قوعام • 16 قىركۇيەك، 2019

جات اعىم جاقسىلىققا اپارمايدى

412 رەتكورسەتىلدى

حاكىم اباي «؛اللانىڭ ءوزى دە راس، ءسوزى دە راس»؛ دەگەن. ۇلى شايىردىڭ بۇل ءسوزىن ويشىل شاكارىم «؛شىن تازا جان تازالىقپەن، تاڭىرىسىنە بارماق ول»؛ دەپ قۋاتتايدى. عاسىرلار بويى ۇلى دالامىزدا سالتانات قۇرىپ كەلە جاتقان يسلام ءدىنىنىڭ قادىر-قاسيەتى ادامزات بالاسى ءۇشىن باستى قۇندىلىق. «؛اللانى ءبىر، پايعامباردى حاق، قۇراندى شىن»؛ دەپ تانىعان اتا-بابالارىمىزدىڭ اماناتىنا ادالدىق تانىتۋ &ndash؛ بۇگىنگى مىندەت.

الايدا، قازىرگى كەزدە ءدىن توڭىرەگىندە ءتۇرلى داۋ-دامايدىڭ، پىكىرتالاستىڭ كوبەيىپ كەتكەنى جاسىرىن ەمەس. ارينە تانىمعا تالاس جوق. ءبىراق ەلدىڭ ءىشىن الاتايداي ءبۇلدىرىپ، ءوزىنىڭ ءار جەردەن ەستىگەن، كورگەن نارسەلەرىن دىنگە اكەلىپ تاڭعىسى كەلەتىندەر ءالى دە بار. ال ءدىندى دۇرىس ءتۇسىنۋ ادامنىڭ ءوزىنىڭ تانىم-تۇيسىگىنە بايلانىستى بولسا، اسىرەسە جاس­؛تارعا شاريعاتتىڭ نەگىزگى شارتتارىن تۇسىندىرۋدە يمامدار مەن تەولوگ عالىمداردىڭ ۇلەسى زور. قۋانارلىعى، قازىرگى كەزدە يماندىلىق جولىنا قاراي بەت بۇرعان جاستار كوبەيدى. وكىنىشكە قاراي، كەيبىر جاستار داستۇرگە قارسى شىعىپ، ءدىندى بۇرا تارتۋدا. جامبىل وبلىستىق ءدىن ىستەرى باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنشە، وبلىس بويىنشا بۇگىندە مەم­؛لەكەتتىك تىركەۋدەن وتكەن 346 ءدىني بىرلەستىك پەن ونىڭ فيليالدارى بار ەكەن. ونىڭ ىشىندە 300 مەشىت پەن پراۆوسلاۆتىق، كات­؛وليكتىك، پروتەستانتتىق 46 شىركەۋ جۇمىس ىستەيدى.

وبلىستاعى بارلىق مەشىتتە جو­؛عارى ءبىلىمدى، ورتا ءبىلىمدى جانە قىس­؛قا مەرزىمدى ساۋات اشۋ كۋرستارىن بىتىرگەن 414 ءدى­؛ني قىزمەتكەر ەڭ­؛بەك ەتەدى. جۋىردا عانا قازاقستان مۇ­؛سىل­؛­؛ماندارى ءدىني باسقار­؛ما­؛سىنىڭ ءتور­؛اعاسى، باس ءمۇفتي سەرىكباي وراز اۋ­؛ليە­؛اتا جەرىنە ارنايى كەلىپ، ءوڭىر­؛­؛­؛دىڭ ءدىني احۋالىمەن تانىسقان بولاتىن. ؛

