جيىندا پروكۋراتۋرا ورگاندارىنىڭ بيىلعى جۇمىسى جونىندە باس پروكۋراتۋرانىڭ قوعامدىق مۇددەلەردى قورعاۋ قىزمەتىنىڭ باستىعى ساپاربەك نۇرپەيىسوۆ ايتىپ بەردى. ول باسقا ەلدە بوي تاسالاپ جۇرگەن قازاقستاندىقتاردىڭ قانشاسى ەلگە قايتارىلعانى, شەتەلدە وتىرىپ ەل ىشىندە ب ۇلىك شىعارىپ جۇرگەندەر تۋرالى ءسوز قوزعادى.
– بۇگىندە شەت مەملەكەتتەرمەن قىلمىسكەرلەردى بىرلەسىپ ۇستاۋ بويىنشا 69 كەلىسىم جاسالعان. سونىڭ ىشىندە يتاليا, يسپانيا سياقتى ەۋروپالىق وداققا مۇشە ەلدەر دە بار. بيىلدىڭ وزىندە سولتۇستىك ماكەدونيا, وڭتۇستىك كورەيا, بولگاريا سياقتى 5 مەملەكەتپەن كەلىسىم جاسالدى. بۇل بىزدەگى قىلمىستىق-قۇقىقتىق رەفورمالارعا حالىقارالىق دەڭگەيدە سەنىم بار ەكەنىن كورسەتەدى. وسى پروگرەسس ءبىزدىڭ قىزمەتىمىزدە ءوز جەمىسىن بەرەدى دەپ ويلايمىن. اتالعان كەلىسىمدەردىڭ ارقاسىندا شەتەلدەردەن 53 ادام ەكستراديتسيالاندى. ءبىز 77 شەتەلدىكتى ۇستاپ بەردىك. سوڭعى 5 جىلدا شەتەلدەردەن قازاقستان اۋماعىندا قىلمىس جاساعانى ءۇشىن ىزدەۋ جاريالانعان 356 ازامات ەلگە قايتارىلدى, – دەدى س.نۇرپەيىسوۆ.
وسى تۇستا باس پروكۋراتۋرا وكىلى فرانتسيادا جاسىرىنىپ, قازاقستاننان جانە باسقا ەلدەردەن جىمقىرعان اقشاسىن ارام ماقساتتارعا جۇمساپ, ب ۇلىك تۋدىرىپ جۇرگەن م.ءابىلازوۆتىڭ ىسىنە توقتالدى.
– مۇحتار ءابىلازوۆ سوڭعى كەزدە الەۋمەتتىك جەلىدە بەلسەندى. شىن مانىندە ول كىم ەدى؟ توقسانىنشى جىلداردىڭ باسىندا ەنەرگەتيكا ءمينيسترى بولعان. 1999 جىلى قىزمەتىن پايدالانىپ اقشا جىمقىرعانى ءۇشىن قىزمەتىنەن بوساتىلدى. 2002 جىلى م.ءابىلازوۆ سوتتىڭ ۇكىمىمەن 6 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلدى. ءبىر جىلدان كەيىن راقىمشىلىق تۋرالى ءوتىنىش ءتۇسىردى. سول كەزدەگى ەل پرەزيدەنتى ونىڭ وكىنەتىنىنە سەنىپ, بوستاندىققا شىعاردى. بىراق م.ءابىلازوۆ شىنداپ وكىنبەپتى. ول ءوزىنىڭ قىلمىستى جولىن جالعاستىرا بەردى. سەرىكتەسىن ءولتىرىپ, بانكتى يەمدەندى, ميللياردتاعان دوللار ۇرلاپ, شەتەلگە قاشتى. ونىڭ اتى-شۋلى قىلمىستارىن تاعى ەسكە سالايىن. 2005 جىلى م.ءابىلازوۆ بتا بانكتىڭ توراعاسى, ءوزىنىڭ سەرىكتەسى ەرجان تاتىشەۆتى ءولتىرۋدى ۇيىمداستىردى. تاپسىرىستى ورىنداۋشى – م.توقمادي ءوزىن م.ءابىلازوۆ 4 ملن دوللارعا كوندىرگەنىن ايتىپ بەردى. ول قىلمىستىڭ جاي-جاپسارىن تولىق باياندادى. م.ءابىلازوۆتىڭ جوسپارى بويىنشا ول قىلمىس اڭ اۋلاۋ كەزىندەگى وقىس وقيعا بولىپ كورىنۋى ءتيىس بولعان, – دەدى باس پروكۋراتۋرا وكىلى.
ۆەدومستۆو وكىلى م.ابىلازوۆكە ۋكراينا مەن رەسەيدە دە ىزدەۋ جاريالانعانىن ەسكە سالدى. سونداي-اق ول م.ءابىلازوۆ ءىسى بويىنشا بۇگىنگە دەيىن 42 ادام سوتتالعانىن ايتتى.
