رۋحانيات • 16 قىركۇيەك, 2019

سۇيەگى اسىل ادام ەدى

1402 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

ءابىلفايىز اعا دۇنيەدەن وزدى! اق شاشىن ارتقا قايىرا تارتىپپەن تاراعان, ءبىر قاراعاندا تىم قاتال سياقتى, ال شىن مانىندە جان-دۇنيەسى جايساڭ, ەرەكشە مەيىرىم-شۋاق يەسى ابەكەڭە شاكىرت بولعان شاق­تارىمىز كەشە عانا سياق­تى ەدى-اۋ! ول كىسى بىزگە «گا­زەت­­تى بەزەندىرۋ تەحنيكاسى», «وچەرك», «رەداكتور مەن كور­رەك­تورعا قوسىمشا كومەك», «سەك­رەتاريات جۇمىسى», ت.ب. پان­دەردەن ءدارىس وقىدى. تالاپ قويا­تىن. سول تالاپتىڭ ورىندالۋىن قاتاڭ قاداعالايتىن.

سۇيەگى اسىل ادام ەدى

جالپى ۇستازدىققا تاجىري­بە­دەن كەلگەن. ال 1965 جىلدان تابان اۋدارماي قازمۋ-ءدىڭ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىندە اعا وقىتۋشى, دەكاننىڭ ورىنباسارى, پروفەسسور بولىپ قىزمەت اتقاردى. مىڭداعان شاكىرتتەرگە ءتالىم-تاربيە بەردى.

قازىرگى ەلىمىزدەگى قالام ۇستا­عان قاۋىمنىڭ كوپشىلىگى ابە­كەڭنىڭ شاكىرتتەرى.

اسا مازمۇندى, ماعىنالى, ونە­گەلى ءومىر ءسۇردى. 20-دان استام وقۋلىق, وقۋ-ادىستەمەلىك كىتاپ­تارى جارىق كوردى.

زامانداستارىنىڭ ىشىنەن كامال سمايىلوۆ­پەن ەرەكشە سىيلاس دوس بولدى. ءازىلحان نۇرشا­يى­قوۆپەن سىرلاس بولدى. جوعارى وقۋ ورنىنداعى ەڭبەگى جوعارى باعالانىپ, ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-ءدىڭ «ايرىقشا ەڭبەگى ءۇشىن», ء«ال-ءفارابيدىڭ» ۇلكەن التىن مەدالىمەن» ماراپاتتالدى.ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن ادەب­يەت پەن ونەر سالاسىنداعى پرە­زي­دەنت ستيپەندياسىنىڭ يەگەرى بولدى.

مەن ۋنيۆەرسيتەتتى بىتىر­­گەن­نەن كەيىن وقى­تۋشى­لىق قىزمەتتە جۇرگەندە, ابەكەڭنىڭ قاسى­نا كوپ ەردىم, كوپ اقىل-كەڭە­­سىن تىڭدادىم. مەنى تۋعان بالاسىنداي جاقسى كور­دى. باكى­جان دەپ ات قوي­عان جال­عىز ادام ەدى!

ول كىسىنىڭ شىن تۋعان ۋاقى­تى 1928 جىلى ەكەن. سوندا 91 جاسىندا دۇنيەدەن وزىپ وتىر.مۇنداي 90-نان اسقان ابىز اقساقالدارىمىز ءبىز ءۇشىن اسا قادىرلى جاندار. سۇيەگى اسىل ادام ەدى! – دەيدى قازاق ونداي جان­داردى.

ابەكەڭ كىم بولسا دا الدى­نا كەلگەن قازاق بالاسىنا كومەك­تە­سىپ جىبەرەتىن, جان بالاسىنا قيانات جاساپ كورمەگەن قارا­پا­يىم, كىشىپەيىل, ادال ازامات ەدى! ءوزى دە كيەلى تورعاي ءوڭىرىنىڭ تۇ­لەگى, تەكتى ازامات بولا­تىن.

قانشا جاس شۋاعىڭنان پايدا كوردى,

كازگۋدەي جايلاپ ءوتتىڭ باي مەكەندى.

جادىڭنان تاستامادىڭ اۋەزوۆتى,

اۋزىڭنان تاستامادىڭ قايرە­كەڭدى (بەكحوجين).

ءسىز جايلى ۇستاز دەپ ءبىز ءسوز ەتەيىك,

كونەنىڭ بىزگە جەتكەن كوزى ەتەيىك.

التاي دەپ ەركەلەتتى امان­دو­سوۆ,

الپان دەپ سىيلاپ ءوتتى قوجاكەەۆ.

بولا الماس ماڭدايىڭداي وزگە ماڭداي,

قاقتىرماي قاناتتىعا, سوزگە قالماي,

ءوسىردىڭ تۇمسىقتىعا شوقىت­تىر­ماي,

قازاقتىڭ بار بالاسىن ءوز بالاڭداي.

ءبىر ءوزىڭ توبىل-تورعاي ارناسى ەدىڭ,

قياناتىڭ بولعان جوق  جانعا سەنىڭ.

ىبىراي اۋىلىندا تۋعان تەكتىم,

اقاڭ مەن جاقاڭداردىڭ جالعاسى ەدىڭ.

اتىڭدى جالپاق  جۇرتقا تاراتايىن,

ءسىز-بايتەرەك, ءبىز ەدىك-بالا قايىڭ.

اتتاندىڭ الماتىڭنان ءجانناتىڭا,

باقۇل بول, جانى جايساڭ اعاتايىم!

 

 باۋىرجان جاقىپ

سوڭعى جاڭالىقتار