اقتوبە وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ابزال شوتانوۆتىڭ مالىمدەۋىنشە, وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا بيىل وڭىردە جاسوسپىرىمدەر جاساعان قىلمىس 19 پايىزعا ازايعان. ونىڭ ەسەسىنە اتالعان ۋاقىت ارالىعىندا ولاردىڭ تاراپىنان جاسالاتىن اۋىر قىلمىستار سانىنىڭ كوبەيگەنى الدىڭعى جاعىمدى دەرەكتى جۋىپ-شايىپ كەتكەندەي اسەر قالدىرادى. اۋىر قىلمىس دەگەنىمىز – ادام ءولتىرۋ ەكەنىن ەسكەرسەك, بۇل توبە شاشىڭدى تىك تۇرعىزباي قويمايدى. تاعى ءبىر قىنجىلارلىق جايت مۇنداي دەرەكتەردىڭ قايماعى بۇزىلماعان ويىل, شالقال سەكىلدى ۇلتتىق سالت-داستۇرلەر قۇندىلىقتارىنا باي شالعاي اۋدانداردا تىركەلگەندىگى. بيىلعى جىلى دا وسىنداي اۋىر قىلمىستاردىڭ سانى كوبەيىپ وتىرعانى الاڭداتپاي قويمايدى. ارينە قىلمىس جاساعان جاسوسپىرىمدەر جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان. وسىنداي ءتارتىپ ولاردىڭ اتا-انالارىنا دا جاسالعان, ءتىپتى كەيبىرەۋلەرىن اتا-انالىق قۇقىقتارىنان ايىرۋ جونىندەگى قاتاڭ زاڭ تالاپتارى قولدانىلعان. قىلمىسقا بوي ۇرعان جاسوسپىرىمدەردىڭ بىرقاتارى ارنايى مەكتەپتەرگە جىبەرىلگەن. وسىمەن بۇكىل ءىستى بىتتىگە ساناۋعا بولا ما؟ ارينە, جوق. مۇنىمەن جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى قىلمىس دەڭگەيى تومەندەيتىنىنە كەپىلدىك بەرۋ قيىن. بۇل رەتتە كامەلەتكە تولماعاندار اراسىنداعى اۋىر قىلمىستاردىڭ كوبەيۋىنىڭ باستى سەبەبى مەن سالدارى نە دەگەن ساۋالعا جاۋاپ ىزدەستىرىلگەنى ءجون. بىرىنشىدەن, وسى ورايدا الەۋمەتتىك-فيزيولوگيالىق جانە پسيحولوگيالىق تۇرعىدان تولىق ءوسىپ, دامىپ جەتىلە قويماعان بالالاردىڭ بويىندا وسال, كەمشىن تۇستارى بولۋى تابيعي ءۇردىس ەكەنىن تەرەڭ تۇيسىنۋگە ءتيىسپىز. باستى ماسەلە بارشا قوعام مۇشەلەرى ءوزارا بىرىگىپ, ولاردىڭ وسال ولقى تۇستارىن جەتىلدىرۋگە كوڭىل اۋدارسا, مۇنداي قىلمىستار ازايا تۇسەتىنى انىق. ياعني, نەگىزگى نازار كامەلەتكە تولماعاندار اراسىنداعى بولۋى مۇمكىن قىلمىستىڭ الدىن الۋعا ءارى ونى بولدىرماۋعا باعىتتالسا, مۇنداي ءىس-شارالار ءوز ناتيجەسىن بەرەرى بەلگىلى.
بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى قىلمىستى ازايتۋ مەن تومەندەتۋدىڭ باستى جولدارىنىڭ ءبىرى – يۋۆەنالدى پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ مارتەبەسىن جانە بىلىكتىلىگى مەن جاۋاپكەرشىلىگىن كوتەرۋ دەپ بىلەمىز. مەملەكەت تاراپىنان قارجىلاندىرىلاتىن ارنايى ىشكى قۇرىلىمدار تولىق قايتارىممەن قىزمەت جاساۋى كەرەكتىگى ەشقانداي تالاس تۋعىزبايدى. ايتسە دە, بۇگىنگى كۇنى وڭىردەگى يۋۆەنالدى پوليتسيا ينسپەكتورلارى اراسىندا الدىن الۋ شارالارىن ءۇستىرت جۇرگىزۋگە بەيىم تۇراتىندار كەزدەسىپ قالىپ جۇرگەنىن جوققا شىعارۋ قيىن-اق. كۇرمەۋى مول ءىس-شارالار كەشەنى شەڭبەرىندە بىرقاتار جاعدايلاردا ناقتىلىق پەن سىندارلىلىق جەتىسە بەرمەيتىنى بايقالىپ قالىپ ءجۇر.
