...جاڭالىعىن جەتكىزەدى
كوۆوركينگ ورتالىعى اشىلدى
بيىل «جاستار جىلى» اياسىندا اۋدان جاستارى ءۇشىن وڭ وزگەرىستەر ورىن الۋدا. سونىڭ ءبىرى – ماڭعىستاۋ اۋداندىق جاستار رەسۋرستىق ورتالىعىنىڭ جانىنان اشىلعان جاستارعا ارنالعان كوۆوركينگ ورتالىعى.
جاستارعا ارنالعان كوۆوركينگ ورتالىعى – ستۋدەنتتەر مەن باسقا جاستارعا رەسمي جانە بەيرەسمي ءبىلىم الۋعا, بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى پايدالانۋعا, جەكە جانە توپتىق جۇمىستاردى ۇيىمداستىرۋعا, ينتەرنەت قولدانۋ مۇمكىندىگى جوق جاستارعا اقپارات ىزدەۋگە ارنالعان تەگىن كەڭىستىك.
اتالعان ورتالىق اۋدان جاستارىنىڭ ۋاقىتىن ءتيىمدى پايدالانۋعا باعىتتالعان جوبالاردىڭ جۇمىسىن جۇرگىزۋ, جاستار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ شىعارماشىلىق الەۋەتىن ارتتىرۋ, جاستار اراسىندا يننوۆاتسيالىق جانە اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالاردى مەڭگەرۋگە باعىتتالعان وقىتۋ شارالارىن ۇيىمداستىرۋ, جاستار اراسىنداعى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيىنىڭ تومەندەۋى مەن كاسىپكەرلىك ساۋاتتىلىقتىڭ دامۋىنا جاعداي جاساۋعا باعىتتالعان.
مۇندا جاستار مەن جاستار ۇيىمدارىنا ارنالعان اعىمداعى جانە كەلەشەكتەگى جوبالاردى تالقىلاۋ الاڭىنىڭ جۇمىسىن جۇرگىزۋ, جاستاردىڭ شىعارماشىلىق جانە عىلىمي جۇمىسپەن اينالىسۋىنا مۇمكiندiك جاساۋ, جاستارعا ارنالعان زاماناۋي, اقپاراتتىق تەحنولوگيالارمەن جابدىقتالعان جانە ينتەرنەت جەلىسىمەن قامتاماسىز ەتىلگەن تەگىن كەڭىستىك قالىپتاستىرۋ, جاستاردىڭ ءوزىن-ءوزى دامىتۋى ءۇشىن اشىق كەڭىستىك قۇرۋ, جاستاردى اقپاراتتاندىرۋ جانە ولارعا كەڭەس بەرۋ, جاستاردى ومىرلىك ماڭىزى بار داعدىلارعا ۇيرەتۋ كوزدەلىپ وتىر.
«كەز كەلگەن جاس ورتالىققا كەلىپ, تەگىن wi-fi جۇيەسىن قولدانىپ, وزىنە قاجەتتى اقپاراتتى الۋىنا, دوستارىمەن قوسىلىپ قىزىقتى كىتاپتار وقىپ, ولاردىڭ مازمۇنىن تالقىلاۋ مۇمكىندىگىنە يە بولا الادى. كوۆوركينگ ورتالىعى جاستارعا ارنايى جۇمىس رەگلامەنتىنە ساي قىزمەت كورسەتەدى. كەز كەلگەن جاس كوۆوركينگ ورتالىعىنىڭ قىزمەتىن تەگىن پايدالانا الادى», دەيدى «ماڭعىستاۋ اۋداندىق جاستار رەسۋرستىق ورتالىعى» كمم ديرەكتورى اللابەرگەن قونارباەۆ.
