قازاقستاندا ەرىكتىلىكتىڭ قارقىندى دامىپ جاتقانىنا قاراماستان, «جاستار» عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ 2018 جىلعى زەرتتەۋلەرىنە سايكەس, جاس ازاماتتاردىڭ 82,6 % ەرىكتىلىكپەن اينالىسپاعاندىعى انىقتالعان. ءار بەسىنشى جاس ۆولونتەرلىك تۋرالى ەشقاشان ەستىمەگەن ەكەن. ايتسە دە, جاستار ەرىكتىلىكتىڭ تۇلعالىق قالىپتاسۋداعى ءرولىن تۇسىنە باستاعانى ايقىن. بۇعان دالەل – 2017 جىلى وتكىزىلگەن حالىقارالىق ەحرو 2017 كورمەسى مەن قىسقى ۋنيۆەرسيادا ويىندارىندا قىزمەت كورسەتكەن 8000-نان استام جاستاردىڭ قامتىلۋى. سونىمەن قاتار, ەلىمىزدىڭ ءار قالاسىندا قارتتار, جەتىمدەر, الەۋمەتتىك وسال توپ وتباسىلارى, اپات قۇرباندارى جانە وزگە دە جاردەم قاجەت ەتەتىن قوعام مۇشەلەرىنە كومەك كورسەتەتىن جاستار ۇيىمدارىنىڭ سانى جىل سايىن ارتىپ كەلەدى. ەرىكتىلەر ناقتى نەمەن اينالىسادى؟ نەگە ولار تەگىن جۇمىس ىستەۋگە ءازىر؟ بۇل سۇراقتارعا الماتى ەرىكتىلەر ليگاسىنىڭ مۇشەسى ايجان مامەش جاۋاپ بەردى. ول «ەرىكتىلەر ليگاسىنا» جان قالاۋىمەن كىرىپ, قازىر ىستەپ جاتقان جاقسىلىقتاردى قوعامنىڭ ءار مۇشەسى اتقارۋى كەرەك دەپ ەسەپتەيدى.
- ايجان, ەرىكتىلەر ليگاسىنا قوسىلۋدىڭ بەلگىلى ءبىر سەبەبى بار ما؟
- ەرىكتى بولۋ دەگەنىمىز – قوعامعا قاجەت ەكەنىڭدى سەزىنىپ, ادامدارعا پايداڭدى تيگىزۋ. سول ارقىلى ءبىلىمىڭ مەن يكەمدىلىگىڭدى ۇنەمى جەتىلدىرىپ وتىرۋ. ەرىكتىلەر دەپ كەز كەلگەن ءىستى ءوز ەركىمەن, ەشكىمنىڭ ماجبۇرلەۋىنسىز, شىن كوڭىلمەن اتقاراتىن جانداردى ايتادى. الماتىنىڭ «ەرىكتىلەر ليگاسى» 2014 جىلى قۇرىلعان. قۇرامىندا رەسمي تۇردە 10 مىڭعا جۋىق ەرىكتى تىركەلگەن. ونىڭ 80%-ءىن جاستار قاۋىمى قۇرايدى. ليگا بەس باعىت بويىنشا قىزمەت اتقارادى. اتاپ ايتقاندا, الەۋمەتتىك, دەنساۋلىق, ءبىلىم, ەكولوگيالىق باعىت جانە ءوز-ءوزىن دامىتۋ سالالارى بويىنشا جۇمىس ىستەيدى. ليگادا جاس ەرەكشەلىكتەرىنە دە شەكتەۋ قويىلمايدى ەكەن. قۇرامىندا مەكتەپ وقۋشىسىنان باستاپ ۇلكەن ازاماتتارعا دەيىن تىركەلگەن. سونىمەن قاتار, بۇل ۇيىم قالاداعى 14 جوعارى وقۋ ورىندارىمەن قارىم-قاتىناس ورناتقان. ەرىكتىلەردىڭ ارقاسىندا ەل قىزىعاتىن, كوپكە ۇلگى بولاتىن, حالىققا تيگىزەتىن پايداسى زور يگىلىكتى ىستەر وركەن جايىپ كەلە جاتقانى كوڭىلگە قۋانىش ۇيالاتادى. سونداي ىستەردىڭ ءبىرى – الماتىدا وتكەن بۇكىلالەمدىك قىسقى ۋنيۆەرسيادا. ستۋدەنتتەر اراسىنداعى دۇنيەجۇزىلىك سپورتتىق سايىستىڭ الماتى قالاسىندا ءوتۋى, تاۋەلسىز مەملەكەتىمىزدىڭ تاريحىنداعى ەلەۋلى وقيعا ەدى. بۇل رەتتە ەلىمىزدە وتكەن دۇنيەجۇزىلىك جارىستا «ەرىكتىلەر ليگاسىنىڭ» ەرىكتىلەرى ءوز جۇمىسىنا اسا ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراپ, ونىڭ الەمدىك دەڭگەيدە وتۋىنە ءوز ۇلەستەرىن قوسقان ەكەن. ەحرو 2017 كورمەسىنىڭ ەرىكتىلەر كومانداسىنا قوسىلۋىنا جاسىمنىڭ سايكەس كەلمەۋىنە بايلانىستى قاتىسا المادىم. سودان ەرىكتىلەر ليگاسىنا كىرۋگە شەشىم قابىلدادىم.
