– 30 تامىز – ەلىمىزدىڭ كونستيتۋتسياسى كۇنى. بۇل كۇندى ارنايى مەملەكەتتىك مەرەكە دەپ تانىپ, ەرەكشە اتاپ ءوتۋدىڭ ماڭىزى نەدە؟
– كونستيتۋتسيا – ەگەمەندىگىمىزدى ايگىلەيتىن, ازاتتىعىمىزدى ايقىندايتىن ماڭىزدى قۇجات ءارى تاتۋلىقتى تۋ ەتكەن ەلدىگىمىزدىڭ التىن قازىعى. اتا زاڭدى قۇرمەتتەۋ, بۇلجىتپاي ورىنداۋ – العا قويىلعان بيىك ماقساتتارعا قول جەتكىزۋدىڭ العىشارتى.
قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمدا قابىلدانعان قولدانىستاعى كونستيتۋتسيا ەلىمىزدى دەموكراتيالىق, زايىرلى, قۇقىقتىق جانە الەۋمەتتىك مەملەكەت رەتىندە بەكىتۋدىڭ قۇقىقتىق نەگىزىن قالادى.
«بولمىسىن قۇقىقپەن ايشىقتاعان, ءومىرىن تارتىپپەن ورگىزگەن ەل ازبايدى», دەگەن دانا ءسوز بار. سوندىقتان بۇل مەملەكەتتىك مەرەكەنى بەلگىلەۋ – ەلىمىزدىڭ وركەنيەتتى قۇقىقتىق جولمەن داميتىنىنىڭ بەلگىسى. بۇل جولدى تاڭداعان دا, اتا زاڭنىڭ ماتىنىندە قاراستىرىلعان مەرەكەنى بەكىتكەن دە بيلىكتىڭ بىردەن-ءبىر باستاۋى – قازاقستان حالقى.
– بيىل قازاقستان مەملەكەتتىلىگىنىڭ دامۋىندا جاڭا كەزەڭ باستالدى. بۇل ۇردىستەردە نەگىزگى زاڭنىڭ ءرولى قانداي؟
– بۇل جىل ەلىمىز ءۇشىن تاريحي تاڭبالى وقيعالارىمەن ەرەكشەلەندى. ساليقالى حالقىمىزدىڭ سابىرىمەن, بيلىكتىڭ سايلانۋ سالتىمەن قازاقستاندا جوعارعى بيلىكتىڭ بايسالدى اۋىسۋى ورىن الدى. ەل پرەزيدەنتىنىڭ كەزەكتەن تىس سايلاۋى ءوتتى. بۇل شارالار كونستيتۋتسيا تالاپتارىنا قاتاڭ سايكەستىكتە جۇزەگە اسىرىلدى.
ۇلى حالىق ءوزىنىڭ الدىنا ۇلى ماقساتتار قويادى. قازىرگى تاڭدا قوعامدى ودان ءارى دەموكراتيالاندىرۋ, مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ, قۇقىق ۇستەمدىگىن نىعايتۋ بويىنشا اۋقىمدى جۇمىس اتقارىلىپ جاتىر.
قوعام مەن مەملەكەتتىك ورگاندار اراسىنداعى بايلانىستى كۇشەيتۋ ءۇشىن ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسى قۇرىلدى. بۇل پروتسەستەر ەلىمىزدە كونستيتۋتسيوناليزمدى دايەكتى تۇردە ورنىقتىرۋدىڭ جالعاسى جانە كونستيتۋتسيانىڭ ەرەجەلەرى مەن تالاپتارىن ورىنداۋ بولىپ سانالادى.
– قۇقىق ۇستەمدىگىن ورنىقتىرۋدا كونستيتۋتسيالىق كەڭەس ماڭىزدى ءرول اتقارادى. ونسىز قازىرگى جاعدايدا كونستيتۋتسيالىق زاڭدىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ مۇمكىن ەمەس. بۇل مىندەتتەردى ورىنداۋ ماقساتىندا كەڭەس قانداي شارالار قابىلداۋدا؟
– كونستيتۋتسيالىق كەڭەستىڭ قىزمەتى ەلىمىزدە قۇقىقتىق مەملەكەت پرينتسيپتەرىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان. بۇل ماقساتتا جۇيەلى تۇردە جۇمىس جۇرگىزىلىپ كەلەدى.
