پارلامەنت • 22 قازان, 2019

دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن جەتىلدىرۋگە دەن قويۋ كەرەك

1000 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

پارلامەنت سەناتىندا وتكەن ۇكىمەت ساعاتى پرەزيدەنت جولداۋىندا كورسەتىلگەن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى مىندەتتەر جانە بىلتىر ساۋىردەگى پارلامەنتتىك تىڭداۋ ۇسىنىمدارىنىڭ ىسكە اسىرىلۋ قورىتىندىلارى تۋرالى بولدى.

دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن جەتىلدىرۋگە دەن قويۋ كەرەك

وتىرىستى اشقان سەناتتىڭ الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ جانە عىلىم كوميتەتىنىڭ توراعاسى مۇرات باقتيار ۇلى مەديتسينالىق سالاعا بولىنەتىن قوماقتى قاراجاتقا قاراماستان, وسى سالاداعى ماسەلەلەر ازايماي تۇرعانىن اتاپ ءوتتى. سونىڭ ءبىرى – بىلىكتى كادرلاردى دايارلاۋ ماسەلەسى. مۇنىڭ ءبىر ايعاعى – سەنات دەپۋتاتتارىنىڭ سىنىنا قاراماستان, اقمولا جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىندا مەديتسينالىق سالاعا قاتىسى جوق جوعارى وقۋ ورىندارى جانىنان مەديتسينالىق فاكۋلتەتتەر اشىلعان.

بۇعان قوسا سەنات كوميتەتىنىڭ تورا­عاسى دارىگەرلىك قاتەلىكتەردەن تۋىن­دا­عان جاعدايلار ءتيىستى تۇردە رەتتەلمەي­تىنىن, بۇل مينيسترلىكتىڭ باستى مىن­دەت­تەرىنىڭ ءبىرى بولۋى كەرەك ەكەنىن ايتتى.

اتالعان ماسەلەلەر بويىنشا اتقا­رىلىپ جاتقان ءىس-شارالاردى, جالپى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى قولعا الىنعان جۇمىستاردىڭ بارىسىن دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ەلجان ءبىرتانوۆ بايانداپ بەردى. ونىڭ ايتۋىنشا, قارقىندى جۇمىس پەن كەشەندى تاسىلدەردىڭ ارقاسىندا سوڭعى بەس جىل ىشىندە انا ءولىمىنىڭ, تۋبەركۋلەزدەن, قان اينالىم جۇيەسى اۋرۋىنان, ونكولوگيا جانە جاراقاتتان كەلەتىن ءولىمنىڭ تومەندەگەنى بايقالادى. الايدا وسى جىل­دىڭ 8 ايىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا جالپى ءولىمنىڭ جانە نارەستە ءولىمى­نىڭ وسۋىندە بولماشى اۋىتقۋلار بايقا­لادى. سونىمەن قاتار تسيفرلاندىرۋ مەن ستاتيستيكالىق دەرەكتەردىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ ارقىلى ءولىم سەبەپتەرى بويىن­شا جۇيەلى ءىس-شارالار بەلسەندى جۇرگىزىلىپ جاتىر.

– ءبىز اتىراۋ وبلىسىندا شەتىنەگەن جاڭا تۋعان نارەستەلەردىڭ شىنى پرەپاراتتارىنان الىنعان وبەكتيۆتى دەرەكتەر مەن مەديتسينالىق كارتالاردىڭ اۋديتىنەن كەيىن ەل بويىنشا جاپپاي تەكسەرىس جۇرگىزدىك. تالداۋ ناتيجەسىندە ماتەريالداردى ۇسىنباعان ماڭعىستاۋ وبلىسىنان باسقا, ەسەپكە الىنباعان ەرتە نەوناتالدىق ءولىم-ءجىتىم بويىنشا 277 نارەستە ءولىمىن جاسىرىپ قالۋ فاكتىسىن انىقتادىق. بۇل – ەسكەرىلمەگەن, رەسپۋبليكا بويىنشا ءتىرى تۋعاندار. ناتيجەسىندە 2018 جىلى نارەستە ءولىمى كورسەتكىشىنە تۇزەتۋ جۇرگىزىلدى. ءولىم-ءجىتىم كورسەتكىشى 8,03-تەن 8,7-گە وزگەردى, – دەدى مينيستر.

سونىمەن قاتار ۆەدومستۆو باسشىسى 2019-2020 جىلدارعا ارنالعان العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەكتى دامىتۋ جوسپارى ىسكە اسىرىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. وسى جىلى 1 300 دارىگەرلىك بولىمشە اشىلدى جانە ءار بولىمشە جۇكتەمەسى 1 658 ادامدى قۇرادى. الايدا كادرلاردىڭ جۇمىستى قوسا اتقارۋى مەن تاپشىلىعىنا بايلانىستى 1 دارىگەرگە ءىس جۇزىندە بەكىتىلگەن حالىق سانى 1 900 ادامدى قۇرايدى. جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ تۇلەكتەرىن جۇمىسقا تارتۋدىڭ ارقاسىندا وسى جىلى العاشقى مەديتسينالىق كومەك دارىگەرلەرىنىڭ تاپشىلىعى 900 ادامعا تومەندەدى. بۇعان قوسا تسيفرلاندىرۋ ەمحانالارداعى كەزەكتەردى 30%-عا تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەردى. شۇعىل ەمەس شاقىرۋلاردى جەدەل جاردەمنەن بولىمشە دارىگەرلەرىنە بەرگەننەن كەيىن جىل ىشىندە جەدەل جاردەم شاقىرۋلارى 25%-عا تومەندەدى.

