ماسكەۋدە وتكەن كەزەكتى وتىرىستىڭ كۇن ءتارتىبى ينتەگراتسيالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ وزەكتى باعىتتارى بويىنشا 46 ماسەلەدەن تۇردى. ىشكى نارىقتاردىڭ جۇمىس ىستەۋى, تاريفتىك شارالاردى قولدانۋ, كەدەندىك جانە تەحنيكالىق رەتتەۋ, ەاەو تسيفرلىق كۇن ءتارتىبى, سانيتارلىق جانە فيتوسانيتارلىق شارالار جايى قارالدى.
ەەك كەڭەسىنىڭ وتىرىسى شەڭبەرىندە قارالعان نەگىزگى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى كەدەرگىلەردى جويۋ بولدى.
وتىرىس بارىسىندا ساۋدا جانە ينتەگراتسيا ۆيتسە-ءمينيسترى جانەل كۇشىكوۆا «ەاەو-نى قالىپتاستىرا وتىرىپ, ءبىز ورتاق نارىق قۇرىپ, تاۋارلار قوزعالىسىنىڭ ەركىندىگىن قامتاماسىز ەتۋگە نيەتتەنگەنبىز, ال ءىس جۇزىندە ءبىز كەرىسىنشە ءبىر-بىرىمىزگە جابىلۋدامىز. وسىلايشا «اق كىتاپتى» قابىلداۋ ساتىنەن باستاپ (2017 ج. 3 ناۋرىز) كوميسسيا قوسىمشا 54 كەدەرگىنى انىقتادى. سونىمەن قاتار 2017 جىلدىڭ ناۋرىز ايىنان باستاپ تەك 44 كەدەرگى جويىلدى», دەدى. ء«بىز ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگىندە كەدەرگىلەر بويىنشا جاعدايدى تالدادىق. ەلىمىزدە تەڭ ءماندى شارالاردى ەنگىزۋ بويىنشا ناقتى ۇسىنىستار بار. ەگەر جاقىن ارادا ەاەو بويىنشا ءبىزدىڭ سەرىكتەستەرىمىز ءوز نارىقتارىن اشپاسا,وندا ءبىز وسى شارالاردى ەنگىزۋگە ءماجبۇر بولامىز», دەپ قوستى جانەل كۇشىكوۆا.
ەەك كەڭەسىنىڭ وتىرىسىندا تالقىلانعان تاعى ءبىر ماڭىزدى ماسەلە 2025 جىلعا دەيىن ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق ينتەگراتسيانى دامىتۋدىڭ ستراتەگيالىق باعىتتارىن ايقىندايتىن قۇجات جوباسى بولدى. كەڭەس وتىرىسىنان كەيىن – «قازاقستاندىق تاراپتىڭ ۇستانىمى بۇرىنعىداي قالادى. ءبىز ەاەو-نىڭ كۇن ءتارتىبىن ەكونوميكالىق ەمەس ماسەلەلەر بلوگىنا «تارقاتۋعا» نيەتتى ەمەسپىز», دەپ ءتۇسىندىردى جانەل كۇشىكوۆا.
سونىمەن قاتار ول قازاقستان وسى قۇجاتتى ازىرلەۋگە ماڭىزدى ءمان بەرەتىندىگىن اتاپ ءوتتى. «بۇل ءبىزدىڭ ىنتىماقتاستىعىمىزدىڭ 2025 جىلعا دەيىنگى باسىمدىقتارىن ايقىندايدى. وسى قۇجاتتى ساپالى پىسىقتاۋ ماقساتىندا ءبىز بارلىق مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قاتىسۋىمەن ارنايى جۇمىس توبىن قۇردىق. جۇمىس توبىن ساۋدا جانە ينتەگراتسيا ءمينيسترى باقىت سۇلتانوۆ باسقارادى», دەدى.
تاۋارلاردى تاڭبالاۋ
كەڭەس وتىرىسى بارىسىندا اۆتوموبيل شينالارىن, ءيىس سۋلاردى, فوتوكامەرالاردى جانە جەڭىل ونەركاسىپتىڭ بىرقاتار تاۋارلارىن سايكەستەندىرۋ قۇرالدارىمەن تاڭبالاۋدى ەنگىزۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى.