كونستيتۋتسيالىق كەڭەس كەلىپ تۇسكەن وتىنىشتەردى قاراي وتىرىپ, قۇقىقتىق رەتتەۋدىڭ اقاۋلارىن انىقتاپ قانا قويماي, ولاردى رەتتەۋ تاسىلدەرىن ۇسىنىپ وتىرادى. وسى ۋاقىتقا دەيىن كەڭەس ءوزىنىڭ كەزەكتى جولداۋىندا زاڭنامانى جانە ونى قولدانۋ تاجىريبەسىن جەتىلدىرۋ جونىندە ءبىرتالاي ۇسىنىستار ەنگىزدى.
– ناقتى قانداي ۇسىنىمدار بولدى جانە ولار قانداي ماسەلەلەرگە قاتىستى؟
– ايتالىق, كونستيتۋتسياعا سايكەس, ادامنىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارى تەك زاڭمەن عانا شەكتەلۋى مۇمكىن. دەگەنمەن, قولدانىستاعى زاڭنامادا ازاماتتارعا جۇكتەلگەن مىندەتتەمەلەردى نەمەسە كەيبىر مەملەكەتتىك ماجبۇرلەۋ شارالارىن قولدانۋ تەتىگىن زاڭعا تاۋەلدى نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەرمەن رەتتەۋ ءالى دە كەزدەسەدى. بۇل جول ءجۇرىسى قاعيدالارىنا جانە باسقا دا قۇقىقتىق اكتىلەرگە قاتىستى. ولاردى اتالعان كونستيتۋتسيالىق ەرەجەلەرگە سايكەستىگى تۇرعىسىنان مۇقيات رەۆيزيالاۋ قاجەت.
تاعى ءبىر مىسال. جەكە باس بوستاندىعى – ادامنىڭ ماڭىزدى كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارىنىڭ ءبىرى. ونى شەكتەۋ تەك ەرەكشە جانە اتا زاڭدا كوزدەلگەن جاعدايلاردا عانا ورىن الۋى ءتيىس. سوتتىڭ سانكتسياسىنسىز ادامدى جەتپىس ەكى ساعاتتان اسپايتىن مەرزىمگە عانا ۇستاۋعا بولادى. مۇنداي سانكتسيانى بەرۋ ءتارتىبى تەك زاڭدا قاراستىرىلۋى كەرەك. سويتسە دە, پروفيلاكتيكا شاراسى رەتىندە ءجۇرىپ-تۇرۋ ەركىندىگىن الدىن الا شەكتەۋدى سانكتسيالاۋ ءتارتىبى, سانكتسيا بەرۋدەن باس تارتۋ نەگىزدەرى زاڭنامادا بەلگىلەنبەگەن.
ادامدى ەل شەگىنەن تىسقارى جەرگە شىعارىپ جىبەرۋ كەزىندە جانە ءىس جۇرگىزۋدە ۇستاۋ مەرزىمدەرىن قوسىمشا زاڭنامالىق رەتتەۋ قاجەتتىلىگى ءالى دە ءوز وزەكتىلىگىن جويعان جوق. بۇل جايت ەرىكسىز ۇستاۋ مەرزىمىنىڭ بۇزىلۋىنا سەبەپ بولۋى مۇمكىن.
– ءبىزدىڭ بىلۋىمىزشە, بۇعان ۇقساس ماسەلەلەر جەكە سوت ورىنداۋشىلارىنا دا قاتىستى قارالىپ ەدى؟
– دۇرىس ايتاسىز. وتكەن جىلى مۇنداي كەمشىلىكتەر اتقارۋشىلىق ءىس جۇرگىزۋدە تابىلعان بولاتىن. كونستيتۋتسيالىق كەڭەستىڭ شەشىمىنە سايكەس «اتقارۋشىلىق iس جۇرگiزۋ جانە سوت ورىنداۋشىلارىنىڭ مارتەبەسi تۋرالى» زاڭ جاڭا 35-1-باپپەن تولىقتىرىلدى. اتقارۋشىلىق ءىس جۇرگىزۋدە كۇشتەپ اكەلۋدى قولدانۋ ءتارتىبى رەتتەلىپ, مەملەكەتتىك ورگاندار وكىلەتتىكتەرىنىڭ اراجىگى اجىراتىلدى.