ادايبەك كادىرجانوۆ
ماڭعىستاۋ وبلىسى,
ماڭعىستاۋ اۋدانى
...قاۋىپتەنەدى
جاپوندار ينتەرنەتكە يلىكپەيدى
بۇگىنگى تاڭدا ادامزات عۇمىرىنىڭ تورتتەن ءبىر بولىگىن ينتەرنەت الادى ەكەن. كوبىسى بوستان بوسقا تەلمىرۋمەن ۋاقىت وتكىزەدى. دۇنيەجۇزىلىك ساراپشىلار ەسەبى بويىنشا, ينتەرنەتكە ءاربىر ادام كۇنىنە شامامەن 6 ساعات, 42 مينۋتىن ارنايدى دەسەدى. بۇل – ءبىر جىلدىڭ 100 كۇنىنە تەڭ.
سوڭعى 25 جىلدا عىلىم مەن تەحنيكا قاتتى قارىشتاپ دامىدى. ءموبيلدى قوسىمشالار, پلانشەتتەر, تەلەفوندار اينالىمعا ەنگىزىلە باستادى. وسىنىڭ ناتيجەسىندە كىتاپتان تەلەفونعا, قالا بەردى عالامتورعا ءجىپسىز بايلاناتىندار كوبەيدى. ءتىپتى الپاۋىت ۇلىبريتانيا ەلىندە قۇلاق اۋرۋىمەن اۋىراتىن جاستاردىڭ سانى 60 پايىزعا جەتكەن. سونىمەن قاتار تەحنولوگيانىڭ وتانى سانالاتىن جاپونيادا كوزىلدىرىك تاعاتىنداردىڭ ۇلەسى ارتقان. باسىم كوپشىلىگى جاس جەتكىنشەكتەر. وسىنداي دەرتتىڭ الدىن الۋ ءۇشىن, قازىر مەكتەپ وقۋشىلارىنا ينتەرنەتتى پايدالانۋدا ارنايى شەكتەۋلەر قويعان. بۇل ەلدىڭ حالقى ينتەرنەتكە ورتا ەسەپپەن ەڭ كوپ دەگەندە كۇنىگە 3 ساعاتتان اسا ۋاقىتىن بولەدى ەكەن. سونىڭ ناتيجەسىندە عالامتوردا از ۋاقىت وتكىزەتىندەردىڭ كوشىن – جاپونيا باستاپ تۇر.
ينتەرنەت ءتىلىن بىلگەنگە – پايدا, بىلمەگەنگە قۇزبەن پارا-پار. پايدا ويلاماي, اردى ويلاپ جاتقاندار ول الەمدە از كەزىگەدى. كەزىندە عالامتور شىققاندا مىناداي ءبىر ءسوز قاتار شىققان ەدى. «كومپيۋتەردە وتىرعانداردى, كىتاپ وقىعاندار باسقارادى» دەگەن. حوش! سولاي – بولسىن-اق. ءبىز جاپون حالقىنىڭ قالاي بۇل ىندەتتىڭ الدىن العانىن كوردىك. ەندەشە كەش بولماي تۇرعاندا بىزگە دە ءبىر جولىن تابۋ كەرەك. ينتەرنەت ادامزاتتى ەمەس, ادامزات ينتەرنەتتى باسقارسىن دەمەكپىن.
ولجاس جولدىباي
...كەڭەس بەرەدى
كيىم تاراتۋ – ءسىڭىسىپ كەتكەن ءداستۇر
قايتىس بولعان كىسىنىڭ ارتىنان جىرتىس, تابارىك, كيىم تاراتۋ – قازاق حالقىنىڭ سالت-داستۇرىنە ءسىڭىسىپ كەتكەن ۇردىستەر. مۇنىڭ ءبارىن مۇسىلمان حالقىمىزدىڭ قايتقان كىسىنىڭ اتىنان ساداقا بەرۋ نيەتىمەن جاسايتىندىعى بەلگىلى. يسلام ءدىنى بويىنشا, قايتىس بولعان كىسىنىڭ اتىنان ساداقا بەرۋگە بولادى جانە ونىڭ ساۋابى ولىگە تيەدى دەپ ەسەپتەلەدى. ياعني, بۇل امالدار ساداقا نيەتىمەن جاسالۋى قاجەت. وسىنداي نيەتپەن جاسالعاندا شاريعاتقا ەشقانداي قايشىلىعى جوق, قايتا كەرىسىنشە, قۇپ كورىنەدى. بىراق بۇل امالدار شاماسى كەلمەيتىن ادامدارعا جۇكتەلمەيدى. ياعني, شاماسى كەلەتىن ادامدار عانا جاساۋىنا بولادى, ال شاماسى جەتپەيتىندەردى ءدىنىمىز بۇعان ماجبۇرلەمەيدى.
