كومەككە مۇقتاج, تابىسى تومەن كوپ بالالى اتا-انالارعا اتاۋلى كومەك بەرىلەدى دەپ مەملەكەت تاراپىنان پارمەن جاسالعاننان كەيىن-اق, مىندەتتى تۇردە پاتەرناليستىك پسيحولوگيا دا قوسا اتوي سالاتىنى ايتىلا باستادى.
ەلىمىزدە اتاۋلى كومەككە مۇقتاج وتباسىلار بار ەكەنىن, كوپشىلىگى جۇمىسسىز, ءيا بولماسا ۇيدەگى ءبىر عانا ادامنىڭ تابىسىنا تاۋەلدى بولعانىن جوققا شىعارمايمىز.
بىراق كوپ بالالى انا مەن كامەلەتكە جەتپەگەن بالانىڭ نەسىبەسىنە ورتاقتاسىپ, اقپاراتتىق جۇيەلەرگە جالعان قۇجاتتار تاپسىرىپ, تابىسىن جاسىرىپ, قالايدا قارپىپ قالۋ پيعىلى قوعامدا كورىنىس تاۋىپ وتىر. كۇن وتكەن سايىن وسى ماسەلەدە وتىرىگى اشكەرەلەنىپ جاتقاندار سانى شىن مانىندە كومەككە مۇقتاج, بىراق تىزىمگە ءالى قوسىلا الماعاندارعا قاراعاندا الدەقايدا باسىم ءتۇسىپ وتىرعانى الاڭداتادى.
بۇل تۋرالى باس باسىلىمدا بىرقاتار دەرەكتەر كەلتىرىلگەن ماقالالار لەگى جاريالانىپ تا جاتىر.
وسى ارادا ۇلكەن ماسەلەنىڭ شەتى كورىنەدى. بۇل ءالى دە كومەككە مۇقتاج وتباسىلاردىڭ ءبىر ىزگە تۇسكەن زاڭدى اقپاراتتىق جۇيەسىنىڭ قالىپتاسپاعانىن كورسەتەدى. سونداي-اق اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكتى تاعايىنداۋدا پارا بەرۋ مەن جەمقورلىق ماسەلەسى دە ورىن الىپ تۇر دەگەن ءسوز. ءسوزىمىز قۇرعاق بولماۋ ءۇشىن قۇلاق ەستىگەندى ايتايىق.
ماسەلەن, ءبىزدىڭ حالىق ءالى دە قۇجاتتارعا سالاق جانە ونى زاڭدى تۇرعىدا جيناستىرىپ, تيەسىلى جاردەمىن الۋعا شورقاق. بۇل ءبىر جاعىنان كەڭەس وكىمەتى تۇسىندا ورىس ءتىلىن بىلمەيتىن قاراپايىم اۋىل قازاعى ءۇشىن قۇجات راسىمدەۋدىڭ قيامەت-قايىم بولىپ كورىنگەنىنەن قالعان مەنتاليتەت بولسا كەرەك.
«اپكە, 300 مىڭ تەڭگە بەرسەڭ, بارلىق قۇجاتتارىڭىزدى ءوزىمىز رەتتەپ, الەۋمەتتىك اتاۋلى كومەككە ءىلىندىرىپ بەرەمىز دەپ جاتىر», دەپ اۋىلدان حابارلاسقان اڭقاۋ كەلىندەرىمىز بار.
ايتپەسە ونىڭ بەس بالاسى بار ەكەنى اقيقات. كۇيەۋى اۋىلدان تۇراقتى جۇمىس تابا الماي, كۇن جىلىسا ەلدىڭ ءار وڭىرىندەگى قۇرىلىستا ناپاقا تاۋىپ جۇرگەنى دە بۇكىل ەلگە ماعلۇم. نەگە سوندا كوپ بالالى انا وزىنە تيەسىلى جاردەماقىعا قول جەتكىزۋ ءۇشىن قوماقتى پارا ۇسىنۋى كەرەك؟ دەمەك, ماسەلە جەمقورلىقپەن شەشىلەتىن جەردە رەتىن كەلتىرىپ, كاسىبىن دوڭگەلەتىپ وتىرعانداردىڭ ءوزىنىڭ كومەككە مۇقتاج جانداردىڭ نەسىبەسىنە ورتاقتاسۋى كەزدەيسوق قۇبىلىس ەمەس.
قىسقاسى, مەملەكەتتىڭ قاراجاتى مەن ورتاق قازىناسى ءتيىمدى جۇمسالىپ, جاردەماقى تەك تيەسىلىلەرگە بۇيىرۋ ۇدەرىسى – ءتيىستى مەكەمەلەرگە, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا عانا ەمەس, ادامداردىڭ ارىنا دا سىن بولىپ تۇر.
ايتپەسە الەۋمەتتىك ماسىلدىق ماسەلەسى ەۋرووداقتىڭ دامىعان ەلدەرىندە دە, الپاۋىت ەل – اقش-تا دا بار. وندا كەيبىر ازاماتتارعا جۇمىس ىستەمەۋ تيىمدىرەك بولىپ سانالادى. ويتكەنى دامىعان ەلدەردە الەۋمەتتىك جاردەماقىلار مەن ساقتاندىرۋ تولەمدەرى ەسەبىنەن كۇن كورۋگە بولادى. بىراق قاي تۇرعىدان كەلسەك تە, قازاقستاننىڭ جاعدايى دا, تاريحى دا, دەموگرافيالىق احۋالى دا مۇلدە باسقا ەكەنىن تۇيسىنۋگە ءتيىسپىز.
ءوز كەزەگىندە ساراپشىلارىمىز پاتەرناليزم, ياعني باستاماشىلىقتىڭ بولماۋى, مەملەكەتتەن ءۇمىت كۇتۋ سياقتى سيپاتتامالار تەك حالىققا عانا ەمەس, شەنەۋنىكتەرگە دە ءتان ق ۇلىق ەكەندىگىن اتاپ وتىر. بۇل ماسەلەدە تۇڭعىش پرەزيدەنت قورىنىڭ الەمدىك ەكونوميكا جانە ساياسات ينستيتۋتىنىڭ زەرتتەۋلەرىنە يەك ارتۋعا بولادى. وتاندىق ساراپشىلار مۇددەلەر قاقتىعىسىن ەلەمەۋ جاعىمسىز سالدارعا اكەپ سوقتىرۋى ىقتيمالدىلىعىن دا جاسىرمايدى.
سوندىقتان سانانى دا, جاعدايدى دا وزگەرتۋ كەرەك ەكەنى ەكى تاراپقا دا تۇسىنىكتى بولدى. ءبىر جاعى تاپتاۋرىن قاعيدا, جاتتاندى ءسوز بولىپ تا ەستىلەر. مەملەكەت حالقىن, حالىق مەملەكەتىن قولداۋى ءتيىس. ەگەر بيلىك قازىر قاراپايىم حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن تۇراقتاندىرۋ ءۇشىن بارلىق رەسۋرستاردى ىسكە قوسقان بولسا, ازاماتتارعا دا جان-جاعىمىزدان ءارتۇرلى پيعىل انتالاپ تۇرعان زاماندا, ۋاقىتشا بولسا دا ءوز ۇكىمەتىن سورىپ, قارپىپ قالۋ نيەتىنەن ارىلاتىن كەز جەتكەن سەكىلدى.