– كونستيتۋتسيالىق كەڭەس مەنشىك قۇقىعىن قورعاۋ ماسەلەلەرىنە تۇراقتى كوڭىل ءبولىپ وتىرادى. بۇل جولى دا ماڭىزدى ۇسىنىستار ايتىلعان. ولاردىڭ ءمانى نەدە؟
– مەنشىك قۇقىعىمەن وعان قول سۇعىلماۋشىلىق كەپىلدىكتەرى ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسىن جاڭعىرتۋدا, ينۆەستيتسيالار تارتۋدا جانە ازاماتتاردىڭ ىسكەرلىك بەلسەندىلىگىن كوتەرۋدە وتە ماڭىزدى ءرول اتقارادى. وسىنى ەسكەرە وتىرىپ, كوپتەگەن ەلدەردە مۇنداي قۇقىقتىق قاتىناستار كونستيتۋتسيانىڭ ەرەجەلەرىمەن رەتتەلەدى. كونستيتۋتسيالىق كەڭەستىڭ بىرقاتار شەشىمدەرى وسى جايتتاردىڭ مازمۇنىن اشۋعا باعىتتالعان. ولاردا مەنشىك قاتىناستارى ادىلدىك قاعيداتتارىنىڭ نەگىزىندە, ازاماتتىق اينالىمعا بارلىق قاتىسۋشىلاردىڭ قۇقىقتارى مەن زاڭدى مۇددەلەرىنىڭ تەپە-تەڭدىگىن قامتاماسىز ەتىلە وتىرىپ, رەتتەلۋى ءتيىس, دەپ اتاپ ءوتىلدى.
الايدا, قولدانىستاعى زاڭداردا بۇل قۇقىقتىق ۇستانىمدارمەن ۇيلەسپەيتىن نورمالار ءالى دە كەزدەسەدى. مىسالى, اتقارۋشىلىق iس جۇرگiزۋدە ءوندىرىپ الۋشىنىڭ سوت ورىنداۋشىسىنان اتقارۋشىلىق قۇجاتتى قايتارىپ الۋ قۇقىسى ەش شەكتەلمەگەن. بۇل جاعداي كرەديتورلاردىڭ ءوز قۇقىقتارىن تەرىس پايدالانۋىنا, اتقارۋشىلىق ءىس جۇرگىزۋدىڭ سوزىلۋىنا جانە ءوندىرىپ الۋشى مەن بورىشكەر مۇددەلەرىنىڭ كونستيتۋتسيالىق تەپە-تەڭدىگىن بۇزۋعا اكەپ سوقتىرۋى مۇمكىن.
– جاڭا سايلانعان پرەزيدەنت قۇقىق قورعاۋ جۇيەسى جانە ونىڭ ماڭىزدى قۇرامداس بولىگى بولىپ سانالاتىن قىلمىستىق ءىس جۇرگىزۋ ماسەلەلەرىنە ارنايى ءمان بەرىپ وتىر؟ كونستيتۋتسيالىق كەڭەستىڭ بۇعان قوسارى بار ما؟
– بۇل ماسەلەلەر ۇنەمى كۇن تارتىبىندە بولۋى ءتيىس. كەز كەلگەن مەملەكەتتە قۇقىق قورعاۋ جۇيەسى ۇزدىكسىز جەتىلدىرىلىپ وتىرادى. بىزدە دە وسى جىلدار بويى بارلىق كۇش-جىگەر ءبىر ماقساتقا – ادامنىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارىنىڭ ءتيىستى ىسكە اسىرىلۋى مەن قورعالۋىنا كەپىلدىك بەرۋگە باعىتتالدى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ جونىندەگى ءىس-قيمىل جوسپارىندا ماڭىزدى مىندەتتەر كوزدەلگەن. قازىرگى ۋاقىتتا جاڭا ۇسىنىستار ازىرلەۋ بويىنشا ۇلكەن جۇمىس جۇرگىزىلۋدە. ولار وسىنداي كەپىلدىكتەردىڭ دەڭگەيىن ودان دا جوعارى كوتەرەدى دەپ ويلايمىن.
سۇراعىڭىزدىڭ ەكىنشى بولىگىنە كەلسەك, كەڭەس ءوز تاراپىنان قىلمىستىق پروتسەستە جابىرلەنۋشىلەردىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارىنىڭ كەپىلدىكتەرىن ارتتىرۋ قاجەتتىگىنە نازار اۋدارعان ورىندى دەپ ەسەپتەيدى.
