رۋحانيات • 03 جەلتوقسان، 2019

قازاقتار مەن كورەيلەردىڭ ۇقساستىعى بار

372 رەت كورسەتىلدى

وڭتۇستىك كورەيانىڭ مادەنيەت، سپورت جانە تۋريزم مينيسترلىگىنىڭ ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى بولعان كۋاك يون چجينمەن اڭگىمەلەسۋدىڭ ءساتى تۇسكەن ەدى. اڭگىمە بارىسىندا كورەيانىڭ ۇلتتىق مادەنيەتىن شەتەلدەردە دارىپتەپ جۇرگەن ول بىرەر جىل بۇرىن قازاقستانعا جاساعان ارنايى ساپارى، ەكى ەل مادەنيەتىنىڭ ەرەكشەلىكتەرى جونىندە ايتىپ بەردى.

– اڭگىمەمىزدىڭ القيسساسىن قازاق­ستانعا جاساعان ساپارىڭىزدان باستا­ساق. ءبىزدىڭ ەلدەن قانداي اسەرمەن ورالدىڭىز؟

– مەن قازاقستانعا العاش رەت 2016 جىلى ات باسىن بۇردىم. الماتى مەن نۇر-سۇلتان سياقتى اسەم قالالارى بارىن بۇرىننان بەرى ەستىپ ءجۇر ەدىم. سول جولى ءبىر ءساتى ءتۇسىپ ەجەلگى تۇركىلەردىڭ وتانىنا تابانىم ءتيدى. سوندىقتان ول ساپار مەن ءۇشىن ەرەكشە ءارى ەكى ەلدىڭ مادەني بايلانىسى جاعىنان ءتيىمدى ساپار بولدى. قازاقستاندا العان اسەرىمە توقتالسام، ەڭ الدىمەن قازاقتاردىڭ كورەي كينوسى مەن مۋزىكاسىن جاقسى كورەتىنى، كورەيامەن اجەپتاۋىر تانىس ەكەنى قۋانتتى. از ۋاقىت ىشىندە ەل استاناسىن ارالاپ، تىرشىلىگىمەن تانىستىم. ازيالىق بولعاندىقتان شىعار، كەزدەستىرگەن ادامدار، ياعني قازاقتار مەن كورەيلەر سىرت-ءپىشىنى جاعىنان ءبىر-بىرىنە ۇقساس كورىندى. بۇعان قوسا مادەني ۇقساستىقتار كوپ سەكىلدى سەزىلدى. سودان با ەكەن، بۇل قالا ومىرىمدە بۇرىن ءبىر كەلگەن قالا سياقتى كورىندى. سونداي-اق ۇلان-عايىر دالادا مەملەكەتتىڭ ۇلكەن وزگەرىستەردى باستان كەشىرىپ، قوعامى مەن ەكونوميكاسى دامۋ مەن وركەندەۋگە بەت بۇرعانىن اڭعاردىم. ءتۇرلى دەڭگەيدەگى حالىقارالىق جوبالاردىڭ جۇزەگە اسقانىن، جەر-جەردە قۇرىلىس قارقىندى ءجۇرىپ جاتقانىن كوردىم. ءبىزدىڭ وڭتۇستىك كورەيادا دا بۇ­رىن وسىلاي جىلدام دامۋ جولىنا ءتۇسىپ، ءتۇرلى سالادا وزگەرىستەر مەن ىلگىرىلەۋ باي­قالدى. الەم ەلدەرىمەن بارىنشا قارىم-قاتىناسىن دامىتتى.

– ءسىز باسقارىپ وتىرعان «كورەيانىڭ حالىقارالىق مادەني الماسۋ قورى» جانە ونىڭ مىندەتتەرى مەن ءرولى، قىز­مەتى تۋرالى ايتساڭىز.