– ارينە قازاقستان م.ءابىلازوۆتىڭ ىزىنە زاڭ اياسىندا تۇسە بەرەدى. مۇنى م.ءابىلازوۆ تۇسىنەدى جانە قورقادى. ءوزىن ساياسي سەبەپپەن قۋدالاۋدا دەگەن اقپارات تاراتىپ ءجۇر. ال شىنىندا ونىڭ ىسىندە ەشقانداي ساياسات جوق. بيىل شىلدە ايىندا نيۋ-يورك سوتى ونىڭ وتىرىگىن اشكەرەلەپ, ساياسي قۋعىن تۋرالى ۋاجدەرىن جوققا شىعاردى. بۇرىن لوندون سوتى دا سونداي قورىتىندىعا كەلىپ, ودان 4 ملن دوللار ءوندىرىپ, وتىرىك جاۋاپ بەرگەنى ءۇشىن 22 ايعا سوتتاعان بولاتىن. ۇلىبريتانيا ءىىم ونى ساياسي تۇتقىن مارتەبەسىنەن ايىردى, – دەپ تولىقتىردى ساپاربەك نۇرپەيىسوۆ.
س.نۇرپەيىسوۆتىڭ ايتۋىنشا, جاقتاستارىمەن بىرگە حالىقتى ارانداتىپ, 21 قىركۇيەكتە كوشەگە شىعۋعا شاقىرىپ جاتقان م.ءابىلازوۆتىڭ «دۆك» ۇيىمى 2005 جىلدان بەرى قازاقستاندا ەكسترەميستىك ۇيىمداردىڭ قاتارىندا تۇر. سوندىقتان باس پروكۋراتۋرا زاڭسىز ميتينگكە قاتىسقاندار جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلاتىنىن, وعان قاتىسقاندار 15 كۇنگە, ەگەر ازاماتتاردىڭ قۇقىعىنا, مەملەكەتتىڭ مۇددەسىنە زيان كەلتىرسە, 50 تاۋلىككە دەيىن قاماۋ جازاسى قاراستىرىلعانىن ەسكەرتتى.
2025 جىلعا دەيىنگى ستراتەگيالىق جوسپاردى ىسكە اسىرۋ بارىسىندا باس پروكۋراتۋرا قىلمىستىق كودەكس پەن قىلمىستىق-پروتسەستىك كودەكستەرىن جەتىلدىرۋ تۋرالى زاڭ جوباسىن ازىرلەگەن.
– جىل باسىنان بەرى پروكۋرورلار ازاماتتاردى زاڭسىز ۇستاۋدىڭ 600 فاكتىسىن انىقتادى. 149 ادامعا قاتىستى نەگىزسىز قىلمىستىق قۋدالاۋ توقتاتىلدى. قىلمىستىق ءىس جۇرگىزۋ زاڭناماسىن ورەسكەل بۇزعانى ءۇشىن 4 177 ءتارتىپ ساقشىسىنا جازا قولدانىلدى. پروكۋرورلاردىڭ نارازىلىقتارى مەن وتىنىشتەرى بويىنشا جوعارى تۇرعان سوتتار 975 ازاماتقا قاتىستى ۇكىمدەردى قايتا قارادى, سونداي-اق 220 سوتتالعان ادامنىڭ جازا, ايىپتاۋ كولەمى تومەندەتىلىپ نەمەسە اقتاۋ ۇكىمى شىعارىلىپ, جاعدايى جاقساردى. وسى تەكتەس وتىنىشتەرمەن ازاماتتىق جانە اكىمشىلىك ىستەر بويىنشا 524 سوت اكتىسى قايتا قارالدى, – دەدى س.نۇرپەيىسوۆ.
بريفينگتە بەلگىلى بولعانداي, 129 قاداعالاۋ اكتىسىمەن 40 ملرد تەڭگە بيۋدجەت مۇددەلەرى قورعالدى. باس پروكۋروردىڭ نارازىلىقتارىمەن جوعارعى سوت 35 سوت اكتىلەرىنىڭ كۇشىن جويدى جانە وزگەرتىلدى.
الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق سالادا, سونىڭ ىشىندە «نۇرلى جول» باعدارلاماسى, جەردى ماقساتتى پايدالانۋ, ەڭبەكاقى مەن تاريفتەر بويىنشا بىرقاتار اۋقىمدى تەكسەرۋ جۇرگىزىلگەن. ءارتۇرلى قۇقىقبۇزۋشىلىقتار انىقتالىپ, جاۋاپكەرشىلىككە 11 مىڭ ادام تارتىلعان, مەملەكەتكە 25 ملرد تەڭگە قايتارىلعان.