دىن ماسەلەسىنىڭ قازىرگى كەزدە كو­؛كەي­؛كەستى بولىپ تۇرعانى شىندىق. جامبىل وڭىرىندە ءدىني احۋال تۇراقتى دەگەنمەن، قوردالانعان ماسەلەلەر دە بار. ەشقانداي قيسىنعا كەلمەيتىن ۇستانىمدار، كوڭىلگە قونبايتىن ويلار قوعامدا قاپتاپ بارادى. الايدا جىل ساناپ وڭىردە ءبىلىمدى ماماندار قاتارى دا ارتىپ كەلەدى. سون­؛داي-اق جەرگىلىكتى مەدرەسەدە دە مامان دايىنداۋعا ايرىقشا كوڭىل بولىنگەن. «؛بۇگىندە «؛نۇر-مۇباراك»؛ ەگيپەت يسلام مادەنيەتى ۋنيۆەرسيتەتىندە وبلىستان ءدىنتانۋ جانە يسلامتانۋ ماماندىقتارى بويىنشا 78 ازامات ءبىلىم السا، ونىڭ 9-ى بيىل وقۋىن اياقتادى. بۇدان بولەك، جەرگىلىكتى حالىقتىڭ سۇرانىسى مەن ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ ۇسى­؛نىسى بويىنشا قورداي اۋدانى، ماسانشى اۋىلىنان «؛قورداي»؛ قۇران وقىتۋ ورتالىعى ءوز قىزمەتىن وتكەن جىلدىڭ قاراشا ايىنان باستادى. بۇل جەردە 60 شاكىرت ءبىلىم الۋدا. جالپى، وبلىس­؛تا ءارتۇرلى سالالاردا تەولوگيالىق جوعارى ءبىلىمى بار 71 ازامات قىزمەت ەتۋدە»؛، دەيدى جامبىل وب­؛لىس­؛تىق ءدىن ىستەرى باسقارماسى يسلام باعىتىنداعى ءدىني بىرلەستىكتەرمەن بايلانىستار جونىندەگى ءبولىمىنىڭ باسشىسى ەركەبۇلان اقباي.

دىن &ndash؛ تەك ناماز وقۋ ەمەس، ول كۇردەلى عىلىم. ول عىلىمدى يگەرۋ ءۇشىن ءبىلىمنىڭ قاجەت ەكەنى ايت­؛پاسا دا تۇسىنىكتى. بۇل رەتتە قازاق­؛ستان مۇسىلماندارى ءدىني باس­؛قار­؛ماسىنىڭ جامبىل وبلىسى بويىن­؛شا وكىلى، وبلىستىق «؛ھيباتۋللا تا­؛را­؛زي»؛ مەشىتىنىڭ باس يمامى قا­؛نات جۇماعۇل وڭىردە جاستاردى تاربيەلەۋ ماقساتىندا كوپتەگەن جۇمىستار اتقارىلىپ جاتقانىن ايتادى. يمامنىڭ ايتۋىنشا، «؛ھيباتۋللا تارازي»؛ مەدرەسەسىندە جامبىل وبلىسىمەن قاتار، الماتى، قىزىلوردا، شىمكەنت قالالارىنان كەلگەن 60 شاقتى شا­؛كىرت وقيدى ەكەن. ودان كەيىن اتىراۋ، اق­؛توبە، ورال، اقتاۋ قالالارىنان دا شاكىرت­؛تەر قابىلدانعان. ەندى سالىنىپ جاتقان جاتاقحانانىڭ قۇرىلىسى اياق­؛تالسا، شاكىرتتەر سانى بۇدان دا ارتا ءتۇسۋى مۇمكىن. ء«؛دىن، ونىڭ ىشىندە يسلام ءدىنى &ndash؛ اتا-بابامىز ۇستانعان يدەولوگيانىڭ ءبىر قىرى. بۇگىندە حالىق تاراپىنان ءدىندى تانۋعا سۇرانىس كوبەيىپ كەلەدى. مە­؛شىت­؛تەرىمىز، مەشىت­؛تە قىزمەت ەتەتىن يمامدارى­؛مىز ءوز دەڭگەيلەرىندە قىز­؛­؛مەت­؛­؛تەرىن اتقارىپ ءجۇر. اۋە­؛لى حالىقتىڭ ءدىني را­؛سىم­؛دە­؛رىن اتقارۋ، سول سياق­؛­؛تى مە­؛شىت­؛كە­؛ كەلگەن جا­؛ما­؛عاتتىڭ ءدى­؛ني­؛ ساۋاتىن كو­؛تەرۋ، ولار­؛دىڭ جات اعىمعا قار­؛سى يم­؛مۋ­؛­؛نيتەتتەرىن قالىپ­؛تاس­؛تى­؛­؛رۋ بويىنشا­؛ جۇمىس ىس­؛تەي­؛مىز. ۋاعىز-ناسيحات تا جال­؛­؛­؛پى تاقىرىپتاردا قوز­؛عا­؛لادى. ودان بو­؛لەك، يمام­؛دارىمىز جاماعاتتىڭ ءبىلى­؛مىن ارت­؛تىرۋعا كۇش سالادى. بۇگىندە ورتالىق مە­؛شىت جانىنداعى ساۋات اشۋ كۋرستارى جۇ­؛مىس ىستەيدى. كۋرسقا كەلگەن ازاماتتار اۋەلى يسلام ءدىنى جا­؛يىندا اقپارات السا، ودان كەيىن ءدىندى ودان ءارى تەرەڭدەتىپ وقۋعا قول جەتكىزە الادى. بۇل جەرگە ەرلەرمەن قاتار، ايەلدەر دە كەلە الادى.

