شارا بارىسىندا تۇجىرىمداما جوباسى تالقىلانىپ, وعان ەنگىزىلگەن وزگەرىستەر ءتۇسىندىرىلدى. اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگى ازاماتتىق قوعام ىستەرى كوميتەتىنىڭ توراعاسى ءاليا عالىموۆانىڭ ايتۋىنشا, تۇجىرىمداما ازاماتتىق قوعامدى قولداۋ جانە نىعايتۋ, الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشۋ, كوپپارتيالىقتى, ساياسي باسەكەلەستىكتى جانە ەلدەگى پىكىر الۋاندىعىن دامىتۋ شارالارىن كوزدەيدى.
«تۇجىرىمداما جوباسىن ءتورت باسىمدىق بويىنشا ىسكە اسىرۋ جوسپارلانعان. ءبىرىنشى باسىمدىق بويىنشا ازاماتتىق قوعام سالاسىنداعى زاڭنامانى جەتىلدىرۋ, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارداعى قۇقىقتىق رەتتەۋدى جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان 3 مىندەت پەن 9 باستامانى ىسكە اسىرۋ جوسپارلانعان. وسى رەتتە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارعا قاتىستى مەملەكەتتىك قولداۋ تەتىكتەرىن دامىتۋ, ۆولونتەرلىك جانە قايىرىمدىلىق, قوعامدىق كەڭەستەر قىزمەتىن جەتىلدىرۋ, ساياسي پارتيالارعا قاتىستى زاڭنامالارعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ, باق جانە مەدياتسيا ينستيتۋتىن جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى نازارعا الىنعان. ەكىنشى باسىمدىق اياسىندا ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردى كاسىبيلەندىرۋگە, ولاردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىگىن ارتتىرۋعا باسا نازار اۋدارىلادى. ال ءۇشىنشى باسىمدىق حالىقتىڭ وزەكتى پروبلەمالارىن شەشۋدە مەملەكەتتىڭ ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارىمەن بايلانىسىن, ارىپتەستىگىن جەتىلدىرۋ, ازاماتتاردىڭ مەملەكەتتىك قۇجاتتاردى ازىرلەۋگە قاتىسۋ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋگە باعىتتالعان. ءتورتىنشى باسىمدىق نەگىزىندە قوعامدىق-ساياسي جاڭعىرتۋدا زاڭنامانى ليبەراليزاتسيالاۋ, كوپپارتيالىقتى, ساياسي ءپليۋراليزمدى دامىتۋ جولعا قويىلعان», دەدى ءاليا عالىموۆا.
اتالعان شارالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن 11 زاڭعا وزگەرىس ەنگىزۋ جوسپارلانعان. «ۇلتتىق ۆولونتەرلىك جەلى» زتب توراعاسى ۆەرا كيمنىڭ ايتۋىنشا, ەرىكتىلەر جىلى قارساڭىندا «ەرىكتىلەر تۋرالى» زاڭعا وزگەرىس ەنگىزىلەدى. سونىمەن بىرگە جاستاردان بولەك ەرەسەكتەردى دە ەرىكتىلىكپەن اينالىسۋعا شاقىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلمەك. «بۇل ەلىمىزدە ەرىكتىلىك مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەيدى ۆەرا كيم.
ەۋرازيالىق ينتەگراتسيا ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىنىڭ مۇشەسى ەرلان سايروۆ ساياسي جۇيە وزگەرىسكە, رەۆوليۋتسياعا دايىن بولۋ كەرەگىن ايتا وتىرىپ, ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىنىڭ ءبىرىنشى وتىرىسىندا ۇسىنىلعان وزگەرىستەردى اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, ميتينگ وتكىزۋ, باق, سايلاۋ, پارلامەنت, پارتيالار تۋرالى زاڭدارعا وزگەرىستەر ەنگىزىلۋى قاجەت. «قوعامدىق سەنىم كەڭەسى حاتشىلىعى دايىنداعان 77 بولىمنەن تۇراتىن ءىس-شارالار جوسپارى ازىرلەندى. جوعارىدا اتالعان ماسەلەلەر دە سونىڭ نەگىزگى شارالارىنىڭ قاتارىندا. ساياسي جۇيەنى ليبەراليزاتسيالاۋدا ازاماتتىق قوعامنىڭ ءرولى ەرەكشە. زاڭناماعا وزگەرىستەر ەنگىزىلسە, ءبىزدىڭ دە جۇيەنىڭ جاڭعىرۋعا دايىن ەكەنىن كورسەتپەك», دەدى ول.
ال «قازاقستاننىڭ ازاماتتىق اليانسى» زتب ۆيتسە-پرەزيدەنتى مۇساعالي دۋامبەكوۆ اتالعان قۇجاتتىڭ ماڭىزى زور ەكەنىن ايتتى. «ازاماتتىق اليانس تا ءوز كەزەگىندە تۇجىرىمداماسىن ۇسىنعان ەدى. دەگەنمەن العاشقى جوباعا كوپ وزگەرىستەر ەنگىزىلگەن. الايدا قاي جاعدايدا دا ازاماتتىق قوعامنىڭ دامۋى ءۇشىن كونتسەپتسيا قاجەت. بۇل ازاماتتىق قوعام قۇرۋدا باعىت-باعدار كورسەتەتىن نۇسقاۋشى بولماق», دەدى ول. وعان قوسا مەملەكەتتىك ۇيىمدارعا جۇكتەلگەن مىندەتتەر ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارعا تاپسىرىلۋى كەرەكتىگىن ايتتى.
سونىمەن بىرگە «ازاماتتىق قوعامدى دامىتۋ قاۋىمداستىعى» زتب توراعاسى ءجاميلا اسانوۆا, «قازاقستاننىڭ ەكولوگيالىق ۇيىمدارىنىڭ قاۋىمداستىعى» زتب توراعاسى ايگۇل سولوۆەۆا, «تالاپ» قولدانبالى زەرتتەۋلەر ورتالىعى» قوعامدىق قورىنىڭ توراعاسى راحىم وشاقباەۆ, ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ قىزمەتى جونىندەگى قوعامدىق كەڭەستىڭ توراعاسى مارات قوعاموۆ پەن «قازاقستاندا پارلامەنتشىلىكتى دامىتۋ قورى» قوعامدىق قورىنىڭ توراعاسى زاۋرەش باتتالوۆا تۇجىرىمداما جوباسىن تالقىلاۋعا قاتىسىپ, ءوز پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى.
