ايماقتار • 16 قىركۇيەك, 2019

ءورىسى كەڭ ونكۇندىك اياسىندا قازاق ءالىپبيىن لاتىن گرافيكاسىنا كوشىرۋ جونىندە اقپاراتتاندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى

320 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

اقتوبە وبلىسىنىڭ تىلدەردى دا­مىتۋ باسقارماسى قازاقستان حال­قى تىلدەرى كۇنى مەرەكەسىنە وراي تۇ­تاستاي ونكۇندىك شارا وتكىزۋ جو­نىندە شەشىم قابىلداعان ەدى. بۇل باعىتتا «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا قازاق ءالىپبيىن لاتىن گرافيكاسىنا كوشىرۋگە بايلانىستى تۇرعىنداردى اقپاراتتاندىرۋ مەن ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. وسى ورايدا وبلىس اتالعان رەفورمانى قولداۋ دەڭگەيى مەن دارەجەسى بويىنشا ەلىمىزدە الدىڭعى ورىنداردىڭ بى­رىندە ەكەنىن ايتقانىمىز ءجون.

بۇگىندە لاتىن قارپىنە كو­شىرۋ ءىسى مەن ونىڭ ەرەجەسىن ەل-جۇرت اراسىندا ءتۇسىندىرۋ جۇ­مىستارىنىڭ ماڭىزى جوعارى ەكە­­نى بەلگىلى. وسى رەتتە باسقارما تاراپىنان ۇيىم­داستىرىلعان «جاڭا ەملە: جازۋ قا­­عي­داتتارى» تاقىرىبىنداعى شا­را­­نىڭ اۋقى­مى مەيلىنشە كەڭ بولدى. وعان قوعامدىق جانە مەم­­لەكەتتىك ۇيىم­­­­­داردىڭ ءار سالا­سىن­دا قىز­مەت اتقاراتىن بەس جۇز­دەن استام ادام قاتىستى. شارا با­رى­سىن­دا ء«تىل-قازىنا» ۇلتتىق عى­لى­­­­­مي ورتالىعىنىڭ اتقارۋشى دي­­­­­رەكتورى ەربول تىلەشوۆ ءدا­­­­­رىس وقىدى. سونىمەن بىرگە تىل­­­­­دەردى وقىتۋ ورتالىعىنىڭ وقى­­­­­­تۋشىلارى گۇلايىم اياپوۆا مەن اقمارال سۇگىرباەۆا ترەنينگ وتكىزدى. بۇعان بايلانىس­تى پراكتيكالىق جۇمىستار ورىن­دالىپ, لاتىن قارپىندە جا­­­­زىل­عان سوزدەر مەن ولەڭ شۋ­­ماق­­­تارى وقىلدى. ءارى ترەنينگ پەن دا­رىس­كە قاتىسۋشىلار لاتىن قار­پىنە كوشۋگە وراي, وز­دەرىن تول­عان­دىرىپ جۇرگەن بىر­­قاتار سا­ۋالعا جاۋاپ ال­دى. سونىمەن بىر­گە ولار ەملە ەرەجەلەرىندەگى بىر­قاتار ەرەك­شە­لىككە دە قانىق بولدى.

ونكۇندىك اياسىندا رەفور­ما­نىڭ ساياسي ماڭىز­دىلى­عىن ارتتىرۋ ماقساتىندا «قوش كەلدىڭ, جاڭا ءالىپبي», «تورلەت, ءتول ءالىپ­بي» تاقىرىپتارى بويىنشا كەز­­دەسۋلەر ۇيىمداستىرىلىپ, لا­­تىن گرافيكاسىنا كوشكەن ەل­­دەر­دىڭ تاجىريبەسى ورتاعا سا­لىن­دى. سونىمەن بىرگە وسى ارا­لىقتا لاتىنعا كوشۋدى ءتيىم­دى ءارى ساپالى جۇزەگە اسىرۋ ماق­سا­تىن­دا حالىقارالىق كونفەرەن­تسيالار مەن سەمينارلار, تەلە­جوبالار مەن تەلەساباقتار وت­كىزىلدى. الەۋمەتتىك روليكتەر كور­سەتىلىپ, اشىق ديكتانتتار جا­زۋ ۇيىمداستىرىلدى. بۇل با­عىت­تا ارنايى كورنەكى قۇرالدار ازىر­لەنىپ, كوپشىلىككە تاراتىلدى. وسى ورايدا, وڭىردە لاتىن گرا­فيكاسىنا كوشۋ جونىندەگى باعدارلاما قابىلدانعان كەزدەن بەرى ءتىل باسقارماسىنىڭ ۇيىم­داستىرۋىمەن 687 شارا ۇيىم­داستىرىلعانىن ايتۋ پارىز. اتال­­عان كەزەڭدە 44 مىڭعا جۋىق ادام ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىمەن قام­تىلعان. 100 مىڭنان اسا ادام اشىق ديكتانت جازۋعا قاتىس­قان. سونىمەن بىرگە جاڭا ەملە ەرە­جەلەرى اپروباتسياسىندا 250 جانە جاڭا الىپبيدە جاسالعان كلاۆياتۋرانىڭ اپروباتسياسىنا 600-دەن استام ادام تارتىلعان. زيا­لى قاۋىم, سالا ماماندا­رى, تۇرعىنداردىڭ باسقا دا سانات­تارى وكىلدەرىنىڭ پىكىرلەرى رەس­پۋبليكالىق, وبلىستىق بۇ­قارا­لىق اقپارات قۇرالدارىندا جاريالانىپ, سۇحباتتار بەرىلۋى دە ونكۇندىكتىڭ ءورىسى كەڭ بولعانىن كورسەتەدى.

وقىتۋ ىسىندە ينتەرنەت بەرە­تىن زاماناۋي مۇمكىندىكتەردى قول­دانۋ ماقساتىندا قاشىقتىقتان وقىتۋ جۇيەسى ەنگىزىلىپ, ءوز بەتىمەن ءتىل ۇيرەنەمىن دەگەن ازاماتتار ءۇشىن ء«تىلتانۋ» اتتى قازاق ءتى­لى­­­نىڭ جاڭا ءالىپبيى نەگىزىندە قا­شىقتىقتان وقىتۋ كۋرسى ۇيىم­داستىرىلدى. ءارى تۇر­عىن­دار سايت, الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى لاتىن گرافيكاسىنداعى قازاق ءالىپبيى ەرەجەلەرىمەن, ءتىل سالاسىنداعى جاڭالىقتارمەن تانىستى. حالىقتى قازاق ءتىلى­نىڭ جاڭا الىپبيىنە ۇيرە­تۋ ءۇشىن, اتالعان ورتالىق لاتىن گرافيكاسىنداعى «جازىلىم» جا­­نە ء«بىلىمدى بالاقاي» اتتى تاپ­سىر­مالار جيناعىن باسپادان شى­عارۋعا ۇيىتقى بولدى. ونىڭ لاتىن گرافيكاسى بويىنشا قا­زاق ءتىلىن ۇيرەتۋ قۇرالى رەتىندە ماقساتتى اۋديتورياعا ارنالعان تۇساۋكەسەرى وتكىزىلدى.

مىنە وسىلايشا اقتوبە اي­ما­عىندا قازاق ءالىپبيىن لاتىن گرافيكاسىنا ساتىلاپ كوشىرۋ ىسىندە ۇيرەنەتىندەي ۇردىستەر كوبەيىپ كەلەدى.

 

اقتوبە

سوڭعى جاڭالىقتار