«Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ 100 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان حالىقارالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيادا جاھاندىق مەدياكەڭىستىكتەگى جاڭالىقتار مەن وزگەرىستەر, بۇقارالىق كوممۋنيكاتسيا ماسەلەلەرى, گازەت نارىعىنىڭ قىر-سىرى, جۋرناليستيكا جانرلارىنىڭ بۇگىنگى تۇرلەنۋ ۇدەرىسى تالقىلاندى.
ءوز كەزەگىندە ءسوز العان «Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ باسقارما توراعاسى دارحان قىدىرالى بۇگىنگى ءىس-شارانىڭ ءمان-ماقساتىنا توقتالدى.
ەڭبەك ەتكەن, دۇنيەدەن وتكەن بارشا اعالارىمىزعا ارناپ اس بەردىك. وعان قازىرگى قازاق ادەبيەتىنىڭ پاتريارحى ءابدىجامىل نۇرپەيىسوۆتەن باستاپ بۇكىل وقىرماندارىمىز, تۇراقتى اۆتورلارىمىز, ارداگەرلەرىمىز قاتىستى. كورمە ۇيىمداستىرىلدى. كۇنى كەشە اۋليەتا جەرىندە تاعىلىمدى شارا ءوتتى. دەگەنمەن بۇگىنگى جيىننىڭ ءمان-ماعىناسى ەرەكشە. سەبەبى بىرىنشىدەن, بۇل جەردە ءبىزدىڭ ارداگەر اعالارىمىز ەڭبەك ەتەدى. سەرىك قيراباەۆ پەن قويشىعارا سالعارا ۇلى ەل گازەتىندە قىزمەت اتقارعانىن بىلەسىزدەر. ومىردەن وزىپ كەتكەن اقسەلەۋ سەيدىمبەك گازەت ءبولىمىن باسقارعان» دەدى ول.
«Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىمەن تىكەلەي بايلانىستا ەكەنىن اتاپ وتكەن گازەت باسشىسى كادر دايىنداۋ ماسەلەسىنە توقتالدى.
«بىزدە وسى فاكۋلتەتتىڭ 13 تۇلەگى قىزمەت ەتىپ جاتىر. قازىرگى تاڭدا گازەت قىزمەتكەرلەرى ەداۋىر جاسارعان. بىزدە قازىر ورتاشا جاس – 30. سوندىقتان ستۋدەنتتەردىڭ كوبى بىزدە پراكتيكادان وتەدى. سونىمەن قاتار ءبىز وزىمىزگە كادر دايارلاۋ ماقساتىندا «ەگەمەن اكادەميا» اتتى ستۋدەنتتەرگە ارنايى ءدارىس ۇيىمداستىرعان بولاتىنبىز. ونىڭ تۇراقتى قاتىسۋشىلارى – ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتتەرى», دەدى توراعا.
باس باسىلىمنىڭ وتكەن تاريحىنان سىر شەرتكەن دارحان قۋاندىق ۇلى گازەتتىڭ بۇگىنگى جاڭالىقتارىمەن ءبولىستى.
«گازەت مەرەيتويى اياسىندا ءبىز ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارىمەن بىرىگىپ 5 تومدىق كىتاپ دايىندادىق. وعان عىلىمي جەتەكشىلىك جاساعان – پروفەسسور نامازالى وماشەۆ. جالپى كەز كەلگەن ۇجىم ءوزىنىڭ داستۇرىمەن باي, ءوزىنىڭ ارحيۆىمەن باي.
كونفەرەنتسيا بارىسىندا «Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ 100 جىلدىعىنا وراي اكادەميك سەرىك قيراباەۆ پەن تاريحشى, قالامگەر قويشىعارا سالعارا ۇلىنا ارنايى مەرەكەلىك مەدال تابىستالدى.
سونداي-اق ۋنيۆەرسيتەت تاراپىنان ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ دامۋىنا اقپاراتتىق قولداۋ بىلدىرگەنى ءۇشىن گازەتتىڭ قالامى قارىمدى جۋرناليستەرى – تالعات باتىرحان, بەكەن قايرات ۇلى, دۋمان اناش «كۇلتەگىن» مەدالىمەن ماراپاتتالىپ, امانگەلدى قۇرمەت ۇلى, سۇلەيمەن مامەت پەن جىلقىباي جاعىپار ارنايى العىسحاتپەن قۇتتىقتالدى.