قىلمىستىق-پروتسەستىك زاڭنامادا جەكەشە ايىپتاۋ قىلمىستىق ىستەرى بويىنشا جابىرلەنۋشى ادام قايتىس بولعان جاعدايدا جاقىن ادامداردىڭ وتىنىشتەرى بويىنشا جەكەشە ايىپتاۋدى قوزعاۋ مۇمكىندىگىن كوزدەيتىن نورمالار جوق. سول سەبەپتى دە قىلمىستىق-پروتسەستىك كودەكسكە قاجەتتى تۇزەتۋلەر ەنگىزۋ ورىندى بولار ەدى.
– الەۋمەتتىك مەملەكەت كونستيتۋتسيالىق ءپرينتسيپىن ورنىقتىرۋ سالاسىندا قانداي ماسەلەلەر وزەكتى؟
– كونستيتۋتسيالىق كەڭەس ءوزىنىڭ شەشىمىندە انا مەن بالدىرعاننىڭ مۇددەلەرىن تولىققاندى قورعاۋ قاجەتتىگىن ايتقان بولاتىن. كەڭەستىڭ بۇل ۇستانىمىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن «نەكە (ەرلى-زايىپتىلىق) جانە وتباسى تۋرالى» كودەكسىنە تۇزەتۋلەر ەنگىزىلدى.
بىراق ونىمەن توقتاپ قالۋعا بولمايدى. باستاۋى كونستيتۋتسيانىڭ 27-بابىنىڭ 1-تارماعىنان تۋىندايتىن, نەكە جانە وتباسى, انا, اكە جانە بالا ينستيتۋتتارىنا مەملەكەتتىك قامقورلىق جاساۋدىڭ ينستيتۋتىن ۇنەمى جاڭعىرتىپ وتىرۋ كەرەك.
مۇگەدەكتەردى الەۋمەتتىك قورعاۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ دا ورىندى بولار ەدى.
بۇل پروتسەستەر ۇزدىكسىز بولىپ تابىلادى جانە ەل ەكونوميكاسىنىڭ وسۋىنە قاراي حالىقتى, اسىرەسە ونىڭ الەۋمەتتىك جاعىنان وسال توپتارىن مەملەكەتتىك قولداۋ كولەمى دە ارتۋى ءتيىس.
– سوڭعى ۋاقىتتا ميتينگىلەر مەن جينالىستار ءجيى وتكىزىلە باستادى. ولاردىڭ قۇقىقتىق استارى قانداي؟
– مۇنداي جاريا ءىس-شارالاردى وتكىزۋ مۇمكىندىگى كونستيتۋتسيادا كوزدەلگەن (32-باپ). ونىڭ نورمالارىنا سايكەس قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتارى بەيبىت ءارى قارۋسىز جينالۋعا, جينالىستار, ميتينگىلەر مەن دەمونستراتسيالار, شەرۋلەر وتكىزۋگە جانە توسقاۋىلدارعا تۇرۋعا قۇقىلى. سونىمەن قاتار وندا بۇل قۇقىقتى پايدالانۋ مەملەكەتتىك قاۋىپسىزدىك, قوعامدىق ءتارتىپ, باسقا ادامداردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋ مۇددەسىندە زاڭمەن شەكتەلۋى مۇمكىن دەپ بەلگىلەنگەن.
وزدەرىڭىزگە ءمالىم, ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ ميتينگىلەر تۋرالى زاڭناما جاڭارتىلۋعا ءتيىس, دەپ مالىمدەدى.
بۇل تۇرعىدا پروگرەسسيۆتى شەتەل تاجىريبەلەرىنە سۇيەنۋگە بولادى. وسى جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا 119-شى جالپى سەسسياسىندا ۆەنەتسيا كوميسسياسى بەيبىت جينالىستار بوستاندىعى جونىندەگى باسشىلىق قاعيداتتارىن بەكىتتى. بۇل قۇجاتتا بەيبىت جينالىستار بوستاندىعى قۇقىعى ءارتۇرلى كوزقاراستارى مەن ۇستانىمدارى بار ازاماتتار مەن توپتار بەيبىت تۇردە ءوزارا ءىس-قيمىل جاساي الاتىن, دەموكراتيالىق, تولەرانتتى جانە پليۋراليستىك قوعامنىڭ نەگىزدەرىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلاتىنى اتاپ كورسەتىلگەن. ول پىكىر ءبىلدىرۋ ەركىندىگىمەن, بىرلەسۋ ەركىندىگىمەن جانە مەملەكەت ىستەرىن باسقارۋعا قاتىسۋ قۇقىعىمەن جانە سايلاۋ قۇقىقتارىمەن بايلانىستى ەكەنى ايتىلعان.
