وسى ورايدا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «سىندارلى قوعامدىق ديالوگ – قازاقستاننىڭ تۇراقتىلىعى مەن وركەندەۋىنىڭ نەگىزى» اتتى جولداۋىندا ءبىزدىڭ مەملەكەتتىگىمىزدىڭ قازاقستاندىق مودەلىن ودان ءارى نىعايتۋعا جەتە كوڭىل بولگەنى جانە ونى كەڭىنەن جاريالاۋى كوڭىلگە ۇلكەن سەنىم ۇيالاتتى. سەبەبى مەملەكەتتى باسقارۋ ءىسى, جەرگىلىكتى ۇلت قۇراۋشى حالىقتىڭ دىنىنە, مەنتاليتەتىنە, داستۇرىنە ساي بولىپ, ازاماتتاردىڭ كوڭىل ۇدەسىنەن شىعۋى كەرەك.
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ نەگىزىن قالاعان مەملەكەتتى جاڭعىرتۋ ۋاقىت تالابىنان تۋىنداپ وتىرعانى ءمالىم. ويتكەنى قازىرگى تاڭدا «جاڭا جاريا مەنەدجمەنت», «اقپاراتتى ۇكىمەت», «جەلىلىك ۇكىمەت», «شاعىن ۇكىمەت» سياقتى تۇجىرىمداردىڭ ىشىنە قازاقستاندىق «ەستيتىن ۇكىمەت» تۇجىرىمداماسى دا بۇگىنگى كۇن تالابىنان تۋىنداپ وتىرعان باستاما. بۇل تۇرعىدا مەملەكەت باسشىسى بىلاي دەدى: «ازاماتتاردىڭ بارلىق سىندارلى ءوتىنىش-تىلەكتەرىن جەدەل ءارى ءتيىمدى قاراستىراتىن «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىن ىسكە اسىرۋ – بارىمىزگە ورتاق مىندەت. بيلىك پەن قوعام اراسىندا تۇراقتى ديالوگ ورناتۋ ارقىلى عانا قازىرگى گەوساياسي احۋالعا بەيىمدەلگەن ۇيلەسىمدى مەملەكەت قالىپتاستىرۋعا بولادى.
بۇل باعىتتا بۇگىندە بىرقاتار ىستەر قولعا الىندى. اتاپ ايتقاندا, بيلىك بەلگىلى قوعام وكىلدەرىن قامتيتىن ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىن قۇردى. قوعاممەن ديالوگ ورناتۋ ماقساتىندا جانە روتاتسيالىق تارتىپپەن جۇمىس ىستەيتىن كەڭەستىڭ بۇگىن العاشقى وتىرىسى ءوتتى. ەلىمىزدى دامىتۋعا جانە جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان باستامالار مەن ۇسىنىستاردى پىسىقتاۋ ىسىندەگى ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىنىڭ اتقاراتىن ءرولى زور بولاتىنىنا سەنىمدەمىز.
مەملەكەتتىڭ حالىقتىڭ تالابى مەن تىلەگىن ەسكەرۋى ماڭىزدى. سوندا عانا حالىق پەن مەملەكەت اراسىندا سۇحبات ورناپ, كونفۋتسي ايتقانىنداي «بيلەۋشى ءادىل بيلەۋشى, حالىق تولىقتاي باعىنۋ» يدەياسى جۇزەگە اسادى. مۇندا حالىقتىڭ ءسوزسىز باعىنۋى – زاڭعا دەگەن قۇرمەت, قوعامدىق قاۋىپسىزدىك پەن تۇراقتىلىقتىڭ ساقتالۋى, وتانعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىك جانە پاتريوتيزم.
شەت ەلدەردىڭ تاجىريبەلەرىنە نەگىزدەي وتىرىپ الەۋمەتتىك, ەتنيكالىق جانە تاعى دا باسقا شيەلەنىستەردىڭ الدىن الۋ, ورىن العان جاعدايدا قاجەتتى ارناعا بۇرا ءبىلۋ ءۇشىن, حالىق تىعىز قونىستانعان وڭىرلەردەگى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ جانىنان حالىقتىڭ كوڭىل-كۇيى مەن سۇرانىستارىن زەردەلەپ وتىرۋ ماقساتىندا ارنايى زەرتتەۋ ورتالىقتارىن قۇرۋ ۋاقىت سۇرانىسى. اتالعان ورتالىقتار جاھاندانۋ ۇردىسىنە بەيىمدەلە وتىرىپ, ىشكى ساياسي وزگەرىستەرگە اسەر ەتەتىن حالىقارالىق وزگەرىستەردىڭ سالدارىن باعامداۋعا, تەرىس ارەكەتتەردىڭ الدىن الۋعا جانە جەدەل شارالار قابىلداۋعا ىقپال ەتەر ەدى.
جولداۋدا قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىنداعى «حالىققا بەرگەن ۋادەلەرىن مىندەتتى تۇردە ورىندايمىن» دەپ ايتقانى كوپشىلىكتىڭ كوڭىل ۇدەسىنەن شىقتى ءارى سەنىم ۇيالاتتى. ەل دامۋىندا ماڭىزى زور قۇجاتتىڭ الەۋمەتتىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋعا جانە تاريحى تەرەڭ قازاق ەلىنىڭ «ماڭگىلىك ەل» بولۋىنا نىق قادام جاسادى.
داريا قوجامجاروۆا,
م. اۋەزوۆ اتىنداعى وقمۋ رەكتورى, قر ۇعا اكادەميگى