جۇزجىلدىق جىلناماسى بار باس باسىلىمنىڭ عاسىرلىق مەرەيتويىمەن قۇتتىقتاعان اكادەميك سەرىك قيراباەۆ ءوز سوزىندە گازەت باسشىلىعىنا اقەدىل ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.
«مەن «سوتسياليستىك قازاقستانعا» قوعامداعى ءبىر دۇربەلەڭ شاقتا, ورىس ديكتاتۋراسى داۋىرلەپ, ايتىس-تارتىس كۇشەيىپ تۇرعان كەزدە قىزمەتكە باردىم. سول تۇستا ورتالىق پارتيا كوميتەتىندە «گازەتتى اۋدارما جاساۋ كەرەك» دەگەن اڭگىمە بەلەڭ الدى. سوندا ءبىزدىڭ رەداكتور بولادى دەپ قالىپ قويعان جىگىتىمىز مارقۇم قاسىم ءشارىپوۆ: «ەگەر دە گازەت اۋدارما بولاتىن بولسا, مەن ورىنباساردىڭ ورىنباسارى بولۋعا دا ريزامىن», دەدى. ونى جۇمابەك تاشەنوۆ: «گازەتتى سەن شىعارمايسىڭ, گازەت سەنىڭ مەنشىگىڭ ەمەس. تىنىش وتىر», دەپ تىيىپ تاستادى. وسى تاشەنوۆتەردىڭ ارقاسىندا گازەت اۋدارماعا اينالماي امان قالدى. ءسويتىپ وسى ءبىر الاعاي شاقتا جۇمىسقا كىرەتىن مەنىڭ ماسەلەم جاز اۋا سوزىلىپ, قىستا ءبىر-اق قىزمەتكە كىرىستىم.
مەن بۇل گازەتتەن كوپ جاقسىلىق كوردىم. «سوتسياليستىك قازاقستان» – مەنىڭ ومىرىمدە» دەگەن ماقالام دا بار. مۇندا ءجۇرىپ جازۋعا دا ۇيرەندىم. ەكىنشى جاعى ساياساتتان دا بەيحابار قالمايسىڭ. قىسقاسىن ايتسام, ومىرىمە ەڭبەگى سىڭگەن گازەت وسى», دەدى عالىم.
«گازەتتىڭ بۇگىنگى مەرەيتويى جاي عانا ەمەس, بارشا قازاقتىڭ تاريحى, ءجۇز جىلدىق شەجىرەسى. بۇل – ۇلى مەكتەپ. ماعان وسى ۇلى مەكتەپتىڭ تالىمىنەن ءوتۋ بۇيىرىپتى. ازدى-كوپتى 17 جىل قىزمەت ىستەدىم. گازەتتەن كورگەن ەڭ ۇلكەن جاقسىلىعىم – قازاقتىڭ سول كەزدەگى ماڭدايالدى تۇلعالارىمەن تىلدەسىپ, سۇحبات الۋىم بولدى», دەپ ءسوز باستاعان تاريحشى قويشىعارا سالعارا ۇلى ءوزى ەڭبەك ەتكەن جىلدارعا ورالىپ, ەستەلىكتەرىن ورتاعا سالدى.
«بۇگىنگى جەتكەن جەتىستىگىم – ومىرلىك كورگەن-تۇيگەنىم بولسىن, جۋرناليستىك ماشىعىم بولسىن – ءبارى-ءبارى «ەگەمەن قازاقستاننان» جيناعان ونەگەم. وسىندا قىزمەتتە ءجۇرىپ, ءتۇرلى جاعدايلارمەن ۇشىراستىم. قازالى اۋدانىنا تەكسەرىسكە بارىپ, ون ادام سوتتالىپ, بيۋروسىن تاراتقان كەز بولدى. بۇل مەنىڭ جازعىشتىعىمنان ەمەس, گازەتتىڭ بەدەلىنەن ىسكە استى. سول تۇستا باسىلىمنىڭ تەگەۋرىنى مىقتى بولعانى سونشا, تالاي جابۋلى ءىستىڭ بەتى اشىلدى.