ەاەو ەرەجەلەرى بويىنشا ءاربىر ەل باسقا تاراپتاردان وسىنداي تاڭبالاۋعا قوسىلۋعا دايىن ەكەندىگى تۋرالى الدىن الا سۇراي وتىرىپ, ءوزىنىڭ ۇلتتىق زاڭناماسىنا سايكەس تاۋارلاردى تاڭبالاۋدى ەنگىزۋگە قۇقىلى. «رەسەي فەدەراتسياسى بىرقاتار تاۋارلارعا قاتىستى تاڭبالاۋدى ەنگىزۋ تۋرالى ءتيىستى حابارلاما جىبەرىپ, وسىنداي قۇقىقتى جۇزەگە اسىردى, – دەدى جانەل كۇشىكوۆا. – ءبىز ازىرشە رەسەيدە وسى «پيلوت» قالاي وتەدى, مۇنداي تاڭبالاۋ قالاي جۇزەگە اسىرىلاتىنىن باقىلاي تۇرامىز دەپ كەلىستىك. ەگەر مۇنداي فورماتتىڭ ارتىقشىلىعىن, وسى تاۋارلارعا تاڭبالاۋدى ەنگىزۋدىڭ پايداسىن تۇسىنسەك, وندا ءبىزدىڭ ىشكى زاڭنامالارىمىزعا سايكەس وعان قوسىلامىز. قابىلدانعان شەشىم بىزگە مۇنى جاساۋعا مۇمكىندىك بەرەدى».
جوسپارلاردى ۇرلەمەڭىز – قازىرگىنى ىسكە اسىرىڭىز
قازاقستاندىق تاراپ ەاەو-نىڭ تسيفرلى كۇن ءتارتىبىن ساپالى دامىتۋ ءۇشىن تسيفرلى كۇن ءتارتىبىن دامىتۋدى تسيفرلاندىرۋ بويىنشا بۇرىن ىسكە قوسىلعان جوبالاردىڭ ناتيجەلەرىن تالداۋسىز جاڭا باسىمدىقتارىمەن تولىقتىرۋدىڭ ورىنسىزدىعىنا تاراپتاردىڭ نازارىن اۋداردى.
قازاقستاننىڭ ۇستانىمى – «بۇگىندە ەاەو تسيفرلى كۇن ءتارتىبى اياسىندا باستامالاردى پىسىقتاۋدىڭ بىرقاتار باسىمدىقتارى بەكىتىلگەن. مىسالى, بۇل ەاەو-نىڭ تسيفرلى ساۋداسى, تسيفرلى كولىك دالىزدەرى, تسيفرلى قاداعالاۋ جانە ت.ب. ەەك بۇل باسىمدىقتاردى جاڭا باعىتتارمەن تولىقتىرۋدى ۇسىندى. ءوز كەزەگىندە, ءبىز كەز كەلگەن تولىقتىرۋلار نەگىزدى بولۋى ءتيىس ەكەنىن اتاپ وتتىك. بۇدان باسقا, ءبىز الدىمەن قولدانىستاعى باعىتتاردى جۇزەگە اسىرۋ ناتيجەلەرىن تالداۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيمىز, ولاردىڭ ەشقايسىسى ءالى تولىق جۇزەگە اسىرىلماعان», دەپ ءتۇسىندىردى جانەل كۇشىكوۆا.
تالقىلاۋ ناتيجەلەرى بويىنشا تاراپتار قازاقستاندىق تاراپتىڭ دالەلدەرىمەن كەلىستى. ماسەلە قوسىمشا پىسىقتاۋعا جىبەرىلدى.
