ساياسات • 26 قىركۇيەك, 2019

كەدەن ىستەرىن ىلگەرىلەتەتىن كەلىسىم

210 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

كەشە پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ جالپى وتىرىسى ءوتىپ, دەپۋتاتتار كەدەن ىستەرىندەگى ىنتىماقتاستىق جانە ءوزارا كومەك تۋرالى كەلىسىمگە وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى حاتتامانى راتيفيكاتسيالاۋ جونىندەگى زاڭ جوباسىن ماقۇلدادى.

كەدەن ىستەرىن ىلگەرىلەتەتىن كەلىسىم

كەدەن كەلىسىمىنىڭ اياسى كەڭەيەدى

ءماجىلىس مىنبەرىندە بۇل زاڭ جوبا­سىنىڭ جاي-جاپسارىن پرەمەر-ءمي­نيستردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى – قارجى ءمينيسترى ءاليحان سمايىلوۆ بايانداپ بەردى. ونىڭ ايتۋىنشا, دەپۋتاتتار نازارىنا ۇسىنىلعان اتالعان كەلىسىم – تمد مەملەكەتتەرى كەدەن قىزمەتتەرىنىڭ ءوزارا ءىس-قيمىل ءتارتىبىن رەتتەيتىن نەگىزگى حالىقارالىق شارت. 1994 جىلى 15 ساۋىردە قول قويىلعان كەلىسىمنىڭ كۇشىنە ەنگەنىنە 25 جىل ءوتتى. سوندىقتان قۇجات نورمالارىن ءتيىستى وزگەرىستەر ەنگىزۋ جولىمەن جەتىلدىرۋ قاجەت.

– حاتتاما كەدەن سالاسىنداعى تمد نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازاسىنا جۇر­گىزىلگەن تۇگەندەۋ قورىتىندىسى بو­يىنشا تمد ەلدەرىمەن بىرلەسىپ ازىر­لەندى. مالىمەتتەردى بەرۋ, ساۋالداردىڭ مازمۇنى, ولاردى ورىنداۋ, الىنعان اقپاراتتى پايدالانۋ ماسەلەلەرىنە قا­تىستى بىرقاتار نەگىزگى باپتارعا وزگە­رىستەر ەنگىزۋ ۇسىنىلادى. اقپاراتپەن الماسۋ ورتالىق كەدەن ورگاندارى اراسىندا دا, سول سياقتى تىكەلەي اۋماقتىق ورگاندارىنىڭ اراسىندا دا جۇزەگە اسىرۋدى كوزدەيتىن ەرەجەلەر ەنگىزىلدى. زاڭ جوباسىن قابىلداۋ كەدەندىك باقىلاۋدىڭ تيىمدىلىگىن كوتەرۋگە, كەدەن زاڭناماسىن بۇزۋ تاۋەكەلدەرىن بارىنشا ازايتۋعا, تمد ەلدەرى كەدەن ورگاندارىنىڭ قىزمەتىن ۇيلەستىرۋ مەن ءتيىمدى ءوزارا ءىس-قيمىلىن قامتاماسىز ەتۋگە ىقپال ەتەدى, – دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.

كەدەن ىستەرىن ىلگەرىلەتۋگە باعىت­تالعان زاڭ جوباسىن قابىلداۋ رەس­پۋبليكالىق جانە جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەردەن قارجىلىق شىعىندار قاجەت ەتپەيدى. پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ بار­لىق كوميتەتتەرى زاڭ جوباسىن وڭ كوز­قاراس تانىتىپ, ماقۇلدادى.

سارايشىقتى قايتا جاڭعىرتۋ كەرەك

ءماجىلىس سپيكەرى نۇرلان نىع­ماتۋ­ليننىڭ توراعالىعىمەن وتكەن جالپى وتىرىس سوڭىندا حالىق قالاۋلىلارى بىرقاتار مەملەكەتتىك اتقارۋشى ورگان باسشىلارىنا دەپۋتاتتىق ساۋالدار جولدادى. سولاردىڭ ىشىندە سەرىك سەيدۋمانوۆ ەلباسىنىڭ «رۋ­حاني جاڭ­عىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ ءساتتى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانىن, پرەزي­دەنتتىڭ التىن وردانىڭ 750 جىلدى­عىنا ارنالعان ءىس-شارالار جوسپارىن قولداپ وتىرعانىن اتاپ ءوتىپ, ۇكىمەت باسشىسى اسقار مامينگە قاراتىلعان ساۋالىندا سارايشىق قالاشىعىن قالپىنا كەلتىرۋ ماسەلەسىن كوتەردى. دەپۋتات الدىمەن سارايشىق مۋزەي قورىعىمەن تانىسىپ شىققاندارىن, وندا ايتارلىقتاي جۇمىستار اتقارىلعانىن ايتتى.

– وڭىرگە ساپارىمىزدا سارايشىقتى تۋريزم ايماعىنا اينالدىرۋعا بولاتىنىنا ابدەن كوزىمىز جەتتى. سارايشىق ۇلى جىبەك جولىنىڭ ازيادان ەۋروپاعا وتەر التىن كوپىرى بولعان, ەرتىستەن دۋنايعا دەيىنگى ۇلان-بايتاق جەردى بيلەگەن جوشى ۇلىسى التىن وردانىڭ رۋحاني استاناسى رەتىندە مويىندالعان. وسىعان بايلانىستى سارايشىق قالا­شىعى بويىنشا بىرنەشە ماسەلەنىڭ شەشىمىن قاراستىرۋدى سۇراپ وتىرمىز. بىرىنشىدەن, مۋزەي-قورىقتىڭ ماتە­ريالدىق تەحنيكالىق بازاسى زامان تالابىنا ساي ەمەس. 2019 جىلى قاراجات بولىنبەگەن. وسى ماقساتتا سالىناتىن جاڭا ساپار ورتالىعىن تەزدەتىپ قولعا الۋ اسا ماڭىزدى. وعان جەر بولىنگەن, قۇجاتتارى دايىندالۋدا. بىراق ۋاقىت سوزباعان دۇرىس دەپ سانايمىز. ەكىنشىدەن, قازبالاردى ارالاي ءجۇرىپ, ورتاعاسىرلىق سارايشىقتاعى قۇرىلىس كەشەندەرىن قالپىنا كەلتىرۋگە بولاتىنىن اڭعاردىق. ماسەلەن, كەرۋەن ساراي مەن بيىك قورعانداردى ايتۋعا بولادى. ول ءۇشىن سارايشىقتا شاعىن قۇرىلىس تسەحىن اشىپ, قۇرىلىس ماتەريالدارىن سول جەردىڭ ساز بالشىعىنان جاساۋ قاجەت شىعار. بۇل ارادا بۇگىنگە دەيىن جاسالعان رەستاۆراتسيالىق جۇمىستار, ولاردىڭ قۇرىلىس ماتەريالدارى سىن كوتەرمەيدى, – دەدى سەرىك سەيدۋمانوۆ.

Nur Otan فراكتسياسى دەپۋتات­تارى­نىڭ ءۇنىن جەتكىزگەن ماجىلىسمەن ۇكىمەت سارايشىق قالاشىعىنا ارنالعان ارنايى كەشەندى شەشىم شىعارعانى ءجون دەپ سانايتىندارىن جەتكىزدى.

سونىمەن قاتار القالى جيىندا ءماجىلىس دەپۋتاتتارى جانات ومار­بەكوۆا, ايقىن قوڭىروۆ, ساكەن قانىبەكوۆ ۇكىمەتكە باعىتتالعان ءوز ساۋالدارىن جولدادى.

سوڭعى جاڭالىقتار