سودان كەيىن شەتەلگە وقۋ­؛عا كەتكەن جاستاردى دا قاي­؛­؛تارۋ ماسەلەسى بار. ءبىز جو­؛عارى ءبىلىمدى قازاقستاندا ال­؛دىق. تۋعان جەردە وقىعانعا ەشتەڭە جەت­؛پەيدى. ەڭ اۋەلى مامان ماسەلەسىن شەشىپ ال­؛عان دۇرىس. ەلىمىز بويىنشا قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باس­؛قار­؛ماسىنا قاراستى 9 مەدرەسە بار. بۇل مەدرەسە­؛لەر­؛دە دە مامان دايىنداۋ ماسەلەسى قام­؛تىلۋدا. بىرىن­؛شىدەن، جاس­؛تار اسىل ءدىنىمىزدىڭ قاسيەتتەرىن بو­؛يىنا ءسىڭىرۋى كەرەك. مەشىتتە بۇگىندە الەۋ­؛مەت­؛تىك جاع­؛دايى تومەن، اسىراۋ­؛شىسىنان ايى­؛رىل­؛عان وت­؛با­؛سىلارعا ءتۇرلى كومەك كور­؛سەتى­؛لۋدە. سونىمەن قاتار جاستارعا ءدىننىڭ تاعىلىم­؛دارى ۇيرەتىلەدى»؛، دەيدى ول.

جاستاردىڭ جات اعىمنىڭ جەتە­؛گىندە كەتپەي، يسلام جاۋ­؛ھار­؛لارىن بويىنا ءسى­؛ڭىرۋ ءۇشىن بەرىلگەن ءبىلىم ءبىر بولەك. الايد­؛ا كەيدە قوعامدا ءدىني ەكس­؛ترەميزم مەن تەرروريزم كورى­؛نىستەرىنىڭ قىلاڭ بەرەتىنى راس. بۇل باعىتتا وڭىردە ءدىن سا­؛لا­؛­؛سىن­؛داعى ءاقپاراتتىق-تۇسىندىرۋ توپ­؛تارى وبلىستىق، قالالىق جانە اۋدان­؛دىق دەڭ­؛گەيلەردە قۇرىلعان. قۇرا­؛مىندا 122 ادام بار. توپ قۇ­؛را­؛مى ءدىنتانۋشى، تەولوگ جانە پسيحولوگ مامانداردان جانە ءدىن سالاسىنا ۋاكىلەتتى مەم­؛لەكەتتىك قىز­؛مەتشىلەردەن جاساقتالعان. وكى­؛نىشكە قاراي، جەرگىلىكتى ءدىن ىستەرى باسقار­؛ما­؛سىنىڭ مالىمەتىنشە جىل باسىنان بەرى ينتەر­؛نەت رەسۋرستاردا 1067 كۇ­؛دىك­؛­؛تى سىلتەمە انىق­؛تالىپ، اق­؛پا­؛رات جانە قو­؛عامدىق دا­؛مۋ مينيسترلىگىنىڭ ءدىن­؛تانۋ سا­؛راپ­؛تاماسىنا جولدانىپ، 107 سىل­؛تەمە بۇعاتتالىپتى. سونى­؛مەن قا­؛تار قۇ­؛قىق قور­؛عاۋ ورگاندارىمەن بىر­؛لەسىپ، دەس­؛ترۋكتيۆتى ءدىني اعىم­؛دار­؛دىڭ ىق­؛­؛پالىنا ۇشىراعان ازا­؛ماتتاردى وڭال­؛تۋ جانە قوعامعا بەيىمدەۋ باعى­؛تىندا جەكە ادرەس­؛تىك جۇمىستار دا جۇر­؛گىزىلۋدە ەكەن.