ال قارالى ۇيدە تاماق پىسىرۋگە كەلەتىن بولساق, يسلام ءدىنى بويىنشا ول ۇيدە تاماق ءپىسىرىپ, قوناقتارعا داستارقان جايۋ ەمەس, كەرىسىنشە كوڭىل ايتىپ كەلگەن تۋىستارى مەن كورشىلەرىنىڭ قارالى ۇيگە تاماق الا كەلۋى وسيەت ەتىلەدى. الىستان كىسىلەر كەلگەندە ولارعا تاماق بەرۋدىڭ ەشقانداي سوكەتتىگى جوق. قازىرگى كەزدە قارالى ۇيلەردە «باسقالاردىڭ الدىندا ۇياتقا قالمايىق», «جۇرت كۇلمەسىن» دەگەن ويمەن توي سەكىلدى داستارقاندى جايناتىپ تاستايتىن ادەت بەلەڭ الىپ بارادى. ءوزى قارا جامىلىپ, قايعىعا باتىپ وتىرعان شاڭىراق داستارقاندارىن جايناتىپ قويۋ ءۇشىن شىعىنعا بەلشەدەن باتىپ, كەيبىرەۋلەرى قارىزدانىپ, قايعىسىنا قايعى جامايدى. بۇل, ارينە ءدىن تۇرعىسىنان دا قۇپتارلىق دۇنيە ەمەس. سوندىقتان اۋىل اقساقالدارى مەن مولدالارى اقىلداسا وتىرىپ, وسىنى بولدىرماۋدىڭ جولىن قاراستىرۋ قاجەت.
ا.ادىلباەۆ,
يسلامتانۋشى
...العىس بىلدىرەدى
قىلقالام شەبەرلەرىنە قانات ءبىتىردى
جۋىردا قوستاناي وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۇراجايىندا «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا قىلقالام شەبەرلەرىنىڭ «جاس تولقىن – 2019» رەسپۋبليكالىق بايقاۋى وتكەن بولاتىن. اتالعان بايقاۋعا 131 جاس اۆتور ءوتىنىش بەرىپ, سونىڭ ىشىنەن 73 سۋرەتشى ىرىكتەۋ كەزەڭىنە جولداما الدى. بايقاۋدا وبلىستىق سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ توراعاسى ۆاديم بىكوۆ باستاعان قازىلار 4 اتالىم بويىنشا جەڭىمپازداردى انىقتادى.
اتالعان الاماندا جۇلدەگەرلەر قاتارىنا ىلىككەنىمىز ءۇشىن ەرەكشە قۋاندىق. بۇل بايقاۋدىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى, سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ بەلدى مۇشەلەرى الەكساندر زاحارچەنكو مەن تاتيانا بارينوۆا سياقتى كاسىبي ماماندار بايقاۋعا قاتىسقان جاس سۋرەتشىلەرگە ءوز تاجىريبەلەرى بويىنشا شەبەرلىك-سىنىپتارىن وتكىزىپ, ءدارىس وقىدى. وسى رەتتە بايقاۋدى ۇيىمداستىرۋشى قوستاناي وبلىسى اكىمدىگىنە, سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ قوستاناي وبلىستىق بولىمشەسىنە ۇلكەن العىس بىلدىرگىمىز كەلەدى.
ەرسىن تەمىرعاليەۆ,
ءا.ىسمايىلوۆ اتىنداعى بالالار كورەمسۋرەت مەكتەبىنىڭ بەينەلەۋ ونەرى جانە سىزۋ ءپانىنىڭ وقىتۋشىسى
قاراعاندى وبلىسى,
شاحتينسك قالاسى
