نۇرسۇلتان نازارباەۆقا ەكسپو-2017 كورمەسىنىڭ مۇرالارى جانە احقو قۇقىقتىق جۇيەسىن دامىتۋ بويىنشا قابىلدانعان شارالار جونىندە اقپارات ۇسىنىلدى. سونىمەن قاتار ەلباسىنا احقو سوتى, اعىلشىن قۇقىعى اكادەمياسى, حالىقارالىق تورەلىك ورتالىعى جانە احقو احۋالدىق ورتالىعىنىڭ قىزمەتى تۋرالى مالىمەت بەرىلدى.
قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى قارجى ورتالىعى بيرجاسىنىڭ نەگىزگى اكتسيونەرلەرى جانە قاتىسۋشىلارىمەن كەزدەستى. سپيكەرلەردىڭ بايانداماسىن تىڭداعان سوڭ نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەل باسشىلىعىنىڭ احقو قىزمەتىن تولىق قولدايتىندىعىن اتاپ ءوتتى.
– جەكەشەلەندىرۋ جوسپارىن احقو بيرجاسى ارقىلى ىسكە اسىرۋدى جالعاستىرۋ قاجەت. ارينە الەمدىك نارىق احۋالىن ەسكەرگەن ءجون. سونىمەن قاتار الەمنىڭ حالىقارالىق قارجى ورتالىقتارىنىڭ احقو-عا دەگەن سەنىمىن كۇشەيتۋ كەرەك. ۇلتتىق ەكونوميكاعا تارتىلاتىن قارجى رەسۋرستارىنىڭ مولشەرى وسىعان بايلانىستى, – دەدى ەلباسى.
قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ جوعارى قارقىنىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ جانە ەلدىڭ ستراتەگيالىق دامۋ جوسپارلارىنا قول جەتكىزۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
– الدا ورتالىقتى اۋقىمدى جۇمىس كۇتىپ تۇر. بارلىق سەرىكتەستەرمەن قالىپتاسقان ءىس-قيمىلدى جالعاستىرۋ ماڭىزدى. مەن احقو جۇمىسىن ۇدايى قولدايتىن بولامىن, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
«استانا» حقو 2018 جىلعى 5-شىلدەدە تۇڭعىش پرەزيدەنتتىڭ قاتىسۋىمەن اشىلعانىن بىلەمىز. اكتسيونەرلەر تۇڭعىش پرەزيدەنتكە سودان بەرگى اتقارىلعان جۇمىستارى تۋرالى باياندادى. ءبىر جىل ىشىندە قارجى ورتالىعىنداعى حالىقارالىق بيرجاعا الەمنىڭ 26 ەلىنەن 258 كومپانيا تىركەلگەنى تۋرالى ايتىلدى. ەلباسى بۇل جەتىستىكتى جوعارى باعالاپ, قىسقا مەرزىمدە جۇزەگە اسقان اۋقىمدى جوسپار ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعانى بەلگىلى. احقو قۇرۋ تۋرالى كونستيتۋتسيالىق زاڭعا 2015 جىلى 7 جەلتوقساندا قول قويىلعان بولاتىن. بۇگىنگى تاڭدا احقو GFCI قارجى ورتالىقتارىنىڭ جاھاندىق يندەكسىندە 102 ورتالىقتىڭ اراسىندا 51-ورىندا تۇر. سونىمەن بىرگە احقو «شىعىس ەۋروپا جانە ورتالىق ازيا» ءوڭىر رەيتينگىسىندە 1-ورىن العانىن اتاپ وتكەن ءجون. بۇگىندە احقو اۋماعىندا تىركەلگەن كومپانيالار سانى 258-گە جەتتى.
