بۇلاندىنىڭ جاستارى وسى جوبا بويىنشا ءتاپ-ءتاۋىر جۇمىس ىستەۋدە. مىسالى, وسى اۋدانداعى مات اۋىلىنىڭ تۇرعىنى ءمادينا بيباتىروۆا اۆتوكولىكتەردىڭ دوڭگەلەگىن جوندەيتىن شاعىن تسەح اشىپ العان.
– اعام باقتيار مەن ءىنىم احمەديار كومەكتەسەدى دەپ ۇمىتتەنىپ وتىرمىن. باقتيار اعام «پارتيزانكا» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىندە جۇمىس ىستەيدى. بالا كەزىنەن تەحنيكاعا جاقىن. ال 21 جاستاعى ءىنىم احمەديار نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى تەحنيكالىق كوللەدجدى بىتىرگەن, ماماندىعى – اۆتومەحانيك. الدىمىزدان مول مۇمكىندىك تۋعىزىپ وتىرعان جاستار جىلىنىڭ شاراپاتىن ءبىز دە كورەيىك دەپ قولىمىزدان كەلگەنىنشە تىربانىپ تىرشىلىك ەتپەكشىمىز. ەڭ الدىمەن مەملەكەتتىڭ قامقورلىعىنا شىنايى العىسىمىزدى بىلدىرگەنىمىز ءجون, – دەيدى م.بيباتىروۆا. – ەكى قولعا ءبىر كۇرەك تابا الماي وتىرعان اۋىل جاستارى ءۇشىن قولتىقتارىنان دەمەيتىن, جەبەيتىن پەرىشتەنىڭ كومەگى دەرسىز. ءبىز, مىنەكەي, قايتارىمسىز 1 ميلليون تەڭگە الىپ جاتىرمىز. ونىڭ العاشقى 500 مىڭ تەڭگەسى قولىمىزعا ءتيدى.
سول 500 مىڭ تەڭگەگە اعايىندى جاس كاسىپكەرلەر ەڭ الدىمەن شەبەرحاناعا قاجەتتى قۇرال-جابدىقتار ساتىپ العان. مات ەلدى مەكەنى شاعىن اۋىل بولعانمەن, ىرگەدەگى شۇباراعاش, ورتاقشىل, پارتيزانكا, وترارنىي ەلدى مەكەندەرىنىڭ كولىك يەلەرى ءاتىزىن سۋىتپاي كەلەرىنە كۇمان جوق. ولاي بولاتىندىعى, بۇل توڭىرەكتە ءدال وسىنداي باسقا تسەح جوق ەكەن. مۇنداي قىزمەت اۋدان ورتالىعى ماكين قالاسىندا عانا كورسەتىلەدى. قىسىلتاياڭدا الىسقا ات ارىتقانشا, ىرگەدەگى تسەحتىڭ قىزمەتىنە جۇگىنگەن كوپ جاقسى ەمەس پە؟ كەلەسى 500 مىڭ تەڭگە قولدارىنا تيگەن سوڭ, جاس كاسىپكەرلەر تسەحقا قاجەتتى باسقا دا قۇرال-جابدىقتاردى ساتىپ الماق.
قاعاز جۇمىستارىن ۇيلەستىرىپ, اعاسى مەن ءىنىسىنىڭ جۇمىسىنا دەم بەرىپ وتىرعان ءمادينا سۇلەيمەنقىزىنىڭ ءوزى نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى «تۇران» ۋنيۆەرسيتەتىن بىتىرگەن. كىرىس-شىعىستىڭ, الىس-بەرىستىڭ ءجون-جوباسىن جاقسى بىلەتىن ەسەپشى. كاسىپكەرلىككە بەل شەشىپ كىرىسكەن سوڭ, ەسەپ-قيساپقا جۇگىنبەي تاعى بولمايدى. «ەگەر ءىس ساتىمەن باستالىپ ءجۇرىپ كەتسە, وسى باعىتتا جۇمىس اۋقىمىن كەڭەيتە تۇسەر ەدىك», دەيدى ولار.
جاستار جىلىندا ءدال وسىلاي جەكە كاسىپپەن شۇعىلدانۋعا بەكىنىپ وتىرعانداردىڭ ءبىرى – سالتانات جۇسىپبەكوۆا. سالتانات ماكين قالاسىندا تۇرادى. اۋداندىق اكىمدىككە ءوتىنىش جازباس بۇرىن وڭ-سولىن بارلاپ قاراعان. ءبىر قاراعاندا, وڭىردە بيزنەستىڭ بار سالاسى قامتىلعان ءتارىزدى. دەگەنمەن, زەرەك كوڭىلدى جاس حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ىسىندەگى كەيبىر ولقى تۇستاردى ويلانا-ويلانا تاپقانداي بولدى. ايەل ادام بولعان سوڭ, كونديتەرلىك تاعام ونىمدەرىنىڭ ازدىعىنا كوڭىل اۋداردى. ونىڭ ۇستىنە بۇل ماڭايداعى حالىقتىڭ مەرەكەلىك داستارقاندارى ناق ءبىر ۇلكەن قالالارداعىداي جارقىراي-جايناپ تۇرمايدى. بۇل جەرگە دە ىلكىمدى قولدىڭ تابى قاجەت.