«؛بۇگىندە وبلىس بويىنشا 911 ازامات دەسترۋكتيۆتى ءدىني اعىمداردىڭ ىق­؛پالىندا ءجۇر. 2015 جىلدان بۇگىن­؛گە دەيىن جۇرگىزىلگەن وڭالتۋ جۇمىس­؛تارىنىڭ ناتي­؛جەسىندە، دەسترۋكتيۆتى ءدىني باعىت­؛تاعى 679 ازامات قوعامعا بەيىم­؛دەلسە، ونىڭ 118-ىنە اعىم­؛داعى جىلى اتقارىلعان جۇ­؛مىس­؛تاردىڭ ناتيجەسىندە قول جەتكىزىلدى. ونىڭ ىشىن­؛دە 11 ازامات جاستار ساناتىنا كى­؛رە­؛دى. اتالعان جۇمىستار ۇلتتىق قاۋىپ­؛سىزدىك كوميتەتىنىڭ جامبىل وبلى­؛سى بويىنشا دەپارتامەنتىمەن بىر­؛­؛لەسە وتىرىپ، ەلىمىزدىڭ اقپارات جانە قو­؛عام­؛دىق دامۋ مينيسترلىگى تارا­؛پىنان ۇسىنىلعان وڭالتۋ كري­؛تەرييلەرىنە سايكەس جۇرگىزىلۋدە. اعىم­؛داعى جىل ىشىن­؛دە تەولوگ ماماندار تاراپى­؛نان تۇ­؛زەۋ مەكەمەلەرىندەگى 172 ادام­؛مەن جەكە كەزدەسۋلەر وتكى­؛زىلدى. جو­؛عارىدا اتال­؛عان جەكە كەزدە­؛سۋ­؛­؛­؛لەر 2019 جىلدىڭ باسىندا ارنايى ءار سوتتالۋشىعا جەكە بەكى­؛تىل­؛گەن تەولوگيالىق وڭالتۋدىڭ جەكە باعدار­؛ل­؛اماسىنا سايكەس جۇرگىزىلدى»؛، دەيدى ە.اقتاي.

سونىمەن قاتار بۇگىنگى تاڭدا وڭىر­؛دەن 25 ازامات شەتەلدىك ءدىني وقۋ ورىندارىن­؛دا وقىپ ءجۇر. الاي­؛دا سول 25 ازامات­؛تىڭ ء14-ى ساۋد ارابياسى، پاكىستان، مىسىر، قىرعىزستان مەم­؛لەكەتتەرىندە كۇ­؛­؛مان­؛دى وقۋ ورىن­؛دا­؛رىندا وقىپ جاتقان بولسا، قال­؛عان ء11-ى تۇركيا، مىسىر مەم­؛لەكەتتەرىنىڭ جو­؛عارى وقۋ ورىندارىندا ءبىلىم الۋدا ەكەن.