قايرات كەلىمبەتوۆ, احقو باسقارۋشىسى:
– 5 ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىندا جۇكتەلگەن مىندەتتەر جۇزەگە اسىرىلۋدا. وسى س3 پاۆيلونىندا حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ بارلىق بولىمشەلەرى, قارجىلىق رەتتەۋشى ورگان, اكىمشىلىك, بيرجا ورنالاسقان. ەڭ باستىسى, بۇل جەردە اعىلشىن جالپى قۇقىعى جۇمىس ىستەيدى. بۇگىندە حالىقارالىق بيرجاعا 258 كومپانيا تىركەلدى, ءسويتىپ جوسپارلانعان مەجە مەرزىمىنەن بۇرىن باعىندىرىلدى. بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنىڭ «Emirate ligal» قۇقىقتىق كومپانياسىنا 250-ليتسەنزيا بەرىلدى. سول ارقىلى ۇلت جوسپارىنداعى 24-قادام – تورەلىك ورتالىعىن قۇرۋ, 70-قادامدا ايتىلعان – جالپى قۇقىق ورتالىعىن قالىپتاستىرۋ, 71-قادامدا ايتىلعان – اعىلشىندىق ءىس جۇرگىزۋدى ەنگىزۋ, 73-قادامدا جۇكتەلگەن احقو مەن باسقا قارجى ورتالىقتارىنىڭ اراسىندا بايلانىس ورناتۋ سىندى مىندەتتەر جۇزەگە اسىرىلدى. قازىرگى تاڭدا دۋبايدىڭ تاجىريبەسىنە سۇيەنە وتىرىپ ينۆەستيتسيالىق رەزيدەنتتىك قۇرۋ ماسەلەسىن قاراستىرىپ جاتىرمىز. ءتيىستى زاڭ جوباسى پارلامەنتكە جولداندى. جالپى 100 قادام اياسىندا حالىقارالىق قارجى ورتالىعىن قۇرۋدىڭ العاشقى كەزەڭى اياقتالدى دەۋگە بولادى.
احقو پلاتفورماسى ارقىلى 134 ملن دوللار ينۆەستيتسيا قارالدى. قارجى ورتالىعى قاتىسۋشىلارى قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ ءتۇرلى سەكتورلارىنا 3,5 ملرد دوللار كولەمىندە ينۆەستيتسيا سالۋعا نيەت ءبىلدىرىپ وتىر.
تيم بەننەت, احقو بيرجاسىنىڭ باسقارما توراعاسى:
– مەنىڭ وسىندا كەلگەنىمە 18 اي بولدى. كاپيتال نارىعىندا 20 جىلدان استام ۋاقىت جۇمىس ىستەپ كەلەمىن. بۇعان دەيىن وڭتۇستىك-شىعىس ازيادا, جاڭا زەلانديادا قىزمەت اتقاردىم. ۇلتتىق ەكونوميكانى تۇراقتاندىرۋ ءۇشىن جانە دامىتۋ ءۇشىن بەلسەندى كاپيتال نارىعىن قۇرۋدىڭ قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنىن جاقسى تۇسىنەمىن. وسىندا كەلگەن 18 اي ىشىندە ءبىز احقو بيرجاسىن نولدەن باستاپ قۇردىق – بۇل الەمدىك رەكورد. باستاپقىدا ازداعان ۇرەي مەن كۇدىك بولعانى راس, سەبەبى كاپيتال نارىعىن قۇرۋ وڭاي جۇمىس ەمەس. سوعان قاراماستان, وتە ۇلكەن پروگرەسكە قول جەتكىزدىك, رەكورد دەسەم دە ارتىق ەمەس. ءبىراز ۋاقىت بۇرىن بىزگە تەحنولوگيا بويىنشا الەمدىك كوشباسشىلاردىڭ ءبىرى سانالاتىن Nasdaq تەحنولوگيالىق پلاتفورماسى 21 بروكەرمەن بايلانىس ورناتۋ تۋرالى ۇسىنىس جاسادى. ءبىز اكتيۆتەردىڭ قاۋىپسىزدىگى باستى نازار ەكەنىن ايتىپ, كەلىسىمدى قابىل الدىق. قازىرگى تاڭدا ءبىزدىڭ بيرجامىز قاۋىپسىزدىكتىڭ ەڭ جوعارعى ستاندارتى بويىنشا سەرتيفيكاتتالعان.
ءبىزدىڭ 78 ادامنان تۇراتىن كوماندامىزدىڭ 90 پايىزى قازاقستاندىقتاردان قۇرالعانىن, ولار قازىر بۇكىل الەمگە تانىمال مامان ەكەنىن اتاپ وتكىم كەلەدى.
