ىلكىدە الاكولگە ادام كەلسە دەۋشى ەدىك, ەندى كولدىڭ شىعىس قازاقستان وبلىسى مەن الماتى وبلىسىندا ورنالاسقان قوس قاپتالداعى جاعالاۋىندا جازدىگۇنى ينە شانشار ورىن جوق. بۇل – ءوڭىر ەكونوميكاسى ءۇشىن, وتاندىق تۋريزم ءۇشىن جاقسى, ارينە. بىراق تابيعات انا تىكسىنىپ تۇرعانداي. ويتكەنى تابيعاتتى پايدالانۋشىلاردىڭ ءتارتىبى كەلىسپەي تۇر. قازىر جاعالاۋداعى جۇرت جانىنا جايلى تىنىستى ىزدەسە, دەمالۋشى قالتاسىن ساۋعان كاسىپكەر ءىسىنىڭ ىلگەرىلەي بەرۋىن عانا ويلايدى. ال قىزمەت كورسەتۋ, قورشاعان ورتانى قورعاۋ قاپەرگە كىرىپ شىقپايدى. سونىڭ سالدارى – جاعالاۋدا بەي-بەرەكەت ورنالاسقان قوناق ۇيلەردەن شىققان توننالاعان قوقىس دەمالىس ايماعىنان ۇزاماي-اق ءار جەرگە توگىلەدى. قاتاڭ قاداعالاۋداعى قوقىس پوليگوندارى جوق. قالدىق سۋلاردى سورۋشى-تاسۋشى تەحنيكالار دا جەتكىلىكتى ەمەس. كوكتەمگى قار سۋىمەن قۇلديلاپ مۇنىڭ ءبارى كولگە قۇيىلادى. سارقىندى سۋ سەپتيكتەرگە جينالادى. ورتالىق كارىز قۇبىرى تارتىلماعان. ال وبلىس اكىمدىكتەرى كولگە جىل سايىن جۇزدەگەن مىڭ, ءتىپتى ميلليونعا جۋىق تۋريست كەلگەنىنە ەسەپ بەرۋمەن شەكتەلەدى. ال ولاردىڭ ەسەبىنە ساي الەۋەتتى ينفراقۇرىلىم ەڭ الدىمەن تازالىق-سانيتارلىق شارالارىنا ارنالۋى ءتيىس قوي. بۇل جەردىڭ توپىراق قىرتىسىنىڭ ەرەكشەلىگى – جەراستى سۋلارىنىڭ جەردىڭ ۇستىڭگى قاباتىنا تىم جاقىن ورنالاسۋى ءارى كول سۋىمەن بايلانىسۋى. ياعني كولگە ۇلكەن قاتەر ءتونىپ تۇرعانىن بايقاۋ قيىن ەمەس.
تاياۋدا الماتى وبلىسىنىڭ ەكولوگيا دەپارتامەنتى سارقىندى سۋلاردى اعىزۋ فاكتىسى بويىنشا «ALMATRADEGROUP» جشس-نا قاتىستى جوسپاردان تىس تەكسەرۋ جۇرگىزدى. سۋ كول جاعاسىندا ورنالاسقان ەكى باسسەينگە (بالالار مەن ەرەسەكتەرگە ارنالعان) زاڭسىز ورناتىلعان قۇبىرلار ارقىلى اعىزىلىپ كەلىپتى. دەپارتامەنت وكىلدەرى كاسىپورىننىڭ قۇجاتتارىن قاراپ, سۋدىڭ سىنامالارىن الدى. مەملەكەتتىك ەكولوگيالىق ساراپتامانىڭ قورىتىندىسى ناتيجەسىندە قورشاعان ورتاعا سارقىندى سۋدىڭ رۇقساتسىز اعىزىلعانى انىقتالدى. ەكولوگيالىق زاڭناما بۇزۋشىلىقتارى ءۇشىن اكىمشىلىك ايىپپۇل سالىندى, سارقىندى سۋلاردى اعىزعان قۇبىرلاردى جويۋ تۋرالى ۇيعارىم بەرىلدى. سونداي-اق قورشاعان ورتاعا كەلتىرىلگەن زالال سوماسى انىقتالۋدا جانە اتالعان مەكەمەنىڭ قىزمەتىن توقتاتۋ تۋرالى سوتقا تالاپ ارىز بەرىلمەك.
ءتيىستى ورگانداردىڭ مالىمەتىنشە, قازىر سۋ رەسۋرستارىنىڭ ساپاسى تۇراقتى, قورشاعان ورتاعا قاۋىپ بايقالمايدى. دەسە دە, الاڭداۋعا نەگىز بار. وتكەندە عانا تاعى ءبىر دەمالىس ۇيىنەن الاكولگە تۇربا ارقىلى سۋ اعىزىلعان بولاتىن. قازىر اتالعان جەردەن الىنعان سىناماعا زەرتحانالىق زەرتتەۋ جۇرگىزىلىپ جاتىر. ەكولوگيا, گەولوگيا جəنە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگى, الماتى وبلىسى əكىمدىگى جəنە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ماماندارىنان تۇراتىن ارنايى كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ ارالاسۋىمەن كول جاعاسىندا ورنالاسقان «كوكتەم گراند رەزورت» جشس قوناق ءۇيى قازىر كولگە سۋ اعىزۋدى توقتاتتى. تەكسەرۋ سوڭىندا كولگە سۋ اعىزعان كاسىپكەرلەرگە قاتىستى شارا قابىلدانباق.
وسى ىسپەتتى كەشەندى تەكسەرۋ جۇمىستارى قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارىنا قاجەت. ال وسى ارالىقتا الاكول جاعالاۋىنا ورتالىقتاندىرىلعان كارىز جۇيەسى مەن سۋ جەلىسى ينفراقۇرىلىمىنىڭ جوباسىن ويلاستىرۋدى تەزدەتكەن ءلازىم.