وسىلايشا ون ويلانىپ, ءجۇز تولعانىپ, توسىن كاسىپتىڭ تىزگىنىن ۇستاسام با دەگەن. ونداعىسى, جۇمىسسىز جۇرگەن جاستاردى كونديتەرلىك ءونىم دايىنداۋعا ۇيرەتۋ. ساباق سەنبى, جەكسەنبى كۇندەرى وتكىزىلەدى. ازىرگە وقۋعا العاشقى توپتاعى 4-5 ادام قاتىسادى. تاعام دايىنداۋدىڭ ءوزى بىلەتىن تۇرلەرىمەن قاتار, ينتەرنەت جەلىسى ارقىلى ىزدەندى. وسىلايشا وزگەنى قويىپ, ءوز ءبىلىمىن دە جەتىلدىرە ءتۇستى. قاي ىسكە بولسىن تالعام كەرەك. تالعامىڭ جوعارى بولسا عانا تابىستىڭ كوزى اشىلادى. قازىرگى تۇتىنۋشىلار دا كىرپياز. سالتانات وسى ەڭبەگى ارقىلى بۇرىن جۇمىسسىز جۇرگەن جاس تالاپتىڭ ءبىرازىن ەڭبەككە باۋلىماق.
اۋىلداردا مال الىپ, ەڭبەك ەتۋگە بەت بۇرىپ وتىرعان جاستار بارشىلىق. سولاردىڭ ءبىرى – قاراوزەك اۋىلىنىڭ تۇرعىنى بالنۇر اعيپا. ول جوبا بويىنشا بەرىلگەن العاشقى 500 مىڭ تەڭگەگە ەكى سيىر ساتىپ الىپتى. ەندى زەڭگى بابا تۇقىمىن تولدەرىنىڭ ەسەبىنەن كوبەيتپەك. كەيىن بەرىلەتىن قارجىعا قورا سالىپ, ارتىلىپ قالىپ جاتسا تاعى دا مال الماقشى.
– العاش وسى جوبا تۋرالى ەستىگەندە نانار-نانباسىمىزدى بىلمەدىك, – دەيدى جاس كاسىپكەر. – ءبىزدىڭ كۇمانىمىزدى تۋعىزعان جەرى – قارجىنىڭ قايتارىمسىز بەرىلەتىندىگى. بۇل نە قىلعان «باتپان قۇيرىق» دەدىك قوي. ءسويتىپ ەسىل ۋاقىتتىڭ ءبىرازىن بوسقا وتكىزىپ الدىق.
مالساق جاننىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, بۇل ىستەگى باستى قيىندىق جايىلىم جەردىڭ تارلىعى. شابىندىق تا سولاي. ءشوپتىڭ ءبىر تىركەمەسى 35-40 مىڭ تەڭگە شاماسىندا. ءوزىنىڭ تەحنيكاسى جوق ادامدار جەم-ءشوپتى ساتىپ الۋعا ءماجبۇر. قازىر اعاش اراسىنداعى جوڭىشقانى قول شالعىمەن شاۋىپ, ءوز بەتىڭشە تىربانباساڭ بولمايدى. ءبىر جاقسى جەرى, نەسيە العاننان الدەقايدا جەڭىل. مال وسىرەمىن دەپ نەسيە الا قالساڭىز, ءتولى ءوسىپ-جەتىلگەنشە قارىزدان قۇتىلۋ ۋايىمى باسىپ تۇرادى. ال «جاس كاسىپكەر» شىن مانىندەگى جاناشىر كومەك بولدى.
اۋىل جاستارىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, وسىلايشا تىربانىپ تىرشىلىك ەتسە, اۋىلدان قالاعا ۇزدىكسىز كوشىپ جاتقان جاستار دا تۋعان جەرىندە, وسكەن وڭىرىندە تۇراقتاپ قالماق. ونداي جاقسىلىق كۇن تۋسا, اۋىلداعى ادام سانى كوبەيىپ, ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ نىساندارى جابىلىپ قالماس ەدى. دەمەك, «جاس كاسىپكەر» جوباسىنىڭ جاقسى تۇستارى از ەمەس.
اقمولا وبلىسى,
بۇلاندى اۋدانى
