جىل سايىن جەتەكشى ەكونوميستەر, قارجىگەرلەر, مەملەكەتتىك ساياسات, ينجەنەرلىك جانە ناقتى عىلىمدار وكىلدەرى وزەكتى ماسەلەلەردى تالقىلايدى. ماسەلەن, ءبىر جىل بۇرىن مالايزيادا باستى نازار تەحنولوگياعا اۋدارىلسا, وسى جىلى ساراپشىلار باسەكەگە قابىلەتتىلىك ماسەلەلەرىن تاڭداپ وتىر.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى قورىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى اسەت يسەكەشەۆ ءسامميتتىڭ تاقىرىبىنىڭ وزەكتىلىگى تۋرالى ايتا وتىرىپ, سوڭعى ونجىلدىقتا ءومىردىڭ ءتۇرلى سالالارىنداعى ماڭىزدى وزگەرىستەردى دە اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, جاڭا تەحنولوگيالار كەڭىنەن ەنگىزىلىپ جاتقانىمەن, جۇمىس ورىندارىنىڭ قىسقارۋى دا قاتار ءجۇرىپ كەلەدى. سونداي-اق ەكونوميكالىق باعىتتار وزگەرۋدە, بايلار مەن كەدەيلەر اراسىنداعى الشاقتىق كەڭەيە تۇسۋدە, ساۋدا مەن اسكەري قاقتىعىستار دا جالعاسىپ جاتىر.
بىرقاتار دامىعان ەلدەردە اتالعان سىن-قاتەرلەردىڭ شەشىمىن تابۋ ماقساتىندا بيزنەس, ۋنيۆەرسيتەتتەر مەن عالىمدار ءوزارا ىنتىماقتاسا وتىرىپ, باسەكەگە قابىلەتتىلىك كەڭەستەرى جۇمىس ىستەيدى. وسىنداي تۇراقسىزدىق جاعدايىندا بۇل كەڭەستەردىڭ ءرولى ماڭىزدى. ويتكەنى بۇل حالىقتىڭ ەكونوميكالىق دامۋى مەن وركەندەۋىن قامتاماسىز ەتەدى.
«قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتى قورىنىڭ ماقساتى – ەلدىڭ تۇراقتى ورلەۋىنە جانە باسەكەگە قابىلەتتى ۇلتتىڭ دامۋىنا ىقپال ەتۋ. سوندىقتان, ءبىز, ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىمەن بىرنەشە جوبانى ىسكە اسىرىپ جاتىرمىز. سونىڭ ءبىرى – ەلدىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ, تۇراقتى ينكليۋزيۆتى ءوسۋدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق مودەلى بويىنشا مەملەكەتكە ۇسىنىستار ازىرلەۋ جونىندەگى عىلىمي جوبا. وسىلايشا, قور رەتىندە باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى ارتتىرۋ ماسەلەلەرىمەن اينالىسامىز», دەدى قوردىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى ءا.يسەكەشەۆ.
ال باسەكەگە قابىلەتتىك بويىنشا جاھاندىق كەڭەستەر فەدەراتسياسىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى روبەرتو الۆارەزدىڭ ايتۋىنشا, الەمدىك قوعامداستىق ءۇشىن ورتالىق ازيانىڭ دامۋ باعىتتارىن كورۋ وتە ماڭىزدى. ويتكەنى بۇل ايماقتىڭ الەۋەتى زور. قازاقستان – ايماقتاعى ەڭ قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان مەملەكەتتەردىڭ ءبىرى. قازىرگى ەكونوميكاداعى بارلىق قولدا بار رەسۋرستاردى جۇمىلدىرۋ ارقىلى ۇلتتىڭ بولاشاعى مەن ونىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن قۇرۋ ءتيىمدى. «مەن قازاقستاننىڭ يننوۆاتسيا تۇرعىسىنان قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان ەل ەكەنىن بىلەمىن. كەلەشەك ۇرپاققا جاقسى ءبىلىم بەرىپ, ينۆەستيتسيا تارتۋ ءۇشىن بارلىق جاعداي جاسالۋدا. مۇنىڭ ءبارى وڭ وزگەرىستەرگە باعىتتالعان», دەدى ر.الۆارەز.
سامميتكە قاتىسۋشىلار مەملەكەتتە جۇرگىزىلىپ جاتقان رەفورمالار تۋرالى وڭ پىكىرلەرىن ءبىلدىردى. سونىمەن بىرگە الەمدەگى گەوساياسي جانە گەوەكونوميكالىق جاعدايدى ەسكەرە وتىرىپ, ولار بۇرىن قابىلدانعان باعدارلامالاردى ىسكە اسىرۋدى جالعاستىرۋ قاجەتتىگىن جەتكىزدى. بۇل ۇلت جوسپارى – بەس ينستيتۋتسيونالدىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى 100 ناقتى قادامى, جاھاندىق سىن-قاتەرلەرگە جاۋاپ رەتىندە 30 دامىعان ەلدەردىڭ قاتارىنا كىرۋ شارالارى.
وسىعان وراي ءا.يسەكەشەۆ شەتەلدىك ساراپشىلارعا قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا قانداي قيىندىقتار مەن كەدەرگىلەرگە تاپ بولعانىن, ەگەمەندىك العان العاشقى كەزەڭدە مەملەكەتتە گيپەرينفلياتسيامەن قاتار بيۋدجەتتىڭ وتكىر تاپشىلىعى بولعانىن, جۇمىسسىزدار سانى
2 ميلليونعا جەتكەنىن, 130 قازاقستاندىق كاسىپورىن جۇمىسىن توقتاتىپ, ءىجو 61%-عا تومەندەگەنىن ەسكە سالدى.
«دەگەنمەن, ەلباسى باستاعان رەفورمالار ارقىلى ءبىز ماڭىزدى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزدىك. ءىجو 11 ملرد دوللاردان 170 ملرد دوللارعا دەيىن ءوستى (بارلىق ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ جيىنتىق كورسەتكىشى 60 ملرد-قا از). ەلگە 300 ميلليارد دوللار تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيتسيا تارتىلدى. ەلدەگى ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعى 72,5 جاسقا جەتتى. قازاقستان تمد كەڭىستىگىندە العاشقى بولىپ ادام كاپيتالىن دامىتۋ مەن تارتۋ بويىنشا «بولاشاق» سياقتى باعدارلامالاردى جۇزەگە اسىردى. ونىڭ اياسىندا 10 مىڭنان استام مامان وقىتىلدى», دەدى ءا.يسەكەشەۆ.