سولاي بولا تۇرا, حالىقارالىق ستاندارتتاردا دا جينالىستار مەن ميتينگىلەر وتكىزۋ قۇقىعىن شەكتەۋ مۇمكىندىگىنە جول بەرىلەدى. مۇنداي شەكتەۋلەر زاڭداردا ناقتى كورسەتىلۋى جانە زاڭدى ماقساتتى, اتاپ ايتقاندا, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى, قوعامدىق ءتارتىپتى, باسقا ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋدى كوزدەۋى ءتيىس.
ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگاندار قۇقىقتىق ءتارتىپ پەن قاۋىپسىزدىك ءۇشىن نەگىزگى جاۋاپكەرشىلىكتى وزدەرىنە قابىلداپ, جاريا ءىس-شارانىڭ بەيبىت ءارى قاۋىپسىز بولۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جاعدايلار جاساۋى ءتيىس.
– «كونستيتۋتسيا زاڭداردا ءومىر سۇرەدى», دەگەن ءسوز بار. اتا زاڭ ەرەجەلەرىنىڭ تولىققاندى ىسكە اسۋى زاڭ شىعارۋشىنىڭ بەلسەندىلىگى مەن شىعارماشىلىق ۇستانىمىنا بايلانىستى. بۇل باعىتتا ۇسىنىستار بولدى ما؟
– بۇل ورىندى كوزقاراس. كونستيتۋتسيالىق كەڭەس زاڭداردىڭ ساپاسى ماسەلەسىن ۇنەمى كوتەرىپ وتىرادى. ءوزىنىڭ قورىتىندى شەشىمدەرىندە زاڭدار كونستيتۋتسيالىق تالاپتارعا ساي, ءادىل بولۋى, قوعامنىڭ سۇراۋلارىن, حالىقارالىق ستاندارتتاردى ەسكەرۋى, ال ولاردا كوزدەلگەن قۇقىقتىق شەكتەۋلەر قاجەتتىلىك, ولشەمدىلىك جانە تەپە-تەڭدىك قاعيداتتارىنا ساي بولۋى ءتيىس ەكەنىن بىرنەشە رەت اتاپ وتكەن.
وسى مىندەتتەردى شەشۋ كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتى ءتۇسىنۋ دەڭگەيىمەن تىعىز بايلانىستى. كونستيتۋتسيانى ابستراكتىلى زاڭ قۇجاتى رەتىندە تار ماعىنادا قابىلداۋعا بولمايدى. پارمەندى كونستيتۋتسيا – بۇل زاڭدار جانە قۇقىق قولدانۋ پراكتيكاسى. بۇگىنگى تاڭدا حالىقارالىق تاجىريبەدە كونستيتۋتسيا بۇل دامىپ تۇراتىن قۇقىقتىق ماتەريا دەگەن ۇعىم جالپىعا تانىلعان جانە ول «ارەكەت ەتەتىن ء(تىرى) كونستيتۋتسيا» دەپ اتالاتىن تۇجىرىمدامانىڭ نەگىزىن قۇرايدى. ونى ودان ءارى جەتىلدىرۋ وعان تۇزەتۋلەر ەنگىزۋ ارقىلى عانا ەمەس, سونداي-اق كونستيتۋتسيالىق باقىلاۋ ورگاندارىنىڭ شەشىمدەرى نەگىزىندە دە جۇزەگە اسىرىلۋى مۇمكىن. كونستيتۋتسيالىق باقىلاۋ ورگاندارى كونستيتۋتسيالىق نورمادا قامتىلاتىن تەرەڭ قۇقىقتىق ماعىنانى اشىپ, ونىڭ ءماتىنىن ناقتى الەۋمەتتىك-قۇقىقتىق جاعدايعا سايكەس بەيىمدەۋگە ۋاكىلەتتى. كوپتەگەن زاڭگەرلەر قۇقىق ارەكەتىنىڭ الەۋمەتتىك ءمان-ءماتىنى تاريحي وزگەرىسكە ۇشىرايتىنىن مويىندايدى. بىرنەشە جىل بۇرىن پارمەنسىز بولىپ كورىنگەن ۇسىنىستار جاڭا جاعدايلاردا ىسكە اسىرىلۋى مۇمكىن.
