پەتر پوروشەنكونىڭ دەمالۋ ءۇشىن شەتەلگە كەتكەندىگى حابارلاندى. ول وتباسىنىڭ كەيبىر مۇشەلەرىن بىرنەشە كۇن بۇرىن تۇركياعا جىبەرگەن ەكەن. ارتىنان ءوزى باستاپ, قالعان جاقىندارىمەن بىرگە ىستانبۇلعا جولعا شىعىپتى. ۋكراينانىڭ ەكس-پرەزيدەنتى دەمالىسقا كەتەردىڭ الدىندا مەملەكەتتىك كۇزەتتەن باس تارتاتىنى تۋرالى ءوتىنىش جازعان. بىراق ونىڭ ناقتى قانشا مەرزىمگە سوزىلاتىنى انىق ەمەس. ۋكراين زاڭىنا سايكەس, بۇرىنعى پرەزيدەنتتەرگە ءومىر بويى مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەت ەتەدى.
وسى كۇنگە دەيىن پەتر پوروشەنكونىڭ ەلدەن قاشۋدى جوسپارلاپ جۇرگەندىگى تۋرالى اقپارات تاراعان. ءبىراز ساراپشى ونىڭ وسى وتباسىلىق دەمالىس دەگەن جەلەۋمەن شەكارا اسقانىن ايتادى. قازىر كەيبىر دەرەككوزدەردە پەتر پوروشەنكونىڭ يسپانيانى پانالاۋى مۇمكىن ەكەنى ايتىلادى. ويتكەنى ەكس-پرەزيدەنتتىڭ ول جاقتا جىلجىمايتىن مۇلكى بار.
بيىل ءساۋىر ايىندا ۋكراينادا پرەزيدەنت سايلاۋى ءوتىپ, سونىڭ ناتيجەسىندە ۆلاديمير زەلەنسكي پەتر پوروشەنكونىڭ الدىن وراپ كەتكەن ەدى. ۋكراينانىڭ مەملەكەتتىك تەرگەۋ بيۋروسىنىڭ ديرەكتورى رومان ترۋبا بۇرىنعى پرەزيدەنتكە جانە باسقا جوعارى لاۋازىمدى كىسىلەرگە قارسى 11 قىلمىستىق ءىس قوزعالىپ جاتقانىن مالىمدەدى. ولاردىڭ قاتارىندا مەملەكەتكە وپاسىزدىق, قىلمىستىق جولمەن كەلگەن تابىستاردى زاڭداستىرۋ, سۋديالاردىڭ قىزمەتىنە ارالاسۋ سياقتى ايىپتاۋلار بار. ۋكراينانىڭ تاعى ءبىر ەكس-پرەزيدەنتى ۆيكتور يانۋكوۆيچتىڭ اكىمشىلىك باسشىسىنىڭ ورىنباسارى بولعان زاڭگەر اندرەي پورتنوۆ پەتر پوروشەنكونى ايىپتاپ, مەملەكەتتىك تەرگەۋ بيۋروسىنا ارىز بەرگەن. ونىڭ ايتۋىنشا, پەتر پوروشەنكو ۋكراينا اسكەرىنەن ۇرلانعان قاراجاتتىڭ ەسەبىنەن بولماعان مامىلە جاساپ, وفشورلىق كومپانيالار ارقىلى 300 ملن دوللار تابىستى زاڭداستىرعان.
ال وسىدان بەس جىل بۇرىن 2014 جىلى اقپاندا ۆيكتور يانۋكوۆيچ تە شاراسىز كۇيگە ءتۇسىپ, ەلىن تاستاپ كەتكەن ەدى. ونىڭ مۇنداي قادامىنا 100-دەن اسا ادام قازا تاپقان كيەۆتەگى ءىرى ميتينگ الىپ كەلدى. سودان كەيىن جوعارعى رادا ونىڭ پرەزيدەنتتىك وكىلەتتىلىگىن مەرزىمىنەن بۇرىن توقتاتقان. ءسويتىپ, امالى قۇرىعان ۆيكتور يانۋكوۆيچ رەسەيدەن پانا سۇراۋعا ءماجبۇر بولعان. كوتەرىلىستەن كەيىن ۋكراينانىڭ جاڭا بيلىگى ادامداردىڭ قازاسى ءۇشىن ۆيكتور يانۋكوۆيچتىڭ موينىنا جانە ءىىم «بەركۋت» ارنايى بولىمشەلەرىنە جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەدى.
وسىنداي مىسالدى جاقىنداعى كورشىمىز قىرعىزستاننان دا كەلتىرۋگە بولادى. قىرعىزستاندى 1991 جىلدان بەرى باسقارعان پرەزيدەنت اسقار اقاەۆ 2005 جىلى «قىزعالداق» توڭكەرىسىنەن كەيىن ەلىن تاستاپ قاشۋعا ءماجبۇر بولدى. وسى وقيعادان سوڭ اسقار اقاەۆقا, ونىڭ ۇلىنا, سونداي-اق سول كەزدەگى بيلىك باسىندا بولعان بىرقاتار قايراتكەرگە قاتىستى 106 قىلمىستىق ءىس قوزعالدى. اسقار اقاەۆتىڭ ءوزى قازاقستانعا قاراي باعىت الىپ, كەيىننەن رەسەيگە تۇراقتادى. ول 2005 جىلدان باستاپ م.ۆ.لومونوسوۆ اتىنداعى ممۋ-دە جانە 2011 جىلدان باستاپ ۇلتتىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جوعارى ەكونوميكا مەكتەبىندە جۇمىس ىستەيدى.
