قازىرگى زامانعى تاريح عىلىمىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن تالقىلاۋ, ونىڭ ىشىندە عىلىمي زەرتتەۋلەردىڭ تۇلعاتانۋ باعىتىن دامىتۋ, « ۇلى دالانىڭ ۇلى ەسىمدەرى» جوباسى بويىنشا ناتيجەلەرىن كوپشىلىككە تاراتۋ, وسكەلەڭ ۇرپاققا پاتريوتتىق جانە ادامگەرشىلىك تاربيە بەرۋدى ماقسات ەتىپ وتىرعان ءىس-شارادا جاس عالىمدار كەڭەسىنىڭ توراعاسى, PhD تيمۋر اپەنديەۆ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى ن.ءا. نازارباەۆ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسىندا قازاقستاندى الەمنىڭ دامىعان وتىز ەلىنىڭ قاتارىنا ەنۋدى ماقسات ەتىپ قويدى. ال بۇل باعدارلاما ىسكە اسۋى ءۇشىن الدىمىزدا قانداي مىندەتتەر تۇر؟
ماقسات ايقىن, ول قوعامدا, اسىرەسە, رۋحاني سالادا بىرقاتار وزگەرىس بولۋى كەرەك» دەگەن ساۋالدارعا كوپشىلىكتىڭ نازارىن اۋدارا كەلە «قوعامنىڭ ساياسي جانە ەكونوميكالىق دامۋى, الدىمەن, قوعامدىق سانانىڭ جاڭعىرۋىمەن تىكەلەي بايلانىستى. سوندىقتان قوعامنىڭ رۋحاني جاڭعىرۋىندا, قوعامدى ۇلتتىق يدەيا اياسىندا توپتاستىرۋدا ءاربىر حالىقتىڭ ءجۇرىپ وتكەن جولى, بۇگىنگى دامۋى, بولاشاعى, ءداستۇرى مەن مادەنيەتى, ۇلتتىق كودى ماڭىزدى ءرول اتقارادى. ال ۇلتتىق كودتى, ياعني قۇندىلىقتاردى ساقتاعان تاريح عىلىمىنىڭ بۇل وزگەرىستەردى جۇزەگە اسىرۋداعى ماڭىزى ەرەكشە. دەمەك, ءبىزدىڭ, ياعني تاريح سالاسىندا زەرتتەۋلەر جۇرگىزىپ جۇرگەن جاس عالىمداردىڭ الدىندا ۇلكەن مىندەتتەر مەن جاۋاپكەرشىلىك تۇر. ءبىزدىڭ زەرتتەۋلەرىمىزدىڭ عىلىمي ساپاسى, تاريحي فاكتىلەردى, قۇبىلىستاردى ءتۇسىندىرىپ, ۇعىندىرۋداعى ۇستانار وبەكتيۆتىلىك ءپرينتسيپىمىز, سونداي-اق بەلگىلى ءبىر تاريحي جاعدايلاردا تۇجىرىمداردى دۇرىس قولدانا ءبىلۋ سەكىلدى ماسەلەلەر قوعامدىق سانانى قالىپتاستىرىپ, بۇكىل ەلدىڭ كەلەشەك ساياسي باعىتىن ايقىندايتىندىعىن ەستەن شىعارماۋىمىز قاجەت.
تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن باسقا زەرتتەۋ سالالارىنداعى شەشىلمەگەن ماسەلەلەر سەكىلدى قازاقستان تاريح عىلىمى دا وقشاۋلانۋ جاعدايىندا قالىپ قويدى, ارينە, بۇل ءبىزدىڭ تاريحي وتكەنىمىزدەن قالعان «ينەرتسيالىق» قۇبىلىس. دەمەك, ءبىز بۇل ماسەلەنىڭ دە شەشىمىن تابۋعا ءتيىسپىز جانە ونى قازاقستاندىق جاس تاريحشىلاردىڭ, جالپى قوعامتانۋشىلاردىڭ باستى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى دەپ ءتۇسىنۋىمىز كەرەك. كەيبىر تاريحي وقيعالاردىڭ ءار ەلدىڭ تاريحشىلارى تاراپىنان ءار ءتۇرلى تۇسىندىرىلەتىندىگى, ءتىپتى كەيدە قاراما-قارسى جاعىنان جەتكىزىلەتىندىگى ەشكىمگە تاڭسىق ەمەس. سوندىقتان وسىنداي كونفەرەنتسيا جۇمىستارى عىلىم جولىنا ەندى قادام باسقان جاس عالىمدارعا شەت ەلدىك ارىپتەستەرىنىڭ عىلىمي كوزقاراستارىمەن, قىزمەتتەرىمەن تانىسۋعا, ءسويتىپ, كەلەشەكتە كاسىبي مامان رەتىندە قالىپتاسىپ, دامۋىنا مۇمكىندىكتەر بەرەدى» دەپ اتاپ ءوتتى.
ودان كەيىن ءسوز العان ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى ينستيتۋتتىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى ماليكا مورياكوۆا جىل بويى ينستيتۋتتا جاس عالىمدار تاراپىنان اتقارىلعان جۇمىستارعا بايلانىستى پرەزەنتاتسيا جاسادى. سونداي-اق س.ۆەلەنت-ششەرباچ, س.زيەەۆ, ە.تەميروۆ, م. بۋۆاكوۆ, م.جىلگەلدينوۆ, و.الىمكوجاەۆ,ع م.قوزىباەۆ, ق.ومىربەك, م.شاعىرباەۆ, ج.قۋانىش, د.جايلىباەۆ, ۇ.تولەشوۆا, ت.ب. عالىمدار عىلىمنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن تالقىلاپ, ءوز زەرتتەۋلەرى بويىنشا بايانداما جاسادى.
ۇسىنىلعان جانە تالقىلانعان باياندامالار نەگىزىندە كونفەرەنتسيا قاتىسۋشىلارى قازىرگى تاريحي تۇلعاتانۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن تالقىلاۋ جونىندەگى كونفەرەنتسيانىڭ ناتيجەلەرىنە وراي ناقتى شەشىمدەرىن ورتاعا سالدى.
ءىس-شارا اياسىندا جاس عالىمدار اراسىنداعى جىل سايىن وتكىزىلەتىن «ە. بەكماحانوۆ اتىنداعى سىيلىق» رەسپۋبليكالىق بايقاۋدىڭ قورىتىندىسى جاريالانىپ, جەڭىمپازدارعا اقشالاي سىيلىقتار تابىستالدى.
الماتى
