كەشە اقوردادا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسى مارات ءتاجيننىڭ توراعالىعىمەن اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ 175 جىلدىق مەرەيتويىن دايىنداۋ جانە وتكىزۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميسسيانىڭ وتىرىسى ءوتتى.
وتىرىستى اشقان مەملەكەتتىك حاتشى مارات ءتاجين: «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ ماڭىزدى باعىتى ۇلتتىڭ «مادەني كودىن» ساقتاۋ بولىپ تابىلادى, بۇل ورايدا, مەرەيتويلىق ءىس-شارالار ابايدىڭ رۋحاني مۇراسىن ساقتاۋعا, زەردەلەۋگە جانە ناسيحاتتاۋعا باعىتتالۋى ءتيىس» دەپ اتاپ ءوتتى.
وتىرىستا ءسوز سويلەگەن مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى اقتوتى رايىمقۇلوۆا, ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ, اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى داۋرەن اباەۆ, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ رەكتورى ەرلان سىدىقوۆ, شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى دانيال احمەتوۆ, ۇلتتىق اۋدارما بيۋروسىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى راۋان كەنجەحان ۇلى جوسپارلانعان ءىس-شارالار مەن جوبالار تۋرالى باياندادى.
اباي شىعارمالارى شەتەلدىڭ ىرگەلى تىلدەرىنە (اعىلشىن, اراب, يسپان, قىتاي, ورىس, فرانتسۋز, نەمىس, تۇرىك, جاپون جانە يتاليان) اۋدارىلىپ, شىعارىلادى. «ۇلتتىق اۋدارما بيۋروسى» قوعامدىق قورىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى راۋان كەنجەحان ۇلى بۇل جوباعا ءارتۇرلى ەلدەردەن ۇزدىك كاسىبي اۋدارماشىلار جانە قازاقستاننىڭ جەتەكشى ابايتانۋشىلارى قاتىساتىنىن ايتتى. اباي ەڭبەكتەرىنىڭ حالىقارالىق تانىستىرىلىمىن قازاقستاننىڭ ەلشىلىكتەرىندە, شەتەلدەردەگى وقۋ ورىنداردا, زەرتتەۋ جانە مادەني ورتالىقتاردا وتكىزۋ جوسپارلانۋدا.
حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسى دا اباي ەڭبەكتەرىن تۇركى حالىقتارىنىڭ تىلدەرىنە اۋدارىپ, شىعارۋدى جوسپارلاپ وتىر.
ۇلى اقىننىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعى تۋرالى دەرەكتى فيلمدەر تۇسىرىلەدى. مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى «تاۋەلسىزدىك تولعاۋى» جانە «ەلىم مەنىڭ» رەسپۋبليكالىق شىعارماشىلىق كونكۋرستارى شەڭبەرىندە مەرەيتويعا ارنالعان جاڭا كوركەم, پوەتيكالىق, مۋزىكالىق جانە ءتۇرلى جانرلارداعى شىعارمالاردى جازۋعا وننان استام نوميناتسيا تاعايىندادى.
يۋنەسكو-نىڭ شتاب-پاتەرىندە قازاقستاننىڭ ۇزدىك شىعارماشىلىق ۇجىمدارىنىڭ گالا-كونتسەرتى جانە تانىمال ابايتانۋشى عالىمداردىڭ قاتىسۋىمەن حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا وتەدى. مەرەيتويعا ارنالعان حالىقارالىق كونفەرەنتسيا ەلوردادا بولادى. مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى جانە اكىمدىكتەر ۇلى ويشىلدىڭ مۇرالارىن ناسيحاتتاۋ بويىنشا تەاترلاندىرىلعان قويىلىمدار, مۋزەيلىك ەكسپوناتتار, كىتاپ كورمەلەرىن, شىعارماشىلىق كونكۋرستار مەن فەستيۆالدار, ايتىستار, ەكسپەديتسيالار, چەللەندجدەر, فلەش-موبتار جانە باسقا دا كوپتەگەن ءىس-شارالار جوسپارلاپ وتىر. اباي اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق وپەرا جانە بالەت تەاترىنىڭ «اباي» وپەراسى قويىلىمىنىڭ تۇركيا, رەسەي جانە قىتايعا گاسترولدەرى جوسپارلانعان.
