الەم • 07 قازان، 2019

جاڭا قۇرىلىم سيريا داعدارىسىن ەڭسەرە الا ما؟

63 رەتكورسەتىلدى

حالىقارالىق قوعامداستىقتى 8 جىلدان بەرى الاڭداتىپ كەلە جاتقان سيريا داعدارىسىنىڭ كۇرمەۋىن شەشۋ بارلىق قاتىسۋشى تاراپتارعا وڭاي ءتيىپ جاتقان جوق. ەلدەگى اۋىر جاعدايدى جەڭىلدەتۋگە، تۇراقتىلىقتى قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان ءتۇرلى كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلىپ، سيريالىقتاردىڭ ءۇمىتىن وياتقان ءبىرقاتار يگى قادامدار جاسالسا دا سيريانىڭ اسپانى قارا بۇلتتان ارىلار ەمەس.

«؛استانا پروسەسى»؛، جەنەۆا كەلىس­؛­؛سوزدەرى، كەپىلگەر مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ ورتاق كەلى­؛سىم­؛­؛گە ۇمتىلىسى، وسى تۇيت­؛كىل­؛گە تى­؛­؛كە­؛­؛لەي قاتىستى باسقا دا ساياسي باس­؛­؛­؛تامالار سيريا داعدارىسىنىڭ ەك­؛­؛پىنىن ءبىرشاما تومەندەتتى. دەسەك تە، ءالى دە بۇل باعىتتا اۋقىم­؛­؛­؛دى شارالاردىڭ قولعا الىنۋى اسا قاجەت ەكەنىن ۋاقىتتىڭ ءوزى كور­؛­؛سەتىپ وتىر. وسى ورايدا «؛سيريا كي­؛كىل­؛جىڭىن شەشۋ ىسىندە ال­؛داعى كەزەڭدە الەمدىك قوعام­؛داس­؛تىق، ونىڭ ىشىندە سيريا ۇكىم­؛ە­؛تى مەن ەلدەگى وپپوزيسيالىق كۇش­؛­؛تەر، قا­؛تىسۋشى مەملەكەتتەر مەن حالىق­؛­؛ارالىق ۇيىمدار تارا­؛پى­؛نان قانداي ساياسي ءجۇرىس، ىزگى­؛لىك­؛تى قادام جاسالماق؟»؛ دەگەن مازمۇن­؛داعى سۇراق تۋىندايتىنى ءسوزسىز.

بۇل ساۋالعا ازىرگە ماردىمدى جاۋاپ تابىلماعانىمەن، كوڭىل­؛گە جىلىلىق ۇيالاتاتىن، ور­؛تاق مامىلەگە كەلۋگە بارىنشا تىرىسۋ نيەتى قىلاڭ بەرگەندەي. بۇل ۇمىت­؛كە تولى ىزگى نيەتتىڭ تۋىن­؛داۋى­؛نا سيريانىڭ جاڭادان قۇ­؛رىل­؛عان كونستيتۋسيالىق كومي­؛تەتى تۇرتكى بولىپ وتىر.

اتالعان كونستيتۋسيالىق كوميتەتتىڭ جاساقتالۋى سيريا ۇكى­؛مەتى مەن وپپوزيسيالىق كۇش­؛تەر وكىلدەرىنەن قۇرالعان كەلىس­؛سوز كوميسسياسىنىڭ كەلىسىمى ناتي­؛جەسىندە مۇمكىن بولدى. دەگەنمەن قوس تاراپتىڭ وسىنداي ورتاق شە­؛شىمگە كەلۋىنە بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ، قاتىسۋشى ەلدەردىڭ، «؛استانا پروسەسىنىڭ»؛ كەپىلگەر مەملەكەتتەرى &ndash؛ تۇر­؛كيا، رەسەي، يراننىڭ قولداۋ بىلدىر­؛گەنىن ايتا كەتۋىمىز كەرەك. ماسەلەن، جوعا­؛رىدا اتالعان ءۇش مەملە­؛كەت­؛تىڭ ديپلوماتتارى سيريا كونس­؛تي­؛تۋسيالىق كوميتەتىنىڭ مۇشەلى­؛گىنە ۇمىتكەرلەردى انىقتاۋ ءۇشىن اۋقىمدى جۇمىستار جۇرگىزگەن.

