قوعام • 14 تامىز, 2019

جاستار قىلمىس جاساۋعا نەگە ءۇيىر؟

22635 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

مەكتەپ جاسىنداعى ءجاسوسپىرىم وقۋشىلاردىڭ قىلمىسقا بوي ۇرۋى –جاقسى قۇبىلىس ەمەس. ولاردى مۇنداي تەرىس ءىس-ارەكەتتەرگە يتەرمەلەيتىن نەندەي كۇش؟ قاي كەزدە دە جاسوسپىرىمدەر قىلمىسى قوعامداعى وتكىر, كوكەيكەستى ءارى وزەكتى ماسەلەلەردىڭ قاتارىندا بولىپ كەلەدى. وسى ورايدا اقتوبە وبلىسى مىسالىندا 2-3 اۋىز وي-پىكىر وربىتكەندى ءجون كورەمىز. قولدا بار دەرەكتەر كامەلەتكە تولماعاندار اراسىنداعى قۇقىق بۇزۋشىلىق كورىنىستەرى نەگىزىنەن ۇرلىق, توناۋ, بۇزاقىلىق جانە جىنىستىق زورلاۋ سيپاتىندا ەكەنىن كورسەتەدى.

جاستار قىلمىس جاساۋعا نەگە ءۇيىر؟

اقتوبە وبلىستىق پوليتسيا دەپار­تامەنتى باسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىن­باسارى ابزال شوتانوۆتىڭ ما­­لىم­دەۋىنشە, وتكەن جىلمەن سا­لىس­تىر­عاندا بيىل وڭىردە جاسوس­پى­رىم­دەر جاساعان قىلمىس 19 پايىزعا ازاي­عان. ونىڭ ەسەسىنە اتالعان ۋاقىت ارالىعىندا ولاردىڭ تاراپىنان جاسالاتىن اۋىر قىلمىستار سانىنىڭ كوبەيگەنى الدىڭعى جاعىمدى دەرەكتى جۋىپ-شايىپ كەتكەندەي اسەر قالدى­را­دى. اۋىر قىلمىس دەگەنىمىز – ادام ءولتىرۋ ەكەنىن ەسكەرسەك, بۇل توبە شا­شىڭ­­دى تىك تۇرعىزباي قويمايدى. تاعى ءبىر قىنجىلارلىق جايت مۇنداي دەرەك­تەردىڭ قايماعى بۇزىلماعان ويىل, شالقال سەكىلدى ۇلتتىق سالت-داستۇرلەر قۇندىلىقتارىنا باي شال­­عاي اۋدانداردا تىركەلگەندىگى. بيىل­عى جىلى دا وسىنداي اۋىر قىل­مىس­تاردىڭ سانى كوبەيىپ وتىرعانى الاڭداتپاي قويمايدى. ارينە قىل­مىس جاساعان جاسوسپىرىمدەر جاۋاپ­كەر­­شى­لىككە تارتىلعان. وسىنداي ءتار­­­تىپ ولاردىڭ اتا-انالارىنا دا جا­­­سالعان, ءتىپتى كەيبىرەۋلەرىن اتا-انالىق قۇقىقتارىنان ايىرۋ جونىندەگى قاتاڭ زاڭ تالاپتارى قول­­دانىلعان. قىلمىسقا بوي ۇر­عان جاسوسپىرىمدەردىڭ بىرقاتارى ارنا­­يى مەكتەپتەرگە جىبەرىلگەن. وسى­­مەن بۇكىل ءىستى بىتتىگە ساناۋعا بولا ما؟ ارينە, جوق. مۇنىمەن جاس­وسپىرىمدەر اراسىنداعى قىلمىس دەڭ­گەيى تومەندەيتىنىنە كەپىلدىك بەرۋ قيىن. بۇل رەتتە كامەلەتكە تول­ما­عاندار اراسىنداعى اۋىر قىل­مىس­­تاردىڭ كوبەيۋىنىڭ باستى سەبەبى مەن سالدارى نە دەگەن ساۋالعا جاۋاپ ىزدەس­تى­رىلگەنى ءجون. بىرىنشىدەن, وسى ورايدا الەۋمەتتىك-فيزيولوگيالىق جانە پسيحولوگيالىق تۇرعىدان تولىق ءوسىپ, دامىپ جەتىلە قويماعان بالالاردىڭ بويىندا وسال, كەمشىن تۇستارى بولۋى تابيعي ءۇردىس ەكەنىن تەرەڭ تۇيسىنۋگە ءتيىسپىز. باستى ماسەلە بارشا قوعام مۇشەلەرى ءوزارا بىرىگىپ, ولاردىڭ وسال ولقى تۇستارىن جەتىلدىرۋگە كوڭىل اۋدارسا, مۇنداي قىلمىستار ازايا تۇسەتىنى انىق. ياعني, نەگىزگى نازار كا­مەلەتكە تولماعاندار اراسىنداعى بول­ۋى مۇمكىن قىلمىستىڭ الدىن الۋعا ءارى ونى بولدىرماۋعا باعىت­تال­سا, مۇنداي ءىس-شارالار ءوز ناتي­جە­سىن بەرەرى بەلگىلى.

بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر ارا­سىن­داعى قىلمىستى ازايتۋ مەن تو­مەن­دەتۋدىڭ باستى جولدارىنىڭ ءبىرى – يۋۆەنالدى پوليتسيا قىز­مەت­كەر­لە­رىنىڭ مارتەبەسىن جانە بىلىكتىلىگى مەن جاۋاپكەرشىلىگىن كوتەرۋ دەپ بىلەمىز. مەملەكەت تاراپىنان قارجى­لاندىرىلاتىن ارنايى ىشكى قۇرى­لىم­دار تولىق قايتارىممەن قىزمەت جاساۋى كەرەكتىگى ەشقانداي تالاس تۋعىزبايدى. ايتسە دە, بۇگىنگى كۇنى وڭىردەگى يۋۆەنالدى پوليتسيا ينس­پەكتورلارى اراسىندا الدىن الۋ شارالارىن ءۇستىرت جۇرگىزۋگە بەيىم تۇراتىندار كەزدەسىپ قالىپ جۇرگەنىن جوققا شىعارۋ قيىن-اق. كۇرمەۋى مول ءىس-شارالار كەشەنى شەڭبەرىندە بىرقاتار جاعدايلاردا ناقتىلىق پەن سىندارلىلىق جەتىسە بەرمەيتىنى بايقالىپ قالىپ ءجۇر.

بۇگىنگى كۇنى وبلىستا 164 يۋۆەنالدى پوليتسيا ينسپەكتورى قىزمەت ىستەيدى ەكەن. وڭىردەگى كامەلەتكە تولما­عان­دار­دىڭ باسىنا شاققاندا, ولاردىڭ سانىن از دەۋگە دە, كوپ دەۋگە دە بولماس. ەگەر وسى 164 ينسپەكتوردىڭ ءبارى ساپالى ناتيجە كورسەتسە مۇمكىن جوعارىدا كورسەتىلگەندەي, كامەلەتكە تولماعاندار اراسىنداعى اۋىر قىل­مىس­تار دەرەگى ازايار ما؟ اسىرەسە قازىرگى كەزدە وڭىردە تۇرمىستىق جاع­­دايى تومەن وتباسىلارمەن قىل­مىس­تىڭ الدىن الۋ جونىندەگى جۇر­گى­زىلەتىن جۇمىستاردى جاڭا ساپالى دەڭگەيگە كوتەرۋ كەرەكتىگى انىق كورىنەدى.

جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى قىل­مىس­تىڭ الدىن الۋ ىسىنە وبلىس­تا­عى ءبىلىم بەرۋ ورىندارى دا سۇبەلى ۇلەس قوسا الاتىنى ايقىن. بۇعان دەيىن وبلىس مەكتەپتەرى مەن كوللەدجدەرىندە وقۋشىلاردىڭ جانجالداسۋ مەن تو­بە­­لەسۋى, ولاردىڭ ءبىرىنىڭ ولىممەن اياقتال­عانى – ولاردىڭ جۇرگىزىپ كەلگەن پروفيلاكتيكالىق شارالارىنىڭ تيىمسىزدىگى مەن پارمەنسىزدىگىنىڭ ءبىر كورىنىسى بولىپ جۇرمەسىنە كىم كەپىل؟

وسىنداي ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتى­رۋ ءۇشىن اقتوبە وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسى تاراپىنان 2019-2020 جىلدارعا ارنالعان ۆەدومستۆولىق جوس­پار ازىرلەنىپ بەكىتىلگەن. بۇل قادام قىلمىسقا باراتىن جەتكىنشەكتەردىڭ وتباسىلىق جاعدايلارىنا جان-جاقتى تالداۋلار جاساۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل باعىتتا بيىلعى جىلى قىل­مىس­تىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان 63 ءجاسوسپىرىمنىڭ وتباسىلىق جاي-كۇيى­نە جاسالعان تالداۋلار ونىڭ 44 پا­يىزى تولىق وتباسىنان شىققانىن كورسەتىپتى. سونداي-اق تەكسەرۋلەر كە­زىندە اتا-انالار پەرزەنتتەرىنە ءوز دەڭ­گەيىندە باقىلاۋ جاسامايتىنى, بالا­لارىنا سانالى تاربيە بەرۋ ىسىندەگى اتا-انالىق پارىزدارى مەن جاۋاپ­كەرشىلىگىن سەزىنە بەرمەيتىنى انىق­تالعان.

وتكەن جىلى اقتوبە وبلىسىنداعى بەس جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپ پەن بەس كوللەدجدە وقۋشىلاردىڭ قىلمىس جاساۋ دەرەكتەرى تىركەلگەن. وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسى بيىل وبلىستىق پروكۋراتۋرا وكىلدەرىمەن بىرلەسە وتىرىپ, اتالعان تەرىس قۇبىلىستى جويۋ ءۇشىن ارنايى قاناتقاقتى جوبا ازىرلەدى. سونداي-اق اتالعان جوبا اياسىندا مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندار وكىلدەرىنىڭ باسىن قوساتىن جۇمىس توبى قۇرىلعان. وسى وقۋ ورىندارىندا جاستاردىڭ بەلگىلى ءبىر توبى كەسكىش جانە قادالعىش زاتتاردى ۇستاپ كەلگەندەرى ءمالىم. جۇمىس توبى مۇشەلەرى بۇل ماسەلە جونىندە دە وقۋشىلار مەن اتا-انالارمەن جەكە اڭگىمەلەسىپ, ءتيىستى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزگەن.

جۋرناليستىك زەرتتەۋلەر جاسوس­پى­رىمدەر قىلمىس جاساعان جاعدايدا وكىلەتتى ورگاندار كىنانى سول جاس­وس­پىرىمدەردىڭ اتا-انالارىنا اۋدا­رۋ­عا تىرىساتىنىن كورسەتەدى. سوندىق­تان ءاربىر وقۋشىنىڭ بوس ۋاقى­تىن ءتيىمدى ءارى مازمۇندى تۇردە ۇيىم­داس­تى­رۋ اسا ماڭىزدى ماسەلەگە اينالدى. كامەلەتكە تولماعاندار اراسىندا قىلمىستىڭ سالدارىن جويۋ تەك وسىنداي باس بىرىكتىرە بىلگەن جاعدايدا عانا مۇمكىن بولاتىنىنا تولىق سەنىم بار.

 

اقتوبە

 

سوڭعى جاڭالىقتار