– ءبىزدىڭ قورعا قىزىعۋشىلىق تانىت­قان­دارىڭىزعا راحمەت. ءبىزدىڭ قوردىڭ ەڭ باستى اتقاراتىن ۇلكەن قىزمەتى – ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى ىنتىماق­تاستىق­تى، ياعني، شەت مەملەكەتتەرمەن كورەيانىڭ بايلانىستارىن مادەنيەت سالاسى ار­قىلى قالىپتاستىرۋ. باسقا ەلگە ءبىزدىڭ مادەنيەتتى، ءبىزدىڭ مادەني مۇرالاردى جانە باسقا دا دۇنيەلەردى تانىستىرۋعا، حالىقارالىق مادەني بايلانىستى دا­مىتۋعا باسا ءمان بەرەمىز. بۇعان قوسا ور­كەنيەتتى ەلدەردە قالىپتاسقان ۇردىستەردى ۇيرەنىپ، مادەني جاعىنان تاجىريبە الماسۋ – ءبىر مىندەتىمىز. مادەنيەتتە شەكارا جوق. سوعان سايكەس اقپارات پەن تاجىريبەلەردى قاراۋ، جۇيەلەۋ، جەتىلدىرۋ، قالىپقا كەلتىرۋ، تاعى باسقا جۇمىستار جەتەدى. جالپى العاندا حالىقارالىق بايلانىستى نىعايتۋ ماقساتىندا تاڭسىق دۇنيەلەردى تانىستىرۋ، ناسيحاتتاۋ، زامان تالابىنا ساي كوپشىلىككە اقپارات تاراتۋ – جۇمىسىمىزدىڭ نەگىزگى باعىتى. ءبىز ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ ۇدايى جالعاسقانىن قالايمىز. حالىقتار ءبىر-ءبىرىن جەتە ءتۇسىنىپ، دامۋ جولىنداعى ءوزارا ىقپالداستىققا سەپ بولۋ كەرەك. مىسالى، ءبىز باسقا ەلدىڭ جاقسى دۇنيەلەرىن قابىل­داۋدان تارتىنبايمىز.

– كورەيانىڭ مادەنيەتىن الەمگە تانىتۋدىڭ قانداي جاقسى ءتاسىلى بار؟

– العاشقى كەزدەرى ءبىز دە شەتەلدىك ماد­ەنيەتتى كوپ قابىلدادىق. شەتەل مادە­نيەتىنىڭ دامۋىنا زەر سالدىق. كەيىنگى كەزدەرى ەكونوميكالىق جاعداي جاقسارىپ، تىرشىلىك دەڭگەيى وسكەن سوڭ ءبىزدىڭ كورەيلەر مادەنيەتكە كوڭىل بولە باستادى. جالپى، مەملەكەت دامىعانعا دەيىن ونىڭ حالقى مادەنيەتكە كوڭىل بولمەيدى. ويتكەنى تىرشىلىك قامى ءبىرىنشى ورىندا تۇرادى. بۇل – اقيقات. ارينە، ءبىز دە كورەي مادەنيەتىن الەمگە قالاي تەز تانىتامىز دەگەن ويدا بولدىق. بىراق ءبىزدىڭ مادەنيەتتى تانىتۋدان گورى قازىرگى تاڭدا باسقا ەلدەرمەن تاجىريبە الماسىپ، ىنتىماقتاسۋ ماڭىزدى دەپ سانايمىن. ەگەر ءوز مادەنيەتىمىزدى كوبىرەك تانىتۋدى عانا ويلاساق، وندا وعان بايلانىستى ءتۇرلى كوزقاراستار مەن قارسىلىقتاردىڭ تۋى مۇمكىن. بۇل – ورىندى نارسە. سوعان بايلانىستى ءتۇرلى تۇسى­نىسپەۋشىلىكتەر دە پايدا بولادى. الەم­گە كەز كەلگەن ەلدىڭ مادەنيەتىن تانى­تۋ ءۇشىن ارنايى ءتاسىل مەن امال ىزدەۋ قا­تە دەپ ويلايمىن. ويتكەنى اركىمنىڭ مادە­نيەتى – ءارتۇرلى. اركىم ءوزىنىڭ ۇلتتىق مادە­نيەتىنە، سونىڭ قاسيەتىنە قاراي جۇمىس ىس­تەۋ قاجەت. مىسالى، قازاقستاندا كورەي ماد­ەني ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى. سول جەردە از دا بولسا دا كورەي مادەنيەتىن تانىتاتىن مادەني شارالار وتكىزىلىپ تۇرادى.

– مۇنداي مادەني ورتالىقتارىڭىز الەمنىڭ قانشا ەلىندە جۇمىس ىستەپ تۇر؟

– جالپى، كورەيانىڭ مادەني ورتالىق­تارى وتىز شاقتى ەلدە جۇمىس ىستەيدى. بىرنەشە جىل بۇرىن يندونەزيا، تاعى بىرقاتار ازيا ەلىندە وسىنداي ورتالىقتار اشتىق. سوندا مادەنيەتىمىزدى كورسەتەتىن ءىس-شارالار ۇيىمداستىردىق. الپاۋىت ەلدەردىڭ ىشىندە قىتاي مەن رەسەيدە دە مادەني ورتالىقتارىمىز بار. ۇكىمەتتىڭ نەگىزگى باعىتىنان باسقا، ءبىزدىڭ قور كورەي مادەنيەتىن تانىستىرۋدىڭ ءتۇرلى باعدارلامالارىن جاسايدى.