بۇگىنگى كۇنى وبلىستا 164 يۋۆەنالدى پوليتسيا ينسپەكتورى قىزمەت ىستەيدى ەكەن. وڭىردەگى كامەلەتكە تولماعانداردىڭ باسىنا شاققاندا, ولاردىڭ سانىن از دەۋگە دە, كوپ دەۋگە دە بولماس. ەگەر وسى 164 ينسپەكتوردىڭ ءبارى ساپالى ناتيجە كورسەتسە مۇمكىن جوعارىدا كورسەتىلگەندەي, كامەلەتكە تولماعاندار اراسىنداعى اۋىر قىلمىستار دەرەگى ازايار ما؟ اسىرەسە قازىرگى كەزدە وڭىردە تۇرمىستىق جاعدايى تومەن وتباسىلارمەن قىلمىستىڭ الدىن الۋ جونىندەگى جۇرگىزىلەتىن جۇمىستاردى جاڭا ساپالى دەڭگەيگە كوتەرۋ كەرەكتىگى انىق كورىنەدى.
جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى قىلمىستىڭ الدىن الۋ ىسىنە وبلىستاعى ءبىلىم بەرۋ ورىندارى دا سۇبەلى ۇلەس قوسا الاتىنى ايقىن. بۇعان دەيىن وبلىس مەكتەپتەرى مەن كوللەدجدەرىندە وقۋشىلاردىڭ جانجالداسۋ مەن توبەلەسۋى, ولاردىڭ ءبىرىنىڭ ولىممەن اياقتالعانى – ولاردىڭ جۇرگىزىپ كەلگەن پروفيلاكتيكالىق شارالارىنىڭ تيىمسىزدىگى مەن پارمەنسىزدىگىنىڭ ءبىر كورىنىسى بولىپ جۇرمەسىنە كىم كەپىل؟
وسىنداي ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋ ءۇشىن اقتوبە وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسى تاراپىنان 2019-2020 جىلدارعا ارنالعان ۆەدومستۆولىق جوسپار ازىرلەنىپ بەكىتىلگەن. بۇل قادام قىلمىسقا باراتىن جەتكىنشەكتەردىڭ وتباسىلىق جاعدايلارىنا جان-جاقتى تالداۋلار جاساۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل باعىتتا بيىلعى جىلى قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان 63 ءجاسوسپىرىمنىڭ وتباسىلىق جاي-كۇيىنە جاسالعان تالداۋلار ونىڭ 44 پايىزى تولىق وتباسىنان شىققانىن كورسەتىپتى. سونداي-اق تەكسەرۋلەر كەزىندە اتا-انالار پەرزەنتتەرىنە ءوز دەڭگەيىندە باقىلاۋ جاسامايتىنى, بالالارىنا سانالى تاربيە بەرۋ ىسىندەگى اتا-انالىق پارىزدارى مەن جاۋاپكەرشىلىگىن سەزىنە بەرمەيتىنى انىقتالعان.
وتكەن جىلى اقتوبە وبلىسىنداعى بەس جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپ پەن بەس كوللەدجدە وقۋشىلاردىڭ قىلمىس جاساۋ دەرەكتەرى تىركەلگەن. وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسى بيىل وبلىستىق پروكۋراتۋرا وكىلدەرىمەن بىرلەسە وتىرىپ, اتالعان تەرىس قۇبىلىستى جويۋ ءۇشىن ارنايى قاناتقاقتى جوبا ازىرلەدى. سونداي-اق اتالعان جوبا اياسىندا مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندار وكىلدەرىنىڭ باسىن قوساتىن جۇمىس توبى قۇرىلعان. وسى وقۋ ورىندارىندا جاستاردىڭ بەلگىلى ءبىر توبى كەسكىش جانە قادالعىش زاتتاردى ۇستاپ كەلگەندەرى ءمالىم. جۇمىس توبى مۇشەلەرى بۇل ماسەلە جونىندە دە وقۋشىلار مەن اتا-انالارمەن جەكە اڭگىمەلەسىپ, ءتيىستى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزگەن.
جۋرناليستىك زەرتتەۋلەر جاسوسپىرىمدەر قىلمىس جاساعان جاعدايدا وكىلەتتى ورگاندار كىنانى سول جاسوسپىرىمدەردىڭ اتا-انالارىنا اۋدارۋعا تىرىساتىنىن كورسەتەدى. سوندىقتان ءاربىر وقۋشىنىڭ بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى ءارى مازمۇندى تۇردە ۇيىمداستىرۋ اسا ماڭىزدى ماسەلەگە اينالدى. كامەلەتكە تولماعاندار اراسىندا قىلمىستىڭ سالدارىن جويۋ تەك وسىنداي باس بىرىكتىرە بىلگەن جاعدايدا عانا مۇمكىن بولاتىنىنا تولىق سەنىم بار.
اقتوبە