100 • 18 قاراشا, 2019

«ەڭبەكشى قازاق» گازەتى: قازاقستاندا قانداي گازەتتەر بولدى؟

2021 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

«قازاقستاندا قانداي گازەتتەر بولدى؟» ماقالاسى 1925 جىلى «ەڭبەكشى قازاق» گازەتىنىڭ №324 سانىنا شىققان.

«ەڭبەكشى قازاق» گازەتى: قازاقستاندا قانداي گازەتتەر بولدى؟

ءى  «قازاق» (ورىنبوردا)

1917 جىلعا شەيىن ۇلت جىرىن جىرلادى. 17-ءشى جىلى بولشەۆيككە قارسى تۇردى. باسقارۋشىلارى – الاششىلدار. الاش تىلەگى – كەڭەس تىلەگىنە قايشى تىلەك. «قازاق» گازەتىنىڭ ءباسپاسوز كۇنىنەن سىباعا الۋعا حاقى جوق (1912-1918 جىلداردا).

ءىى «سارىارقا» (سەمەيدە)

100% تازا الاشتىڭ گازەتى. كەڭەس ۇكىمەتىنە قارسى ءسوز تاراتىپ, قازاقتىڭ قالىڭ بۇقاراسىنىڭ كوزىن بويادى. كولچاكقا ناماز وقىدى. جازۋشىلارى: عابباسوۆ, بوكەيحانوۆ, تۇرعانباەۆ, اۋەزوۆ, تاعى باسقالار. بۇل گازەت ادميرال كولچاك گازەتى (1917-1919 جىلداردا).

ءىىى «جاس ازامات» (قىزىلجاردا)

باس جازۋشىلارى: ماعجان, كەمەڭگەروۆ, تاعى بىرنەشەۋى. بۇ دا كولچاكتىڭ, وعان تىلەكتەس الاشتىڭ گازەتى (1917-1918 جىلداردا).

ءىV «بىرلىك تۋى» (تاشكەندە) 

باسقارۋشىسى – مۇستافا شوقاەۆ. قازىر شەت مەملەكەتتەردە قاشىپ ءجۇر. 18 جىلى جەتىسۋ, سىرداريا ەلدەرىنىڭ ۇستىندە ۇلى سوعىس بولعانى بەسىكتەگى بالاعا ءمالىم. «بىرلىك تۋى» سول قاندى سوعىستا اقتاردىڭ سۋسىنى بولىپ ءجۇردى (1917-1918 جىلداردا).

V «تىرشىلىك» (اقمولا ۇيەزىندە)

اقمولا ۇيەزىندە بولشەۆيكتەر اتىنان شىقتى. ءومىرى از بولىپ, باسقارۋشىلارىن كولچاك تۇتقىنعا الىپ, ومبىعا ايداپ اكەتىپ, گازەتتى جاۋىپ تاستادى. گازەتتىڭ اياق الىسى كوممۋنيسشىلدىك ەدى (1917-1918 جىلى).

وكتيابر توڭكەرىسىنەن كەيىن كەڭەسكە قارسى گازەتتەردىڭ ءبارى دە ءولدى. وسى كۇنگى شىعاتىن گازەتتەر تومەندەگىلەر:

  1. «ەڭبەكشى قازاق» (ورىنبوردا)

قازاقستان ورتالىق كوميتەتى مەن ايماقتىق پارتيا كوميتەتىنىڭ اتىنان شىعادى.

  1. «اق جول»

تۇركىستاننان قوسىلعان ەكى وبلىستىڭ رەۆكومىنىڭ, پارتيا كوميتەتىنىڭ اتىنان شىعادى.

  1. «قازاق ءتىلى»

سەمەي گۋبكوم, گۋباتكوم اتىنان.

  1. «بوستاندىق تۋى»

اقمولا گۋبكوم, گۋباتكوم اتىنان.

  1. «كەدەي تۋى»

بوكەي گۋبكوم, گۋباتكوم اتىنان.

  1. «قىزىل تۋ»

ورالدان.

  1. «جۇمىسكەر ءتىلى»

گۋرەۆ جۇمىسكەرلەرى اتىنان.

  1. «اۋىل قوستاناي»

گۋبكوم, گۋباتكوم اتىنان.

  1. «ەركىن قاراقالپاق»

قاراقالپاق اۆتونوميالى وبلىس اتقارۋ كوميتەتىنىڭ, پارتيا كوميتەتىنىڭ اتىنان.

  1. «كەدەي»

اقتوبەدە.

  1. «جاس قايرات»

ايماقتىق جاستار كوميتەتىنىڭ اتىنان.

بۇل وكتيابردەن كەيىن شىققان گازەتتەردىڭ جاقسى-جامانىن تەكسەرمەي, تۋرا ايتقاندا, ءبارى دە «پراۆدانىڭ» بالاپانى.

وسى گازەتتەردىڭ ءبارى دە اعاسى «پراۆدانىڭ» ىزىنە ءتۇسىپ, شىن كوممۋنيزم جولىمەن شارلاپ, قازاق ەڭبەكشىلەرىن وياتىپ, سەزىمدەندىرەر دەگەن ءۇمىت كۇشتى. ارينە, بۇل تىلەك شەت جاعالاپ ورىندالىپ كەلەدى. بىراق الدا ءالى تاۋداي جۇمىس بار.

قازاق گازەتتەرى! گازەت بولساڭدار, تار وتكەلدەن ەڭبەكشىلەردى الىپ وتكەن «پراۆداداي» بولىڭدار!

ءسابيت

 

سوڭعى جاڭالىقتار