ەندى سيريانىڭ جاڭادان قۇ­؛رى­؛لعان كونستيتۋسيالىق كومي­؛تەتى جونىندە از-كەم توقتالا كەتەيىك.

بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ وسى جىلدىڭ 30 قىركۇيەگىندە وتكەن وتىرىسىندا بەلگىلى بولعانداي، سيريالىق كونستيتۋسيالىق كوميتەت الداعى 30 قازاننان باستاپ ءوز جۇمىسىن باستاماق. بۇۇ-نىڭ سيريا جونىندەگى ارنايى وكىلى گەير پەدەرسەننىڭ ايتۋىنشا، سيريا كونستيتۋسياسىن ازىرلەۋگە ارنالعان بۇل جاڭا قۇرىلىمعا ەكى ادام تەڭ ءتوراعالىق ەتەدى &ndash؛ ءبىرى سيريا ۇكىمەتىنىڭ، ەكىنشىسى وپپوزيسيا وكىلى. كوميتەت قۇرامىنا ۇكىمەت سايلاعان 50 كانديدات، وپپوزيسيانىڭ 50 مۇشەسى جانە ءتۇرلى ءدىني جانە ەتنوس وكىلدەرىنەن تۇراتىن تاعى 50 بەلسەندى ازامات ەنگەن. كوميتەت مۇشەلەرىنىڭ 30 پايىزى ايەلدەر كورىنەدى.

بۇۇ-نىڭ وكىلى گەير پەدەر­؛سەن قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ وتىرىسىندا كونستيتۋسيالىق كوميتەتتى قۇرۋ قادامىن ەل ۇكىمەتى مەن وپپو­؛زيسيا اراسىنداعى العاش­؛قى ما­؛ڭىزدى ساياسي وقيعا دەپ باعا­؛لادى. ء«؛بىر ساتكە ويلانىپ، وسى كەلى­؛سىم­؛نىڭ ماڭىزدىلىعىن تۇسىنۋ­؛گە تىرىسايىق. بۇل &ndash؛ ۇكىمەت پەن وپپوزيسيا اراسىنداعى العاش­؛قى ناقتى ساياسي كەلىسىم، بۇل 2254 قاراردىڭ نەگىزگى تارماق­؛تارىن &ndash؛ جاڭا كونستيتۋسيا جوباسىن ازىرلەۋ ءتارتىبىن بەكىتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى»؛، دەدى ول. ونىڭ پىكىرىنشە، بۇل كەلىسىم سيرياداعى ساياسي پروسەسكە جول اشادى.

سونداي-اق بۇۇ وكىلى گ.پەدەر­؛سەن سيريانىڭ سىرتقى ىستەر ءمي­؛نيسترى ءۋاليد مۋاللەمگە جانە وپ­؛پو­؛زيسيالىق سيريا كەلىسسوز كو­؛ميس­؛­؛سياسىنىڭ جەتەكشىسى ناسەر حاري­؛­؛ريگە ىنتىماقتاستىق ءۇشىن ال­؛­؛عىس بىلدىرە كەلىپ: «؛مەن رەسەي، تۇر­؛­؛كيا جانە يران ەلدەرىنە وسى كەلى­؛­؛سىمدى تۇزۋگە كومەكتەسكەندەرى ءۇشىن ەرەكشە العىس ايتامىن»؛، دەدى.

بۇۇ قك وتىرىسىنان تارا­؛عان اقپاراتتارعا قاراعاندا، كو­؛ميتەت­؛تىڭ قۇرامىندا 45 ادامنان تۇراتىن كىشى كوميتەت جۇمىس ىستەيدى. ۇكىمەت پەن وپپوزيسيا­؛نىڭ جانە ازاماتتىق قوعامنىڭ ءارقايسىسىنان 15 ادامنان ەنگەن بۇل كىشى كوميتەت كونستيتۋسيا باپتارىنىڭ نۇسقالارىن دايىندايدى. بۇل نۇسقالاردى قابىلداۋ ءۇشىن كونستيتۋسيالىق كوميتەت مۇشەلەرىنىڭ 75 پايىزى قولداپ داۋىس بەرۋى قاجەت.