سەم ۋون, شانحاي قور بيرجاسىنىڭ وكىلى:
– مەن وسى قارجى ورتالىعىندا 2 جىلدان بەرى جۇمىس ىستەيمىن, وسىندا جۇمىس ىستەگەن وزىمە ۇنايدى. شانحاي بيرجاسى احقو بيرجاسىنىڭ قالىپتاسىپ, نىعايعانىن قولدايدى. سەبەبى «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق ءوسىمىنىڭ لوكوموتيۆى رەتىندەگى ەرەكشە پوزيتسياسى بار. سونىمەن قاتار ول «نۇرلى جول» جانە ء«بىر جول, ءبىر بەلدەۋ» باعدارلامالارىنىڭ اياسىنداعى جوبالار ءۇشىن ينۆەستيتسيالىق حاب بولا الادى. ورتالىق ازياداعى ەسەپتىك-كليرينگىلىك ورتالىققا اينالۋعا دا مۇمكىندىگى بار. قىتايدىڭ حالىق بانكى مەن باسقا دا نارىق ينستيتۋتتارى بۇل جوسپاردى قولداپ وتىر. الەمدەگى ەڭ ءىرى بانكتەردىڭ ساناتىندا ەكىنشى ورىندا تۇرعان قىتايدىڭ قۇرىلىس بانكى احقو-دا ءوزىنىڭ وكىلدىگىن اشتى. احقو بيرجاسى شەتەلدىك ارىپتەستەرىمەن تىعىز بايلانىس ورناتۋ ءۇشىن بارلىق جاعدايدى جاساۋدا. قىتايدىڭ ەڭ ءىرى قارجى ينستيتۋتتارىمەن ارىپتەستىك بايلانىس ورناتىپ جاتقانىنا كۋا بولىپ وتىرمىز. الداعى ۋاقىتتا احقو قازاقستان مەن قىتاي ەكونوميكاسىنىڭ اراسىنداعى كوپىرگە اينالادى دەپ سانايمىن.
ۆلاديمير ياروش, Wood & Co باسقارما توراعاسى:
– سوڭعى ەكى جىلدىڭ ىشىندە ءبىز دامۋشى ەلدەرگە شەتەلدىك ينۆەستيتسيا تارتۋعا باسا نازار اۋدارىپ كەلەمىز. Wood & Co حالىقارالىق نارىق پەن شەكتەۋلى نارىقتاردىڭ اراسىنداعى كوپىردىڭ قىزمەتىن اتقارادى. ءبىزدىڭ بەلسەندى قىزمەتىمىز «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ بيرجاسىندا دا جالعاسىن تابۋدا.
قازاقستان ەڭ قارقىندى ءوسىپ كەلە جاتقان جانە تەز دامىپ كەلە جاتقان ەكونوميكالاردىڭ بىرىنە اينالۋدىڭ الدىندا تۇر. بۇل ەلدە وتە تالانتتى جانە ءبىلىمدى ادامدار بار, سونىمەن قاتار اسا مول تابيعي رەسۋرستار شوعىرلانعان. نۇر-سۇلتان قالاسىندا سوڭعى ءبىر-ەكى جىلدا جاسالعان جۇمىستاردى ناعىز كەرەمەت دەپ باعالاۋعا بولادى.
Wood & Co احقو حالىقارالىق بيرجاسىنىڭ باتىس ەۋروپاداعى العاشقى ارىپتەسى بولعانىنا قۋانىشتىمىز. احقو بيرجاسىندا بەلسەندى جۇمىس ىستەۋگە كۇش سالامىز!
سەرگەي گوركوۆ, «روسگەولوگيا» اق باسقارما توراعاسى:
– وسىنداي اسا ماڭىزدى وقيعالاردىڭ «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىندا ءوتىپ جاتقانىنا وتە قۋانىشتىمىن. شىنىندا دا بۇل جەردە اسا ۇلكەن جۇمىس اتقارىلدى.
مينەرالدى شيكىزات بازاسىنداعى كومپانيالاردى قولداۋ احقو-نىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەتىن جاڭا مۇمكىندىك دەپ ەسەپتەيمىز. وعان قازاقستاننىڭ تولىق مۇمكىندىگى بار. باسقا حالىقارالىق بيرجالاردىڭ مينەرالدى شيكىزات بازاسىنداعى كومپانيالارعا ارنالعان مامانداندىرىلعان الاڭى جوق. ەۋرازيا كەڭىستىگىندە ونداي الاڭ جوق. قازاقستاننىڭ وسى باعىتتا ۇلكەن تاجىريبەسى بار. مۇندا ليتسەنزيا الۋدىڭ رەتتەلگەن ءتارتىبى قالىپتاستى. ەندىگى كەزەكتە ۆەنچۋرلىق ينۆەستيتسيا سالۋعا, مامانداندىرىلعان بيرجا قالىپتاستىرۋعا كوڭىل ءبولىنۋى كەرەك دەپ ويلايمىن. بۇل رەتتە احقو-مەن بىرلەسىپ, وسى باعىتتاعى جۇمىستاردى باستادىق.