- ەرىكتىنىڭ باستى مىندەتى قانداي؟
- ءار ەرىكتىنىڭ باستى مىندەتى – شىن نيەتپەن كومەكتەسۋ. وزگەگە جاقسىلىق ىستەۋ. – ادام تابيعاتىنا ءتان نارسە. ونىڭ ۇستىنە حالقىمىز كاشاندا كايىرىمدىلىقتان كەندە بولماعان, جەتىمىن جىلاتپاعان, جەسىرىن قاڭعىتپاعان. بۇل قاسيەت ونىڭ بولمىسىنىڭ اجىراعىسىز قۇرامداس بولىگى بولسا كەرەك. مىسالى, بۇرىن اۋىل-ايماقتا كورشى-قولاڭ جينالىپ, مۇقتاج جانعا قولدارىنان كەلگەنشە كومەك كورسەتىپ, اسار ىستەگەن. سوندىقتان قازىر ەرىكتى بولۋ تاڭعالارلىق ءىس ەمەس. كومەك كورسەتۋ – ءبىزدىڭ قانىمىزدا بار. باس كوورديناتورلاردان كەلگەن تاپسىرمالاردى ەرىكتىلەر ورىندايدى. مەن كوماندادا بولعاندىقتان ءار شاراعا مىندەتتى تۇردە قاتىسۋعا تىرىسامىن. ناۋرىز ايىنان باستاپ الماتىدا اۋقىمدى جوبالار ۇيىمداستىرىلدى. سونىڭ ىشىندە مەن ءۇشىن ەڭ قىزىق جوبا جىل سايىن ۇيىمداستىرىلاتىن – الماتى مارافون. ءار جوبا فورماتىنا قاراي قىزىق. مەن بۇل الەمدى جاقسىلىق ىستەۋگە شاقىرعىم كەلەدى. ۇيدە جاتقانشا قوعامعا پايدالى بولۋ – باستى ماقسات. ءيا, ەرىكتىلەر تەگىن جۇمىس ىستەيدى, اقى سۇرامايدى. ولاردىڭ ىستەپ جاتقان ىستەرى كوزگە كورىنبەۋى دە مۇمكىن. بىراق ەرىكتىلەر قوعامعا كەرەك. اركىمدى ءبىر جامانداپ, كومەك كۇتكەنشە ونى ءوزىن ىستەۋگە تىرىسۋ دا ۇلكەن ەرلىك. ءبىز كوبىنە بالالار مەن قارتتار ۇيىنە ءجيى-ءجيى بارىپ, قولىمىزدان كەلگەنشە كومەك كورسەتەمىز.
- مەملەكەت تاراپىنان ەرىكتىلەرگە قولداۋ بار ما؟
پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆ كەلەسى جىلدى – ەرىكتىلەر جىلى دەپ جاريالادى. ليگادا ىشكى ەرەجە بار. ەرىكتى تۇنگە قالسا تەگىن جەتكىزىپ تاستاۋ, 4 ساعاتتان اسا جۇمىس بولسا تاعامىن بەرۋ بار. بىراق ءبىزدىڭ باستى ماقساتىمىز - ادامداردىڭ ءبىر-بىرىنە بارىنشا جاناشىر, مەيىرىمدى بولۋىنا تۇرتكى بولساق دەيمىز. ستۋدەنتتەر ەندى ەرىكتىلەر سانى ارتاتىنىنا سەنىمدى. پرەزيدەنت ولاردى الەۋمەتتىك باعىتتارعا تارتۋ ءۇشىن اقى تولەۋدى تاپسىردى. مينيسترلىك ءبىر ساعاتتىق جۇمىس 1000 تەڭگە قىلىپ بەلگىلەدى. بۇل ەرىكتىلەر ءۇشىن ۇلكەن كومەك. جاقسىلىق ىستەۋگە ۇلكەن موتيۆاتسيا بولادى. ءار جوبادان كەيىن 80% جاڭا دوستار تاباسىن. كوماندادا ءار ەرىكتىنىڭ ەرەكشەلىگى بولادى. بىراق ءبارىمىزدى جاقسىلىق ىستەۋ بايلانىستىرادى. ەرىكتى بولعانعا دەيىن ساۋساقپەن سانارلىق دوستارىم عانا بولعان. قازىر ولار وتە كوپ ءارى ءار كەز كومەكتەسۋگە دايىن تۇرادى. ەرىكتىلەر ليگاسى – كىشكەنتاي جانۇيا. باستىسى ەشقاشان جاقسىلىق ىستەۋدەن جالىقپايتىن, الەمدى مەيىرىمدى بولۋعا ۇندەيتىن ورتا. ال ادام ورتاسىنا قاراي وزگەرەدى.