وسىعان بايلانىستى كونستيتۋتسيالىق كەڭەس وزىنە بەرىلگەن وكىلەتتىكتەردى پايدالانا وتىرىپ, ۇسىنىلعان باستامالاردى ىسكە اسىرۋعا ءوز ۇلەسىن قوسۋعا دايىن.
– ءسىز كونستيتۋتسيالىق-قۇقىقتىق سانا-سەزىمدى قالىپتاستىرۋ جونىندە ءجيى ايتاسىز. بۇل نەگە بايلانىستى؟
– ءبىزدىڭ بارلىق كۇش-جىگەرىمىز اتا زاڭنىڭ جوعارى زاڭ كۇشىن جانە تىكەلەي قولدانىلۋىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالۋى ءتيىس. الدىمىزدا تۇرعان باستى مىندەت – كونستيتۋتسيا بويىنشا تولىققاندى ءومىر ءسۇرۋ. مەملەكەتتىك ورگاندار جانە ازاماتتار نەگىزگى زاڭعا ءتيىمدى جۇمىس ىستەيتىن قۇقىقتىق قۇجات رەتىندە قاراۋى قاجەت. بۇل ءۇشىن كونستيتۋتسيالىق دۇنيەتانىمدى دامىتىپ وتىرۋ كەرەك.
وسى ماقساتتا كونستيتۋتسيالىق كەڭەس «رۋحاني جاڭعىرۋ» جالپىۇلتتىق باعدارلاماسى شەڭبەرىندە, وسكەلەڭ ۇرپاق اراسىندا كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتىق سانانى قالىپتاستىرۋ جانە جالپىعا بىردەي زاڭعا مويىنسۇنۋدى تاربيەلەۋ جونىندەگى جۇمىستى باستاپ كەتتى. جاقىندا العاش رەت «كونستيتۋتسيا اپتالىعى» جوباسىنا باستاما جاسادىق, ول 26 تامىزدان باستالدى. وسى جوبا بۇكىل ەل بويىنشا كونفەرەنتسيالار, دوڭگەلەك ۇستەلدەر, تەگىن زاڭ كونسۋلتاتسيالار, ونلاين-تالقىلاۋلار, كاسىپكەرلەر اراسىندا تۇسىندىرمەلەر, تىكەلەي ەفيرلەر جانە كونستيتۋتسيالىق-قۇقىقتىق ماسەلەلەر بويىنشا باسقا دا ءىس-شارالار وتكىزۋدى كوزدەيدى. رەسپۋبليكانىڭ بارلىق ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىندە جاڭا وقۋ جىلىن كونستيتۋتسيا ساباقتارىنان باستاۋ جوسپارلانىپ وتىر. سەرىكتەس رەتىندە ءبىلىم جانە عىلىم, ادىلەت مينيسترلىكتەرى, «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى, رەسپۋبليكالىق نوتارياتتىق پالاتا, ادۆوكاتتار القاسى, جەكە سوت ورىنداۋشىلارىنىڭ رەسپۋبليكالىق پالاتاسى جانە باسقا دا ۇيىمدار شاقىرىلدى.
كەلەسى جىلى اتا زاڭنىڭ 25 جىلدىق مەرەيتويى اتاپ وتىلەدى. مەملەكەتتىك ورگاندار مەن قوعامدىق بىرلەستىكتەر وسى تاريحي وقيعاعا دايىندالۋى, اتا زاڭنىڭ ارقاسىندا قول جەتكىزىلگەن جەتىستىكتەردى, سونداي-اق مەملەكەتتىڭ, قوعامنىڭ جانە ءاربىر قازاقستاندىق-پاتريوتتىڭ جوعارى نازارىن تالاپ ەتەتىن سىن-قاتەرلەر مەن تاۋەكەلدەردى تالداۋى ءتيىس.
اڭگىمەلەسكەن
جولدىباي بازار