اباي شىعارمالارىن ناسيحاتتاۋدا ءبىلىم جۇيەسى بەلسەندى تۇردە قاتىسادى. ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ اتاپ وتكەندەي, ەلىمىزدىڭ بارلىق مەكتەپتەرىندە اشىق ساباقتار, شىعارما جازۋدان, اقىن ولەڭدەرى مەن قارا سوزدەرىن مانەرلەپ وقۋدان كونكۋرستار وتەدى. اباي شىعارماشىلىعىن ۇزدىك بىلۋگە ارنالعان وقۋشىلار اراسىنداعى جالپىرەسپۋبليكالىق وليمپيادانىڭ جەڭىمپازدارى مەن لاۋرەاتتارىنا ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ مەن ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دا وقۋ ءۇشىن 50 ءبىلىم گرانتى تاعايىندالادى. ولار ەلوردادا وتەتىن «اباي بالى» سالتاناتىنا قاتىسادى.
مۇعالىمدەر مەن وقىتۋشىلار اراسىندا اباي شىعارماشىلىعىن وقىتۋدىڭ ۇزدىك ادىستەمەسى بويىنشا دا كونكۋرستار ۇيىمداستىرىلادى.
سونداي-اق ەلىمىزدىڭ بارلىق جوعارى وقۋ ورىندارىندا ۇلى ويشىلدىڭ مۇرالارىن جاستار اراسىندا ناسيحاتتاۋعا باعىتتالعان كونفەرەنتسيالار مەن سيمپوزيۋمدار, پوەتيكالىق جانە ادەبي فەستيۆالدار, پوەزيا كەشتەرى فورماتىنداعى «اباي وقۋلارى», اباي شىعارمالارىن ۇزدىك ءبىلۋ مەن ونىڭ شىعارمالارىن ورىنداۋ بويىنشا كونكۋرستار, فلەش-موبتار, چەللەندجدەر جانە باسقا دا ءارتۇرلى فورماتتاعى كوپتەگەن ءىس-شارالار جوسپارلانعان.
مەملەكەتتىك كوميسسيانىڭ وتىرىسىندا ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ رەكتورى ەرلان سىدىقوۆ عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارى جونىندەگى ۇسىنىستارى بويىنشا ءسوز سويلەدى.
اباي مۇراسىن جۇيەلەۋ جانە جاڭاشا ساپالى عىلىمي زەردەلەۋ ماقساتىندا ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ بازاسىندا «اباي اكادەمياسىن» اشۋ, سونداي-اق ابايتانۋ بويىنشا عىلىمي گرانتتار كولەمىن ۇلعايتۋ قاراستىرىلعان.
الداعى جىلى ابايدىڭ شىعارماشىلىق مۇراسى جانە مەرەيتويلىق تاقىرىپ ەلىمىزدىڭ جەتەكشى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ مەديا جوبالارىندا, ينتەرنەتتە جانە الەۋمەتتىك جەلىلەردە ايرىقشا ورىن الۋى كەرەك. ەل پرەزيدەنتى ق.توقاەۆتىڭ قولداۋىمەن جانە بۇگىندە جاھاندىق سيپاتقا يە بولعان #مەنابايدىوقيمىن چەللەندجى الەۋمەتتىك جەلىلەردە ويداعىداي جالعاسىن تابۋدا.
ويشىلدىڭ مۇرالارىن تسيفرلاۋ جانە ەلەكتروندى فورماتقا كوشىرۋ شەڭبەرىندە «ابايتانۋ» بويىنشا بەينە جانە اۋديو دارىستەر توپتاماسى ازىرلەنىپ, «اباي الەمى» پورتالى (www.abaialemi.kz) جاڭعىرتىلادى.
اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى داۋرەن اباەۆ اتاپ وتكەندەي, ماسس-مەديادا جانە ينتەرنەت جەلىسىندە كەڭ تۇردە تاراتۋ ارقىلى ۇلى اقىننىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعى تۋرالى بىرنەشە تەلەۆيزيالىق جانە راديوباعدارلامالاردىڭ, ارنايى حابارلاردىڭ جانە باسقا دا مەديا ونىمدەردىڭ شىعارىلىمى جوسپارلانۋدا.
وسىعان وراي مەملەكەتتىك حاتشى مارات ءتاجين اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگىنە, وبلىستاردىڭ, نۇر-سۇلتان, الماتى, شىمكەنت قالالارىنىڭ اكىمدەرىنە ابايدىڭ 175 جىلدىق تويىن مەملەكەتتىك اقپاراتتىق ساياساتتىڭ مىندەتتى تاقىرىپتىق تىزىلىمىنە ەنگىزۋدى جانە بۇل جۇمىسقا رەسپۋبليكانىڭ جانە وڭىرلەردىڭ ەڭ تانىمال باق-تارىن تارتۋدى تاپسىردى. سونداي-اق اقدم جانە اكىمدەرگە 2020 جىلعا ارنالعان مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك تاپسىرىستار ارقىلى شىعارماشىلىق وداقتار مەن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ ۇلى اقىننىڭ مۇراسىن ناسيحاتتاۋ جونىندەگى جوبالارىنا كەڭ تۇردە قولداۋ كورسەتۋدى تاپسىردى.