– قازاقستاندا قانداي مادەني شارالار وتكىزدىڭىزدەر؟

– مىسالى، نۇر-سۇلتاندا 2016 جىلى «Feel Korea in Kazakhstan» جانە بىرنەشە جىل بۇرىن «كورەي اۋەنى» اتتى ۇلتتىق مۋزىكالىق اسپاپتار كەشى بولدى. «Feel Korea» مادەني شاراسى بارىسىندا ونەر ادامدارى تەك كونتسەرت بەرىپ قويماي، استاناداعى بالالار ۇيىنە بارىپ، بالالارمەن سۋرەتكە ءتۇسىپ، سىيلىقتار ۇلەستىردى، قايىرىمدىلىق اكتسياسىن ۇيىمداستىردى. وسىنداي ءىس-شارالاردى وتكىزۋ – ءبىزدىڭ مەكەمەنىڭ مىندەتى. ءار ەلگە بارعان سايىن سونداي ءىس-شارانى ۇيىم­داستىرۋعا تىرىسامىز. وسىنداي كەشتەر ارقىلى كوپشىلىك باسقا ەلدىڭ مادەنيەتىنە قانىعادى.

– ءبىزدىڭ ەلمەن قاي باعىتتاعى باي­لا­نىستىڭ نىعايعانىنا ءمان بەرەر ەدىڭىز؟

– الداعى ۋاقىتتا كورەيانى قازاق­ستانعا عانا ەمەس، قازاقستاندى كورەياعا تانىتۋدى دا ويلاپ ءجۇرمىن. ەكى ەلدىڭ اراسىندا مادەني بايلانىستار نىعايا ءتۇسۋى كەرەك. مەملەكەتتەر اراسىندا وسىنداي جۇمىستار جالعاسا بەرسە، ىنتىماقتاستىق جاقسى داميدى. مەن تەك مادەني سالانى عانا ەمەس، سپورت سالاسىن دا باسقاردىم. مادەنيەتتىڭ ىشىنە ءبارى كىرەدى عوي. سوندىقتان مادەنيەت، سپورت، عىلىم سالاسىندا بايلانىستاردى كۇشەيتسەك، ەكى ەل حالقىنا كوپ پايدا كەلتىرەر ەدى. قازاقستاننىڭ استاناسى ماعان قاتتى ۇنادى. جاڭا عيماراتتار بوي كوتەرگەن. از ۋاقىت ىشىندە ءبىراز مادەني وشاقتاردى ارالاپ كوردىم. بۇرىن سەۋل قالاسى دا سولاي تەز دامىپ، وركەندەگەن. نۇر-سۇلتان – جاس قالا، ودان ءارى دامي تۇسەتىنى ءسوزسىز. بولاشاقتا جاڭا قالانىڭ مادەني ومىرىندە جاقسى جاڭالىقتار كوپ بولۋىنا تىلەكتەسپىن.

– قازاقستان تۋرالى وڭ پىكىرىڭىز ءۇشىن ريزاشىلىعىمدى بىلدىرەمىن.

 

داستان اقاش،

ارنايى «Egemen Qazaqstan» ءۇشىن

سەۋل

 

سوڭعى جاڭالىقتار

قوستانايعا العاشقى قار ءتۇستى

ايماقتار • بۇگىن، 10:02

سالىمشىلارعا 887 پاتەر

ايماقتار • بۇگىن، 09:10

قىسقا دايىندىق تولىق اياقتالدى

ايماقتار • بۇگىن، 07:46

قاجەتتى وتىننىڭ 70%-ى جەتكىزىلدى

ايماقتار • بۇگىن، 07:43

قارسىلاسى اۋىرىپ قالىپتى

سپورت • بۇگىن، 07:38

چەمپيوندار ليگاسى باستالدى

فۋتبول • بۇگىن، 07:36

فرانتسياعا جول ءتۇسىپ تۇر

وقيعا • بۇگىن، 07:33

بوتەنگە سالەم

رۋحانيات • بۇگىن، 07:19

قوس ىشەكتى قوڭىرىم

رۋحانيات • بۇگىن، 07:14

وڭتايلى ينتەگراتسيالانعان جۇيە

ەكونوميكا • بۇگىن، 07:13

نە وقىپ ءجۇرسىز؟

تانىم • بۇگىن، 07:00

بەيساۋات جۇرىسكە شەكتەۋ قويىلدى

ايماقتار • بۇگىن، 06:49

قاۋىپتى ىندەت قايتا كوبەيدى

ايماقتار • بۇگىن، 06:45

ۇقساس جاڭالىقتار