«قىزعالداق» توڭكەرىسىنەن كەيىن 2005 جىلى بيلىك باسىنا كەلگەن وپپوزيتسيا كوشباسشىسى قۇرمانبەك باكيەۆ تە اراعا بەس جىل سالىپ, بۇرىنعى پرەزيدەنت اسقار اقاەۆتىڭ كۇيىن كەشتى. قۇرمانبەك باكيەۆتىڭ جۇرگىزگەن كادر ساياساتى حالىقتىڭ ىزاسىن كەلتىردى. وعان مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى تۋىستارى مەن بۇرىنعى قىلمىس الەمىنىڭ وكىلدەرىنە ۇلەستىردى دەگەن ايىپ تاعىلدى. 2009 جىلى ەكىنشى مەرزىمگە سايلانعان قۇرمانبەك باكيەۆتىڭ 2010 جىلى وتستاۆكاعا كەتۋىن تالاپ ەتكەن جاپپاي نارازىلىق اكتسيالارى باستالدى. سول جىلى 7 ساۋىردە وپپوزيتسيا جاقتاۋشىلارى بىشكەك پەن نەگىزگى اكىمشىلىك عيماراتتارىن باسىپ الىپ, ۇكىمەت ۇيىنە جاسالعان شابۋىل كەزىندە 80-گە جۋىق ادام قازا تاپتى. 19 ساۋىردە بەلارۋسكە قاشقان ەكس-پرەزيدەنتكە ساياسي باسپانا بەرىلدى.
جاقىندا قىرعىزستاننىڭ تاعى ءبىر ەكس-پرەزيدەنتى المازبەك اتامباەۆتى رەسەيگە قاشتى دەگەن قاۋەسەت تاراعان. بىراق ول بۇل داقپىرتتى جوققا شىعارىپ, ءبىر كۇننەن كەيىن ەلىنە قايتا ورالدى.
تمد ەلدەرىنەن تىس ءوز ەلىنەن بوسىپ كەتكەن باسقا دا مەملەكەتتەردىڭ باسشىلارى بارشىلىق. مىسالى, پەرۋدى ون جىل بيلەگەن پرەزيدەنتى البەرتو فۋحيموري 2010 جىلى جاپونياعا قاراي قاشقان. سىبايلاس جەمقورلىقپەن ايىپتالعان ونى توكيودان ەكستراديتسيالاۋدى تالاپ ەتتى. الايدا جاپونيا ا.ءفۋحيموريدىڭ قوس ازاماتتىعى بارىن نەگىزگە الىپ, ونى قايتارىپ بەرۋدەن باس تارتتى. ول پرەزيدەنتتىڭ اتا-اناسى جاپوندىق ەميگرانتتار بولعان. 2014 جىلى چيليگە كەلگەن ا.ءفۋحيموريدى پوليتسيا ۇستاپ, پەرۋ بيلىگىنە تاپسىرعان. ونى سولشىل بەلسەندىلەردى ازاپتاپ ولتىرۋگە قاتىسى بار دەگەن ايىپپەن 25 جىلعا اباقتىعا قامادى. ا.فۋحيموري ءالى كۇنگە دەيىن قاماۋدا.
ءتۋنيستى 1987 جىلدان بەرى 24 جىل بويى باسقارعان زين ءال-ابيدين بەن الي «اراب كوكتەمى» وقيعاسىنان كەيىن 2011 جىلى وتباسىمەن بىرگە ساۋد ارابياسىنا قاشقان. تۋنيستە ونى ۇكىمەتكە قارسى شەرۋگە وق اتقانى ءۇشىن سىرتتاي ءومىر بويىنا باس بوستاندىعىنان ايىرۋ تۋرالى ۇكىم شىعاردى. ەكس-پرەزيدەنتتى پاناسىنا العان ساۋد ارابياسى ونى وتانىنا قايتارۋدان باس تارتتى.
جالپى ەلدە بەيبەرەكەت جايلاپ, حالىقتىڭ سەنىمىنە سەلكەۋ تۇسىرگەن, سودان سوڭ قۋدالاۋعا ءتۇسىپ, باسىن الىپ قاشقان وسىنداي پرەزيدەنتتەردىڭ تاريحتان تالايىن كەزدەستىرۋگە بولادى. سايىپ كەلگەندە, باسشىسى بوسقان ەلدەر ايتارلىقتاي شىعىنعا ۇشىراپ, ءبىراز ۋاقىتقا دەيىن بەرەكەسى دە كىرە قويمايدى.