گ.پەدەرسەن قك وتىرىسىندا سيريانىڭ بولاشاق كونستي­؛تۋسياسىنىڭ جوباسىن سىرتقى ويىنشىلاردىڭ قاتىسۋىنسىز تەك سيريالىقتار ازىرلەۋى كەرەك ەكەنىن، بۇعان بۇۇ بارلىق مۇمكىندىكتى جاسايتىنىن جەتكىزە كەلىپ، «؛سيريانىڭ بولاشاق كونستيتۋسياسى تەك سيريالىقتارعا عانا تيەسىلى»؛، دەدى.

وتىرىستا اقش-تىڭ بۇۇ-داعى ەلشىسى كەللي كرافت اقش-تان باسقا فرانسيا، گەرمانيا، ۇلىبريتانيا، يوردانيا جانە ساۋد ارابياسى، سونداي-اق رەسەي مەن تۇركياعا، سونداي-اق بۇۇ-نىڭ سيريا جونىندەگى ارنايى وكىلى گ.پەدەرسەنگە كونستيتۋسيالىق كوميتەتتى قۇرۋعا كومەكتەسكەنى ءۇشىن ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. «؛كوميتەتتىڭ قۇرىلۋى ماڭىزدى تاريحي وقيعا، بۇل سيرياداعى داعدارىستى ساياسي ۇدەرىس اياسىندا شەشۋگە باعىتتالعان العاشقى قادام»؛، دەدى ك.كرافت.

اقش ەلشىسى، سونىمەن بىرگە سيريا قاقتىعىسىنداعى يران­؛نىڭ رولىنە تەرىس باعا بەردى جانە ەلدەگى تۇيتكىلدى شەشۋگە باعىت­؛تال­؛عان كۇش-جىگەرگە «؛ىزگى نيەت»؛ كورسەتۋدەن دايەكتى تۇردە باس تارتىپ وتىرعانىن باسا ايتتى. «؛ەگەر يران 2254 قارارعا سايكەس ساياسي پروسەسكە شىن نيەتپەن ۇلەس قوسقىسى كەلسە، وندا ول سيريانى تاستاپ، سودىرلارى مەن ولارعا قوسىلعانداردىڭ بارلىعىن ەلدەن دەرەۋ شىعارىپ جىبەرەر ەدى»؛، دەدى.

قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ وتىرىسىندا سويلەگەن رەسەي سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى سەرگەي ۆەرشينين: ء«؛بىز سيريالىق داعدارىستى ادىلەتتى رەتتەۋ جولىندا العا جىلجۋ ءۇشىن ناقتى جاعدايلار جاسالدى دەپ قانا­؛عات ەتە الامىز»؛، دەدى. س.ۆەرشينين كونس­؛تيتۋسيالىق كومي­؛تەتتىڭ قۇ­؛رى­؛­؛لۋىن بۇكىل حالىق­؛ارالىق قو­؛عام­؛داستىق ءۇشىن ۇلكەن جەتىستىك دەپ اتادى. ول بۇل باستامانى يگى ءىستىڭ سوڭى ەمەس، باسى عانا ەكە­؛نىن جەتكىزە وتىرىپ، «؛رەسەي كونس­؛تي­؛تۋسيالىق كوميتەتتىڭ ءساتتى ىسكە ق­؛و­؛سىلۋىنا جانە تۇراقتى قىز­؛مەتىنە ىقپال ەتۋ ءۇشىن قولدان كەل­؛­؛­؛گەن­؛نىڭ ءبارىن جاسايدى. تۇركيا مەن يراننىڭ قۇرمەتتى وكىلدەرىنەن ءتيىس­؛تى كەپىل­؛دەمەلەر الىندى»؛، دەدى.

رەسەيلىك ديپلومات، سونى­؛مەن بىرگە اقش ەلشىسىنىڭ يران تۋرالى پىكىرىنە جاۋاپ بەردى. «؛ماعان بۇل سوزدەردىڭ جالپى وسى زالدا ايتقانى ءبىرتۇرلى بولىپ كورىنەدى. يران «؛استانا پروسەسىنىڭ»؛ كەپىل­؛گەر مەملەكەتتەرىنىڭ ءبىرى رەتىندە سيرياداعى تەرروريزمدى جەڭۋ ءۇشىن كوپ جۇمىس ىستەدى. «؛شاعىن توپ»؛ دەپ اتالاتىن كەيبىر باتىس قا­؛­؛تى­؛سۋشىلارى ساياسي پروسەستى باس­؛­؛تاۋ جانە وعان جاعداي جاساۋ ءۇشىن نە ىستەگەندەرىن ەسكە ءتۇسىرۋ قيىن»؛.