قازىر ءدىني اعىمدار كوپ. مۇنىڭ ءقاۋىپتى ەكەنى تاعى تۇسىنىكتى. بۇل ورايدا وب­؛لىستىڭ باس يمامى قانات جۇماعۇل ءوزىنىڭ پىكىرىن ءبىلدىردى. «؛كەزىندە پايعام­؛بارىمىز مۇحاممەد (س.ع.س.) 73 اعىمنىڭ بولاتىنى تۋرالى ايتقان. ءدىندى ۇستانۋ ءۇشىن ءبىلىم كەرەك. مەكتەپتە دۇرىس وقى­؛ماعان بالا كەيىن ءدىندى دە دۇرىستاپ وقي المايدى. جات اعىمدا جۇرگەندەر بار، ارينە. ءبىراق ولار ۋاعىز-ناسيحات جۇر­؛گىزبەيدى. ۋاعىز-ناسيحاتتىڭ ءبارىن دە يمامدار جۇرگىزەدى. الايدا بۇگىنگى ءقاۋىپ الەۋمەتتىك جەلىلەردەن بولىپ تۇر. رەس­؛پۋبليكا بويىنشا مەشىتتەردە سايتتار جۇمىس ىستەيدى. ال وڭىردە جاماعاتقا ارنالعان «؛ۋاعىز داستارقانى»؛ بار. مۇندا ءبىز اۋدان، اۋىل تۇرعىندارىمەن كەزدەسىپ، كوشپەلى تۇردە ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارىن جۇرگىزەمىز. ەلىمىز بويىنشا اقپاراتتىق-ناسيحاتتىق توپ جۇمىس اتقارادى. ءمۇف­؛تياتتىڭ جانىندا عۇلامالار كەڭە­؛سى دە ءتۇرلى ماسەلەلەردى كوتەرەدى. حالىقتىڭ قازىرگى كەزدەگى سۇرانىسىنا وراي كوپتەگەن ماسەلەلەردىڭ جاۋابىن بەرىپ، تۇيتكىلدى ماسەلەلەردىڭ شە­؛شى­؛مىن ايتىپ ءجۇر. باس­؛تىسى، ەل شەتەلدىڭ ەمەس، ءوزىمىزدىڭ اق­؛پاراتتى پايدالانۋى كەرەك. سىرتتاعى شەيح­؛سىماقتاردى ەمەس، وزىمىزدەگى يمام­؛داردى تىڭداعان دۇرىس. اعىم ماسەلەسى تاريحتان بار. ول &ndash؛ ادام­؛نىڭ ءدىني ماتىندەردى جورامالداپ، تۇسىنۋىنە بايلانىستى. ەلىمىزدە تۇنىق بۇلاقتان سۋسىنداعان ءداستۇرلى حانافي ءمازھابى بار. بۇل جولدى اتا-بابالارىمىز ۇستانعان. ەندى جولدان قوسىلعان توپتار ءوز پىكىرىن تىقپالاعىسى كەلەدى. ماسەلە سوندا. ەڭ باستىسى، دۇرىس باعىتتى ەلگە ناسيحاتتاۋ كەرەك»؛، دەيدى يمام.

قازىر اقپاراتتىڭ زامانى. كىتاپ­؛تار­؛­؛دىڭ تاسقىنىنان دا كوز سۇرىنەدى. بۇل رەتتە ءدىن توڭىرەگىندە جۇرگەن جاس­؛تار نە وقىپ ءجۇر، كىمدى تىڭدايدى دەگەن ماسەلە دە وزەكتى. ەل ىشىندە جولدان تايدىرۋعا ۇگىتتەيتىن توپتار دا جەتەدى. ءبىراق ولار­؛دىڭ دەنى قۇزىرلى مەكەمەلەردىڭ قۇ­؛رىعىنا ىلىنۋدە. جامبىل وبلىستىق پوليسيا دەپارتامەنتىنىڭ مالىمەتىنشە، اعىمداعى جىلدىڭ باسىنان بەرى وڭىردە پوليسيا قىزمەتكەرلەرى ءدىني باعىتتاعى 34 اكىمشىلىك-قۇ­؛قىق بۇزۋشىلىق فاك­؛تىلەردى انىق­؛تاعان. ونىڭ 16 دەرەگى ەل اۋماعى مەن شەكارالاس مەملەكەتتەر ازا­؛مات­؛تارىنىڭ تى­؛يىم سالىن­؛عان ەكس­؛ترە­؛ميستىك سيپاتتاعى ادە­؛بيەتتەردى زاڭسىز اكەلۋىنە قا­؛تىستى بولىپ وتىر. جالپى سانى 27-دەن اسا­؛ ەكسترەميستىك مازمۇنداعى كى­؛تاپ تاركىلەنىپ، اكىمشىلىك قۇ­؛قىق بۇزۋ­؛شىلىق قىلمىستىق كودەك­؛سىنىڭ 453-بابى بويىنشا تىيىم سا­؛لىن­؛عان ەكسترەميستىك ادەبيەتتى رەس­؛پۋب­؛ليكا اۋماعىنا اكەلگەنى ءۇشىن قىرعىز رەسپۋب­؛ليكاسىنىڭ 14 ازاماتى جانە رەسەي مەن وزبەكستان مەملەكەتىنەن 2 ادام اكىم­؛شىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان. مىنە، وسىنداي زاڭسىزدىقتاردىڭ ءبارى دە ادامداردىڭ ءدىني كوزقاراسىنا كەسىرىن تيگىزبەي قويماسى انىق.

