«زەرەن» رەسپۋبليكالىق جاستار ءبىلىم بەرۋ لاگەرىنىڭ كەڭ اۋقىمدى جۇمىسى 3 اۋىسىمدا ۇيىمداستىرىلدى. العاشقىسى «digital-ۇرپاق» دەپ اتالدى. مۇندا ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىنەن كەلگەن جاستارعا تسيفرلى زاماناۋي وزىق تەحنولوگيالارمەن جۇمىس جايلى دارىستەر وقىلدى. ەكىنشى اۋىسىم – «جاڭعىرۋ ترەندتەرى». بۇل كەزەڭدە ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسىنان تۋىندايتىن اسقارالى مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ جايى كوزدەلدى. «بيزنەس سيقىرى» دەپ اتالعان سوڭعى اۋىسىم جاستار اراسىندا كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدى ماقسات تۇتتى.
ء ۇش ماۋسىم ىشىندە ازاماتتىق قوعامدى دامىتۋ, كاسىپكەرلىك داعدىلارى, «جاسىل» جانە «كرەاتيۆتى» ەكونوميكا, جاڭا مەديا سىندى ءتورت باعىت بويىنشا جۇمىس ىستەگەن قاتىسۋشىلار وزدەرىنىڭ جوبالارىن جەتىلدىرۋ ءۇشىن تالىمگەرلەردەن ءدارىس الىپ, تاجىريبە جيناقتادى. جاستار جىلى اياسىندا وسىنداي شارالاردىڭ ۇيىمداستىرىلۋى ماڭىزعا يە ەكەندىگىن اتاپ وتكەن اسحات ايماعامبەتوۆ.
– TIMSS ورتالىعىنىڭ زەرتتەۋىنشە, ءبىزدىڭ اكادەميالىق ءبىلىمىمىزدىڭ كورسەتكىشى جاقسى. ال PISA كورسەتكىشى بويىنشا, ياعني سول ءبىلىمدى قولدانۋ جاعىنان سوڭعى ورىنداردىڭ بىرىندەمىز. بۇل العان ءبىلىمدى تاجىريبەدە قولدانۋدا ۇلكەن ولقىلىق بار دەگەن ءسوز. سول سەبەپتى ەلباسىمىز مەكتەپ باعدارلامالارىن جاڭارتۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولۋدى تاپسىرعان بولاتىن. بۇل جۇمىس – سول ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋ ءارى جاستار جىلىندا جاس تالانتتاردى قولداۋ بارىسىنداعى بىرەگەي اۋقىمدى شارا, – دەدى.
بۇگىنگى تاڭداعى ءبىلىم سالاسىنداعى وزەكتى ماسەلەلەرگە تەرەڭىرەك توقتالعان ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى وسى سالاداعى رەفورماعا دا كەڭىنەن توقتالدى. ونىڭ پىكىرىنشە, مەكتەپتە, بالاباقشادا, جالپى ءبىلىم سالاسىندا وزگەرىس بولۋى زاڭدى. قازىر بولاشاقتا قاجەتتى مامانداردى تاربيەلەۋگە ۇمتىلۋىمىز كەرەك. ويتكەنى الەم ادام تانىماستاي وزگەرىپ جاتىر. سوندىقتان ءبىلىم سالاسى بۇرىنعى قالپىندا قالا المايدى. ماسەلەن, بيىلعى ءبىرىنشى سىنىپتىڭ ەسىگىن اشقان بالالار مەكتەپ بىتىرگەنشە ماماندىقتاردىڭ جارتىسى وزگەرىپ كەتۋى مۇمكىن. ءسوز ءتۇيىنىن وسىلاي ورگەن مينيستر سالاداعى سالماقتى جايتتار تۋرالى دالەل دە كەلتىردى.
– بالالاردىڭ دامۋىنا بۇگىننەن باستاپ كوڭىل بولگەن ءجون, – دەدى مينيستر, – بالاباقشاعا جۇمساعان 1 دوللار جەتى ەسە بولىپ قايتادى. ال مەكتەپكە جۇمساعان قاراجات ءتورت ەسە بولىپ ورالادى. مىنە, وسىنداي ەسەپ بار.
