جيىندا مەملەكەتتىك حاتشى قىرىمبەك كوشەرباەۆ پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ءوز جولداۋىندا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەستى كۇشەيتۋدى تاپسىرعانىن اتاپ ءوتتى.
– سىبايلاس جەمقورلىق – مەملەكەتتىڭ دامۋىنا كەدەرگى كەلتىرەتىن ۇلكەن الەۋمەتتىك كەسەل. وسىعان وراي مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ قوعامداعى بۇل كۇردەلى ماسەلەمەن كۇرەس جۇرگىزۋدىڭ نەگىزگى باعىتتارىن بەلگىلەپ بەردى. ءبىز, كوميسسيا مۇشەلەرى پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ بويىنشا ناقتى ءىس-شارالار قابىلداۋىمىز قاجەت. بۇگىنگى وتىرىستىڭ كۇن تارتىبىندە مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىك شەڭبەرىندە شارتتار جاساسۋ كەزىندەگى زاڭدىلىقتاردىڭ جاي-كۇيى ماسەلەلەرىن تالقىلايمىز, – دەدى ق.كوشەرباەۆ.
وتىرىستا باس پروكۋراتۋرانىڭ, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋىن باقىلاۋ جونىندەگى ەسەپ كوميتەتىنىڭ, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ, «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ, ۇلتتىق ەكونوميكا جانە قارجى مينيسترلىكتەرىنىڭ ءبىرىنشى باسشىلارىنىڭ باياندامالارى تىڭدالدى.
زاڭعا سايكەس ءمجا-ءنىڭ نەگىزگى مىندەتتەرىنە مەملەكەت پەن جەكەشە ارىپتەستىڭ ءتيىمدى ءوزارا ءىس-قيمىلى ءۇشىن جاعداي جاساۋ, مەملەكەت ەكونوميكاسىنا ينۆەستيتسيالار تارتۋ, حالىقتىڭ مۇددەلەرى مەن قاجەتتىلىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ, تاۋارلاردىڭ, جۇمىستار مەن كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ قولجەتىمدىلىگى مەن ساپاسىنىڭ دەڭگەيىن ارتتىرۋ, ەلدەگى جالپى يننوۆاتسيالىق بەلسەندىلىكتى ارتتىرۋ, ونىڭ ىشىندە جوعارى تەحنولوگيالىق جانە عىلىمدى قاجەتسىنەتىن وندىرىستەردى دامىتۋعا جاردەمدەسۋ جاتادى.
ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ اقپاراتى بويىنشا, 2005 جىلدان باستاپ بيىلعى قاراشاعا دەيىن ەلىمىزدە بارلىعى 671 ءمجا كەلىسىمشارتى جاسالعان. قازىرگى ۋاقىتتا 606 وبەكتى پايدالانىلىپ جاتسا, 65 ءمجا وبەكتىسى ىسكە اسىرىلىپ جاتىر.
باس پروكۋراتۋرا جۇرگىزگەن تالداۋ ءمجا ينستيتۋتىن قولدانۋ بويىنشا ۋاكىلەتتى ورگاندار جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگىنىڭ جەتكىلىكسىزدىگىن انىقتادى. مەملەكەتتىك ورگاندار تاراپىنان ءمجا وبەكتىلەرىنىڭ قۇنىن نەگىزسىز ارتتىرۋعا, كورسەتكىشتەردى ۇلعايتۋ ماقساتىندا ءمجا سۋبەكتىلەرى بولىپ سانالمايتىن تۇلعالارمەن نەمەسە بىلىكتىلىك تالاپتارىنا سايكەس كەلمەيتىن جەكە سەرىكتەستەرمەن فورمالدى شارتتار جاساسۋعا جول بەرىلەدى. شارتتار شەڭبەرىندە قابىلدانعان مىندەتتەمەلەردى جەكە جانە مەملەكەتتىك ارىپتەستەر تاراپىنان ورىنداماۋ جاعدايلارى ورىن العان.
ءمجا-ءنىڭ شىعىندىق شارتتارىنىڭ باسىم بولىگى جەكە ارىپتەستەرمەن تىكەلەي كەلىسسوزدەر جولىمەن جاسالعان. بۇل ىرىكتەۋ ساتىسىندا ناقتى باسەكەلەستىك ورتانى قامتاماسىز ەتپەيدى. قارجى مينيسترلىگىنىڭ اۋديتورلىق ءىس-شارالارىنىڭ ناتيجەسىندە راسىمدىك جانە قارجىلىق سيپاتتاعى بۇزۋشىلىقتار انىقتالدى. «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىندا ءمجا جوبالارى بويىنشا تولىق جانە قولجەتىمدى اقپارات بولماي, كاسىپكەرلەردىڭ قاتىسۋىنا شەكتەۋلەر قويىلعان.
قازىرگى ۋاكىتتا سۋ جانە ەنەرگيامەن جابدىقتاۋ, كولىك, جول قۇرىلىسى, بايلانىس, اۆاريالىق-قۇتقارۋ قىزمەتى مەن تۋريزم سالالارى ءمجا جوبالارىمەن ناقتى قامتىلماعان. سونىمەن قاتار ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتاردىڭ ينفراقۇرىلىمىن سالۋ كەزىندە ءمجا جوبالارى ىسكە اسىرىلماعان. ال زاڭدا بۇل ءۇشىن قۇقىقتىق مەحانيزم قالىپتاستىرىلعان.
اتالعان پروبلەمالاردى تالقىلاۋ بارىسىندا كوميسسيا مۇشەلەرى نەگىزىنەن ءمجا-ءنى ىلگەرىلەتۋ ءىسىنىڭ جۇيەسىزدىگىن, باسقا دا سالالارداعى ۋاكىلەتتى جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ جۇمىس تيىمدىلىگىن ۇيلەستىرۋ مەن تالداۋدىڭ جەتكىلىكسىزدىگىن ءسوز ەتتى.
وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا كوميسسيا مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىك سالاسىندا انىقتالعان كەدەرگىلەردى جويۋ بويىنشا كەشەندى شارالار قابىلداۋدى تاپسىردى. اتقارىلعان شارالارعا قاتاڭ باقىلاۋ ورناتۋ ماقساتىندا ەسەپ بەرۋ جۇيەسىن بەكىتتى.