مەن وسى گازەتكە جۋرناليست بولىپ كىرىپ, تاريحشى بولىپ شىقتىم. بۇگىنگى تاڭدا دا گازەت و باستاعى مۇددەسىنەن تانعان جوق. قوعامنىڭ تۇيتكىلدى ماسەلەلەرى باسىلىم بەتىنەن تۇسپەي ءجۇر», دەدى ول.
«ەگەمەن ەلدىڭ عاسىرلىق شەجىرەسى» تاقىرىبىندا بايانداما جاساعان فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى نامازالى وماشەۆ: ء«جۇز جىلدىق تاريحى بار گازەتتىڭ وتكەنىنە قاراساق, ءتۇرلى كەزەڭدەردى كورەمىز. بۇل باسىلىم قازاقتىڭ باسىنا تۇسكەن زارداپتاردى بىرگە كورگەن, كوتەرىسكەن. مىنە, وسىنداي تالاي سىننان ءوتىپ, اتا جاسقا جەتكەن باس باسىلىمنىڭ بۇگىنگى دەڭگەيى دە سوعان ساي. ءبىر عاسىرلىق ۋاقىت بەكەر كەتكەن جوق. وسى ۋاقىتتا گازەت قازاقتىڭ قوعامدىق اكادەمياسىنا اينالدى.
بۇل ءتورت اياعى تەڭ جورعا, كەمشىلىك جوق دەگەنىم ەمەس. كەمشىلىك كەز كەلگەن كەزەڭدە بولعان. ول سول ۋاقىتتىڭ ساياساتىنا دا بايلانىستى. دۇنيەدە ءابسوليۋتتى تاۋەلسىز ەشتەڭە بولمايدى. بيلىك بار جەردە, پارتيا بار جەردە ونىڭ ىقپالى تيەدى», دەپ ويىن ورتاعا سالدى.
باس باسىلىمنىڭ الاش قايراتكەرلەرى مۇرالارىنا تيگىزگەن اسەرى مەن ەڭبەگىن تىلگە تيەك ەتكەن گازەتتىڭ ارداگەر ءجۋرناليسى قايسار ءالىم: «1990 جىلى شەرحان مۇرتازانىڭ رەداكتورلىعى كەزىندە گازەتتىڭ تورعاي وبلىسىنداعى مەنشىكتى ءتىلشىسى بولىپ قىزمەتكە كەلدىم. ودان بەرى «ەگەمەندە» جارتى عاسىر ەڭبەك ەتىپ, ومىرىمە مول تاجىريبە جينادىم. مىرجاقىپ دۋلاتوۆتىڭ سۇيەگىن ەلگە الىپ كەلۋگە دە وسى باسىلىمنىڭ ىقپالى بولدى. مىرجاقىپ دۋلاتوۆتىڭ 6 تومدىعىنا كىرگەن ماقالالارىنىڭ كوبىسى وسى «ەڭبەكشى قازاقتا» جاريالانعان», دەدى.
ۋنيۆەرسيتەت پرورەكتورى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ديحان قامزابەك ۇلىنىڭ مودەراتورلىعىمەن وتكەن كونفەرەنتسيادا ءىىى سەكتسيا بويىنشا ە.بوكەتوۆ اتىنداعى قارمۋ پروفەسسورى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى جاندوس سماعۇلوۆ, ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى جۋرناليستيكا جانە ساياساتتانۋ فاكۋلتەتىنىڭ دەكانى, پروفەسسور قايرات ساق, ت.ب. عالىمدار مەن وقىتۋشىلار بايانداما جاسادى.
باسىلىمنىڭ 100 جىلدىق مەرەيتويى اياسىندا ۋنيۆەرسيتەتتىڭ جۋرناليستيكا جانە ساياساتتانۋ فاكۋلتەتى ءباسپاسوز جانە باسپا ءىسى كافەدراسى «Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ 10 كۇندىگىن» وتكىزەدى.
ونكۇندىك اياسىندا «Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ باسقارما توراعاسى د.قىدىرالىنىڭ شەبەرلىك ساعاتى وتەدى. سونداي-اق باسىلىم ۆەب-رەداكتسياسىنىڭ جۇمىسى, فوتوجۋرناليستيكا, ديزاين جاساۋ تەحنولوگياسى جايلى سەمينار-ترەنينگ, گازەت تىلشىلەرىمەن شەبەرلىك ساباقتارى, كەزدەسۋ ۇيىمداستىرىلماق.