قورىتا ايتقاندا، سيريا­؛نىڭ جاڭادان قۇرىلعان كونستيتۋ­؛سيالىق كوميتەتى 30 قازاننان باستاپ ءوز قىزمەتىنە كىرىسپەك. الاي­؛دا كونستيتۋسيالىق كومي­؛تەت­؛تىڭ قۇرىلۋى سيريانىڭ بار­؛لىق ماسەلەلەرى شەشىلدى دەگەن­؛دى بىلدىرمەيتىنىن، ونىڭ ەلدەگى جان­؛جالدىڭ رەتتەلۋىنە تولىق كە­؛پىلدىك بەرمەيتىنىن ەسكەرۋى­؛مىز كەرەك. دەگەنمەن ونىڭ جۇيە­؛لى جۇمىس ىستەپ، سيريادا تۇراق­؛تى­؛لىق، كەلىسىم، بەيبىتشىلىك ورناتۋعا نەگىز قالايتىن باستامالار كوتەرىپ، ەلدىڭ جاڭا كونستيتۋسياسىن قا­؛لىپ­؛تاستىرۋ جولىندا قانداي ناتي­؛جەگە قول جەتكىزەدى دەگەن سەنىم بار. ءبىراق بارىنە ۋاقىت دەگەن الىپ تورەلىك جاسايتىنى بەلگىلى.

ازىرگە سيريادا زورلىق-زوم­؛بى­؛­؛لىق ازايعان جوق، تەرروريس­؛تىك توپ­؛تار ءوز ىس-ارەكەتتەرىن جالعاس­؛تى­؛رىپ جاتىر. يدليبتەگى جاعداي اۋىر.

باننەر
سوڭعى جاڭالىقتار

كۇلكى كەرۋەنى №4

رۋحانيات • بۇگىن، 12:12

ەڭ قىسقا اڭگىمە. ەرعالي باقاش

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 12:07

ەڭ قىسقا اڭگىمە. ماقسات مالىك

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 12:04

ەڭ قىسقا اڭگىمە. ەسبولات ايدابوسىن

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 12:01

ەڭ قىسقا اڭگىمە. ءنازيرا جارىمبەت

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 11:57

ەڭ قىسقا اڭگىمە. الماز مىرزاحمەت

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 11:27

الماتى ەلىمىزدىڭ مادەني ورتالىعى

قازاقستان • بۇگىن، 10:10

جاڭاوزەندە «باستا» فورۋمى ءوتتى

ايماقتار • بۇگىن، 10:04

«التىن بۋتسا» يەسى اتاندى

سپورت • بۇگىن، 09:52

تاعى وۆەرتايمدا ۇتىلدى

حوككەي • بۇگىن، 09:50

جانيانىڭ جۇلدىزى جارقىرادى

رۋحانيات • بۇگىن، 09:49

تىلسىم ونەردىڭ تالىمگەرى

رۋحانيات • بۇگىن، 09:41

ماسكەۋدە شىققان ءماندى شىعارما

ادەبيەت • بۇگىن، 09:26

جاقسىم

رۋحانيات • بۇگىن، 09:24

جول ۇستىندە بوساندى

قازاقستان • بۇگىن، 09:19

ساباقتاستىق ءھام ساپاسىزدىق

رۋحانيات • بۇگىن، 09:12

يگەرىلمەگەن رەزەرۆتەر كوپ

قازاقستان • بۇگىن، 09:04

ەلى قولداعان قۇندى قۇجات

قازاقستان • بۇگىن، 09:02

دامۋدىڭ ساپالى كەزەڭى

قازاقستان • بۇگىن، 09:01

حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت

قازاقستان • بۇگىن، 08:57

تۇرار تۋرالى تولعادى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:53

التىن وردا تاريحى تارازىلاندى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:48

بىر وتىنىشپەن – بىرنەشە قىزمەت

قازاقستان • بۇگىن، 08:42

ماسىل بولما، اسىل بول!

قازاقستان • بۇگىن، 08:25

ۇقساس جاڭالىقتار