– ەلباسىنىڭ «الەۋمەتتىك قام­قور­لىق» شارالارىن ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە بيىل 1 ماۋسىمنان باستاپ مەديتسينا قىز­مەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسى 30%-عا دەيىن ءوستى. جاڭا باعدارلامانىڭ شەڭ­بەرىندە 2025 جىلعا دەيىن مەديتسينالىق قىز­مەتتەردىڭ تاريفتەرىن ءوسىرۋ جانە مە­ديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقى­سىن ەكونوميكاداعى ورتاشا جالا­قىدان 2,5 ەسە جوعارى ەتۋ كوزدەلگەن. 2020 جىل­دىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ دارىگەر­لەردىڭ جالاقىسىن 30%-عا, مەيىرگەر­لەردىڭ جا­لاقىسىن 20%-عا ۇلعايتۋ ۇسىنىستارى قولداۋ تاپتى, – دەدى ەلجان ءبىرتانوۆ.

ءمينيستردىڭ مالىمەتىنە سايكەس ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ ماقساتىندا شەتەلدىك ۋنيۆەرسيتەتتەرمەن سترا­تەگيا­لىق ارىپتەستىك قولعا الىنىپ, 5 مە­ديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىندە ءبىرىنشى پرو­رەكتورلار لاۋازىمىنا شەتەلدىك ارىپتەس-ۋنيۆەرسيتەتتىڭ توپ-مەنەدجەر­لەرى تاعايىندالعان. ءاربىر مەديتسي­نالىق ۋنيۆەرسيتەتتە ۋنيۆەرسيتەتتىك كلينيكانىڭ نەمەسە اكادەميالىق مەديتسينالىق ورتالىقتىڭ بولۋى تۋرالى تالاپتار زاڭنامامەن بەكىتىلگەن. بۇگىنگى تاڭدا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارى جانە عىلىمي ورتالىقتار جوعارى وقۋ ورىندارىمەن بىرىكتىرىلدى. دارىگەرلەردى دايارلاۋداعى باكالاۆرياتتىڭ بەس جىل­دىق باعدارلاماسى حالىقارالىق ستان­دارتتارعا سايكەس 6 جىلدىق وقۋعا اۋىس­تىرىلىپ, جاڭا باعدارلاما بويىنشا وقىتۋ باستالدى.

– دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن قارقىن­دى جاقسارتۋ ءۇشىن 2025 جىلعا دەيىنگى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋ­دىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسى ازىرلەندى. نەگىزگى نىسانالى ينديكاتورلار قازاقستاندىقتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ۇزاق­تىعىن 75 جاسقا دەيىن جەتكىزۋگە جانە ينفەكتسيالىق ەمەس اۋرۋلاردان بولاتىن مەزگىلسىز قايتىس بولۋ جاعداي­لارىن تومەندەتۋگە باعىتتالادى. 2025 جىلعا قاراي العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك پەن قوعامدىق دەنساۋلىققا جۇمسالاتىن شىعىستاردىڭ ۇلەسى ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس 60%-عا دەيىن جەتكىزىلەدى, – دەدى مينيستر.

بۇدان كەيىن الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ جانە عىلىم كوميتەتىنىڭ حاتشىسى سەرىك بەكتۇرعانوۆ وتاندىق دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ جاي-كۇيى مەن پروبلەمالارىنا جان-جاقتى تالداۋ جاسادى. ول مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىن قىزمەتتىك مىندەتتەرىن ورىنداۋ كەزىندە اگرەسسيا مەن شابۋىلدان قورعاۋ شارالارىن قابىلداۋ قاجەت ەكەنىن ايتىپ, مەملەكەت تاراپىنان مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەردىڭ جۇمىسى ءۇشىن قاۋىپسىز جاعدايلاردى قامتاماسىز ەتۋدىڭ ماڭىزىنا توقتالدى.

وسى تۇستا سەناتور دارىگەرلىك قاتە­لىك­تەردى قىلمىسقا بالاۋ بەلەڭ العانىن, بۇل ءبىراز كەلەڭسىز جايتتىڭ بەلگىسىز قالۋىنا اكەپ سوقتىرعانىن اتاپ ءوتتى. سەرىك بەكتۇرعانوۆ دەنساۋلىق ساقتاۋ مي­نيسترلىگىنە دارىگەرلىك قاتەلىكتەر ما­سە­لەسىن جان-جاقتى تالقىلاۋدى ۇسىندى.

ۇكىمەت ساعاتى بارىسىندا قارا­عاندى, تۇركىستان وبلىستارى اكىمدەرىنىڭ ورىنباسارلارى ءسوز سويلەدى.

سەناتورلار دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيە­سىن جەتىلدىرۋ, تسيفرلاندىرۋدى ەنگىزۋ, ونكولوگيالىق ناۋقاستاردى ەمدەۋ جانە باسقا دا ماسەلەلەر بويىنشا ءوز ەسكەرتۋلەرى مەن ۇسىنىستارىن ايتتى.

سوڭعى جاڭالىقتار