- ەرىكتى بولۋ - قانداي مۇمكىندىكتەرگە جول اشتى؟
ەڭ العاش ەرىكتى بولىپ كەلگەنىمدە ءبىرىنشى جاساعان قادامىم - ارباتتا بالالارعا تاتتىلەر تاراتۋىم. بۇل دا ءبىر قىزىق وقيعا بولدى. سول كەزدە وزىمە «بولاشاقتا بالالاردى قۋانتۋ» دەگەن ءبىر ماقسات قويدىم. جاقىندا ماقساتىمنىڭ العاشقى قادامىن دا ىستەدىم. "ستان ستارشيم درۋگوم" اتتى ءوز جوبامدى باستادىم. بۇل جوبانىڭ باس مىندەتى - «بالالار ۇيىندەگى بالالاردى باقىتتى ەتۋ». شىلدە ايىندا №1 بالالار ۇيىندەگى تاربيەلەنۋشىلەردى مۋزەيگە اپاردىم. بويىمدا قورقىنىشتىڭ بولعانى راس. سەبەبى بۇل جوبامنىڭ بولارىنا دەيىن قانشاما مەكەمەگە جۇگىگىرپ, مەكتەپ وقۋشىسى بولعاندىقتان بۇنداي جاۋاپكەرشىلىكتى سەنىم ارتىپ بەرە الماعان ساتتەر دە بولدى. ارتقا شەگىنىپ, باستاعان ءىسىمدى اياقتاعىم كەلمەي, جىلاعان كەزدەر دە باسىمنان ءوتتى. بىراق تاباندىلىق پەن ەڭبەكتىڭ ارقاسىندا جوبام ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. كۇنى بويى بالالار ءۇيىنىڭ تاربيەلەنۋشىلەرىمەن ۋاقىتىمدى وتكىزۋ ارقىلى مەن بار شارشاعانىمدى ۇمىتىپ كەتتىم. بالالاردىڭ قۋانىشتى جۇزدەرىن كورگەندە, ماقساتىم ايقىن بولعانىن ءتۇسىندىم. بۇل تەك باستاماسى, الدا تالاي قادامدار بولادى. ەرىكتىلەر ليگاسىنىڭ كومانداسىندا بولۋ ارقىلى مەن بولاشاعىما ماڭىزدى قادامدار ىستەي باستادىم.
- ەرىكتىلەرگە قوعامدا كوزقاراس قانداي؟
قوعام ەرىكتىلەردىڭ ارقاسىندا اۋقىمدى جوبالاردى ىسكە اسىرىپ جاتىر. ال ادامدار ونى تۇسىنە بەرمەۋى مۇمكىن. شەتەلدە ەرىكتى بولۋ تاڭعالارلىق ءىس ەمەس. ەكىنىڭ ءبىرى جاقسىلىق ىستەۋگە دايىن تۇرادى. كونتسەرتتەر, مارافوندار ۇيىمداستىرۋ بارىسىندا ءبىزدى بالاعاتتاپ, كوورديناتورلارىمىزبەن ۇرسىسىپ, ءبىراز تۇسىنىسپەۋشىلىك بولسا دا بولاشاقتا ەرىكتى بولۋعا ءار ادام ۇمتىلادى. مەن بۇعان سەنەمىن. ويتكەنى جاقسىلىق ىستەۋ قيىن ەمەس. قوعامدى جامانداي بەرگەنشە, سول قوعامنىڭ بولشەگى ادامدار جاقسىلىققا ۇمتىلۋى كەرەك.
- سۇحباتىڭىزعا راحمەت!