«؛دىن &ndash؛ ۇستاي الساڭ قاسيەتىڭ، ۇستاي الماساڭ قاسىرەتىڭ»؛، دەيدى حالىق دانا­؛لىعى. اۋەلگى قاتەلىك كەيىن ادامنىڭ تاعدىرىنا اينالۋى مۇمكىن. ەڭ باس­؛­؛تىسى، ءدىن &ndash؛ اقي­؛قاتتىڭ، ىزگىلىكتىڭ شى­؛راقشىسى. قوعامدى بۇلىككە ەمەس، بىرلىككە باستاۋ­؛شى ءىلىم. سوندىقتان دا جات اعىمنىڭ جاق­؛سىلىققا اپارمايتىنىن بىلگەن ءجون.

 ؛

جامبىل وبلىسى

باننەر
سوڭعى جاڭالىقتار

كۇلكى كەرۋەنى №4

رۋحانيات • بۇگىن، 12:12

ەڭ قىسقا اڭگىمە. ەرعالي باقاش

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 12:07

ەڭ قىسقا اڭگىمە. ماقسات مالىك

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 12:04

ەڭ قىسقا اڭگىمە. ەسبولات ايدابوسىن

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 12:01

ەڭ قىسقا اڭگىمە. ءنازيرا جارىمبەت

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 11:57

ەڭ قىسقا اڭگىمە. الماز مىرزاحمەت

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 11:27

الماتى ەلىمىزدىڭ مادەني ورتالىعى

قازاقستان • بۇگىن، 10:10

جاڭاوزەندە «باستا» فورۋمى ءوتتى

ايماقتار • بۇگىن، 10:04

«التىن بۋتسا» يەسى اتاندى

سپورت • بۇگىن، 09:52

تاعى وۆەرتايمدا ۇتىلدى

حوككەي • بۇگىن، 09:50

جانيانىڭ جۇلدىزى جارقىرادى

رۋحانيات • بۇگىن، 09:49

تىلسىم ونەردىڭ تالىمگەرى

رۋحانيات • بۇگىن، 09:41

ماسكەۋدە شىققان ءماندى شىعارما

ادەبيەت • بۇگىن، 09:26

جاقسىم

رۋحانيات • بۇگىن، 09:24

جول ۇستىندە بوساندى

قازاقستان • بۇگىن، 09:19

ساباقتاستىق ءھام ساپاسىزدىق

رۋحانيات • بۇگىن، 09:12

يگەرىلمەگەن رەزەرۆتەر كوپ

قازاقستان • بۇگىن، 09:04

ەلى قولداعان قۇندى قۇجات

قازاقستان • بۇگىن، 09:02

دامۋدىڭ ساپالى كەزەڭى

قازاقستان • بۇگىن، 09:01

حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت

قازاقستان • بۇگىن، 08:57

تۇرار تۋرالى تولعادى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:53

التىن وردا تاريحى تارازىلاندى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:48

بىر وتىنىشپەن – بىرنەشە قىزمەت

قازاقستان • بۇگىن، 08:42

ماسىل بولما، اسىل بول!

قازاقستان • بۇگىن، 08:25

ۇقساس جاڭالىقتار