مەرەيتوي اياسىندا «اباي-شاكارىم» ماۆزولەي كەشەنى مەن ابايدىڭ مۋزەي ءۇيىن, «جيدەباي-ءبورىلى» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني جانە ادەبي-مەموريالدىق مۋزەي-قورىعىن رەستاۆراتسيالاۋ جوسپارلانعان.
سونىمەن قاتار وتىرىس بارىسىندا شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى دانيال احمەتوۆ اتاپ كورسەتكەندەي, وبلىستىڭ كۇشىمەن اقشوقىداعى قۇنانباي اۋلەتىنىڭ قورىمى اباتتاندىرىلىپ, جوندەلەدى جانە اباي اۋدانىنداعى بىرنەشە جول ۋچاسكەلەرىندە جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى.
مەملەكەتتىك حاتشى مارات ءتاجين مەملەكەتتىك كوميسسياعا مەملەكەت باسشىسىنا ءۇش باستامامەن شىعۋدى ۇسىندى: سەمەي قالاسىنداعى اۋەجايعا اباي ەسىمىن بەرۋ; ادەبيەت جانە ونەر سالاسىنداعى مەملەكەتتىك سىيلىقتى اباي اتىنداعى مەملەكەتتىك سىيلىق دەپ وزگەرتۋ; قازاقستاننىڭ ەلشىلىكتەرىنىڭ بازاسىندا «اباي ورتالىقتارىن» قۇرۋ.
ۇكىمەت اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ 175 جىلدىق مەرەيتويىنا دايىندىق جانە ونى وتكىزۋ جونىندەگى جالپىرەسپۋبليكالىق جوسپاردىڭ جوباسىن مەملەكەتتىك كوميسسيانىڭ قاراۋىنا 2019 جىلدىڭ 1 قازانىنا دەيىن ەنگىزۋى ءتيىس.
مەملەكەتتىك حاتشى ءابۋ ناسىر ءال-ءفارابيدىڭ 1150 جىلدىق مەرەيتويىن دايىنداۋ جانە وتكىزۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميسسيانىڭ دا وتىرىسىن وتكىزدى.
– ەلباسىنىڭ « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» ماقالاسىندا اتالعان ۇلى ەسىمدەر ىشىندە ءال-ءفارابيدىڭ اتى ءبىرىنشى تۇر. ونىڭ مۇراسى الەمدىك وركەنيەتتىڭ يگىلىگى بولىپ تابىلادى, – دەپ اتاپ ءوتتى مەملەكەتتىك حاتشى وتىرىستىڭ اشىلۋىندا.
ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ, ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ رەكتورى عالىم مۇتانوۆ, سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى مۇحتار تىلەۋبەردى, اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى داۋرەن اباەۆ مەرەيتوي اياسىندا جوسپارلانعان جوبالار تۋرالى باياندادى.
مەرەيتوي شەڭبەرىندە ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بازاسىندا ونلاين جۋرنال شىعارۋ ارقىلى فارابيتانۋشىلاردىڭ حالىقارالىق ورتالىعىن قۇرۋ جوسپارلانۋدا. ء«ال-فارابي جانە الەمدىك وركەنيەت» اتتى حالىقارالىق ءىرى عىلىمي كونفەرەنتسياعا دايىندىق باستالدى. ۇلى ۇستازدىڭ ەڭبەكتەرى اۋدارىلىپ, جارىققا شىعارىلادى, دەرەكتى فيلمدەر مەن تەلەراديو باعدارلامالار تۇسىرىلەدى. ەلىمىزدىڭ بارلىق جوعارى وقۋ ورىندارىندا, عىلىمي جانە مادەني ۇيىمدارىندا حالقىمىزدىڭ داڭقتى تۇلعاسىنىڭ مۇرالارىن ناسيحاتتاۋعا باعىتتالعان كونفەرەنتسيالار, سيمپوزيۋمدار جانە باسقا دا كوپتەگەن ءبىلىم, مادەني اكتسيالار وتەدى.