ونىڭ ۇستىنە, ەاەو-دا تسيفرلاندىرۋ بويىنشا جالپى جۇمىستىڭ ەڭ ءساتتى ەمەس مىسالى بار – ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ ينتەگراتسيالانعان اقپاراتتىق جۇيەسىن قۇرۋ (2019-2020 جىلدارعا ارنالعان ەاەو ينتەگراتسيالانعان اقپاراتتىق جۇيەسىن قۇرۋ, جۇمىس ىستەۋىن قامتاماسىز ەتۋ جانە دامىتۋ بويىنشا ءىس-شارالار جوسپارى كەڭەستىڭ سوڭعى وتىرىسىندا تالقىلاندى). ماسەلەن, ەلدەر بيۋروكراتيالىق شيەلەنىستى ازايتۋ جانە ساۋدا رەسىمدەرىن جەڭىلدەتۋ ءۇشىن ۋاكىلەتتى ورگاندار اراسىندا اقپارات الماسۋدى ۇيىمداستىرۋعا كەلىسكەننەن 4 جىل وتكەن سوڭ, 88 جالپى ۇدەرىستىڭ تەك 15-ءى عانا ىسكە اسىرىلۋدا. ء«بىز بۇل ماسەلەنى بىرنەشە رەت كوتەردىك. مۇنى مۇلدەم جارامسىز دەپ سانايمىز جانە ونى تۇسىنۋگە ۇسىندىق. ويتكەنى بۇل جۇمىس كاسىپكەرلەردىڭ ءومىرىن ەداۋىر جەڭىلدەتەدى. تاراپتار ءبىزدى وسى ماسەلەدە قولدادى. تالقىلاۋ قورىتىندىسى بويىنشا ءبىز ەەك-كە قابىلدانعان جالپى ۇدەرىستەردى جۇزەگە اسىرۋ مەرزىمدەرىنىڭ بۇزىلۋ سەبەپتەرىنە كەشەندى تالداۋ جۇرگىزۋدى جانە قورىتىندىسى بويىنشا ەەك كەڭەسىنىڭ وتىرىسىندا بايانداۋدى تاپسىردىق», – دەدى جانەل كۇشىكوۆا.
ەەك وكىلەتتىكتەرىن كەڭەيتۋ
ەەك-كە نارىق قاتىسۋشىلارىنا باسەكەلەستىكتى بۇزعانى ءۇشىن جازالاۋدى انىقتاۋ بويىنشا جاڭا وكىلەتتىكتەر بەرۋدى قاراستىراتىن, وسى جىلدىڭ 1 قازانىندا ەاەو-عا مۇشە-مەملەكەتتەر باسشىلارى قول قويعان ەاەو تۋرالى شارتقا وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى حاتتامانى ەسكەرە وتىرىپ, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيا كەڭەسى ولاردى ودان ءارى جوعارى كەڭەس وتىرىسىندا قاراۋ ءۇشىن ەەك جۇمىس رەگلامەنتىنە ءتيىستى تۇزەتۋلەردى ماقۇلدادى.
ج.كۇشىكوۆا تۇسىندىرگەندەي, «ەەك-ءتىڭ جاڭا وكىلەتتىگى باسەكەلەستىكتىڭ بۇزىلۋ فاكتىسىن العاشقى انىقتاعان كەزدە ايىپپۇلدىڭ ورنىنا جانە باسەكەلەستىكتىڭ جالپى ەرەجەلەرىن بۇزۋعا الىپ كەلەتىن جاعدايلاردى جويۋ ءۇشىن جاسالعان باسەكەلەستىككە جاتپايتىن ءىس-ارەكەتتەر مەن شارۋاشىلىق جۇرگىزۋشى سۋبەكتىنىڭ تالپىنىسى تۋرالى ەرىكتى تۇردە حاباردار ەتۋ كەزىندە جاۋاپكەرشىلىكتەن بوساتۋدىڭ بىرقاتار تارتىپتەرىن بەكىتۋدى قاراستىرادى. ءبىزدىڭ ويىمىزشا, بۇل ءبىزدىڭ وندىرۋشىلەردى باسەكەلەستىكتىڭ جالپى ەرەجەلەرىن ورەسكەل بۇزعان جاعدايدا ايتارلىقتاي ايىپپۇل سانكتسيالارىنان قورعاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى».
