوميكاسىنداعى ۇردىستەردى بولجاۋ ءۇشىن وزدەرىنىڭ ىشكى ماقساتتارىنا ارنالعان اقپارات كوزى رەتىندە پايدالانادى.
مىسالى, اقش-تا, فەدەرالدىق رەزەرۆتىك جۇيە Beige كىتابىن دايىنداۋ كەزىندە پايدالانۋ ءۇشىن ءوزىنىڭ وڭىرلىك فەدەرالدىق رەزەرۆتىك ايماقتارى ارقىلى تۇراقتى تۇردە كاسىپورىنداردىڭ پىكىرتەرىمىن جۇرگىزىپ وتىرادى. ول كىتاپتا ەلدەگى اعىمداعى ەكونوميكالىق احۋالعا تالداۋ جانە جالپى ىشكى ءونىمنىڭ باستاپقى باعالارى بەرىلەدى. جاپونيا بانكى «تانكان شولۋى» دەپ اتالاتىن, بۇكىل الەمدە ءوزىنىڭ بولجام جاساۋىمەن جانە جاريالاۋ جىلدامدىعىمەن تانىمال, ەلدەگى ىسكەرلىك بەلسەندىلىك تۋرالى توقسان سايىنعى ەسەپتى دايىنداۋ ءۇشىن شامامەن 9 مىڭ كاسىپورىننىڭ اراسىندا پىكىرتەرىم جۇرگىزەدى.
ۇلتتىق بانك كاسىپورىندار اراسىندا پىكىرتەرىم جۇرگىزۋدى 2000 جىلدان باستادى, جىل وتكەن سايىن پىكىرتەرىمگە قاتىسۋشى-كاسىپورىندار سانى دا ءوستى. قازىرگى ۋاقىتتا قاتىسۋشىلار سانى ەكونوميكا سۋبەكتىلەرىنىڭ 2,5 مىڭىنان استى. پىكىرتەرىمگە قاتىسۋ ەرىكتى. سوندىقتان دا رەپرەزەنتاتيۆتى ىرىكتەۋدى قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا ۇلتتىق بانك ولاردىڭ پىكىرتەرىمدەرگە تۇراقتى تۇردە قاتىسۋىن ىنتالاندىرۋ ءۇشىن ۇلكەن كۇش سالۋدا. بۇل كۇش سالۋدىڭ پىكىرتەرىمدەرگە قاتىسۋشى ءاربىر كاسىپورىن ءۇشىن قىزىقتى تالدامالىق ماتەريالدار, مىسالى, اعىمداعى احۋالدى جانە ءتيىستى سالاداعى كۇتىلەتىن وزگەرىستەردى باعالاۋ بويىنشا, قالىپتاستىرۋ ءۇشىن دە, ۇلتتىق بانكتىڭ جۇرگىزىپ وتىرعان جۇمىسىنىڭ ماڭىزدىلىعىن كاسىپورىنداردىڭ ءتۇسىنۋى ءۇشىن دە بايلانىستى ەكەندىگىن ايتىپ وتكەن ءجون.
بۇل جاعىنان العاندا جاپونيانىڭ تاجىريبەسى ەرەكشە قىزىعۋشىلىق تۋدىرادى, وندا كاسىپورىندار پىكىرتەرىمىن جاپونيا بانكىمەن قاتار ەرىكتى نەگىزدە 4-5 مينيسترلىك پەن ۆەدومستۆو دا جۇرگىزەدى. ارقايسىسىنىڭ ءوز ماقساتى بار, ساۋالناما جىبەرگەن كاسىپورىنداردىڭ تەك 2%-ى عانا ونى تولتىرۋدان باس تارتادى. كاسىپورىنداردىڭ پىكىرتەرىمدەرگە قاتىسۋعا ىنتاسىنىڭ مۇنداي جوعارى بولۋى ءاربىر مەملەكەتتىك ورگان قاراپايىم ساۋالناما نەگىزىندە كەزەكتى پىكىرتەرىمدى جۇرگىزگەن كەزدە كاسىپورىن ءۇشىن پايدالى اقپاراتتى قوسا جىبەرۋىمەن بايلانىستى.
ءار باعىتتاعى ۇردىستەر
مونيتورينگ قورىتىندىلارى بويىنشا «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىندە جاريالانعان (2011 جىلعى 28 ساۋىردەگى, 2012 جىلعى 29 مامىرداعى نومىرلەردە) بۇعان دەيىنگى ماقالالاردا وقىرمانداردى قر ۇب جۇرگىزەتىن پىكىرتەرىمدەر جانە الىناتىن ناتيجەلەر تۋرالى حاباردار ەتكەن بولاتىنبىز. پىكىرتەرىمدەردىڭ ءار توقساننىڭ ءبىرىنشى ايىندا جۇرگىزىلەتىندىگىن ەسكە سالا كەتەيىن. كاسىپورىندارعا جىبەرىلەتىن ساۋالنامالارداعى سۇراقتار, نەگىزىنەن, كاسىپورىننىڭ اعىمداعى ەكونوميكالىق جاعدايىنىڭ ك