ا.ايماعامبەتوۆ ءوز سوزىندە قازىر اقپارات زامانى ەكەندىگىن ەسكە سالدى. ەندىگى ارادا جادىڭا قانشا اقپارات توقىعانىڭ ەسەپ ەمەس. ماسەلە, سول اقپاراتتى قالاي پايدالانۋىڭدا. بۇگىنگى زاماننىڭ ادامى مەن ءبىلىمدىمىن, بولدىم-تولدىم دەپ ايتا المايدى. ءبىلىم كۇن سايىن ەسەلەي تولىقتىرىلۋى كەرەك. سول تولىقتىرۋ وسى لاگەردەن باستاۋ الىپ جاتىر.
ءسوز اراسىندا ايتا كەتەلىك, لاگەردىڭ ءۇش اۋىسىمى دا شىلدە ايىندا وتكىزىلدى. وعان قازاقستان, يران, موڭعوليا, قىتاي, وزبەكستان, رەسەي, تۇركيا, ازەربايجان جانە قىرعىزستان ەلدەرىنەن 200-گە جۋىق جاس كەلىپ, بىلىكتى ءبىلىم جورىعىنداعى ومىرلەرىنىڭ ەڭ ءبىر مازمۇندى دا قىزىقتى ساتتەرىن وتكىزدى. تيىمدىلىگى ەلەڭ ەتكىزگەن, قاجەتتىلىگى انىق 15 ۇزدىك جوبا انىقتالدى.
ءار كۇن سايىن جاستار الدىندا تانىمال سپيكەرلەر ءسوز سويلەپ, وزدەرىنىڭ ورالىمدى ويلارىن, تولىمدى پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى. جاڭا زامان يەلەرى جاس تولقىن قوعام دامۋىنىڭ, زامانانىڭ قارىشتى قادامىنان شەت قالماۋى ءتيىس. كەلەر كۇندەردىڭ كوكجيەگىن تەك ءبىلىم, جارقىن جاڭالىق قانا نۇرلاندىرا الماق. ۆيتسە-پرەمەر گۇلشارا ابدىقالىقوۆا, اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى داۋرەن اباەۆ, پرەزيدەنت كەڭەسشىسى ەرلان قارين, كاسىپكەر, Kusto Group-تىڭ نەگىزىن قالاۋشى جانە قوسالقى يەسى ەركىن تاتىشەۆ, ايگىلى الپينيست ماقسۇت جۇماەۆ, بەلگىلى كاسىپكەر تيمۋر قۇدايبەرگەنوۆ ءتارىزدى تۇلعالار ءوز تاجىريبەلەرىنە, ءبىلىم بىلىكتەرىنە سۇيەنە وتىرىپ, جاستارعا سارا جول سىلتەدى.
ءار اۋىسىمدا دارىندى جاستار قازىلاردىڭ نازارىنا وزدەرىنىڭ بىرەگەي جوبالارىن ۇسىنىپ, ءار ماۋسىم جەڭىمپازدارى انىقتالىپ وتىردى. ءۇشىنشى ماۋسىمنىڭ جەڭىمپازدارى «زەرەن-2019» لاگەرىنىڭ جابىلۋ سالتاناتىندا ماراپاتتالدى.
وسى ماۋسىمنىڭ ۇزدىكتەرى قاتارىندا «In Data», «Umit App», «Happy Project», «Helthy life» جانە «ZhanAru» توپتارى اتالدى. «ZhanAru» قوقىستى بولەك-بولەك جينايتىن CityBox اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەسىن جاساۋ جانە «Easy Kazakh» تسيفرلى سەگمەنتتە قازاق ءتىلىن دارىپتەۋگە باعىتتالعان الەۋمەتتىك كوممەرتسيالىق جوبالارى ەرەكشە كوزگە ءتۇستى. جوبانىڭ اياسىندا قازاق تىلىندەگى وقۋ ماتەريالدارىنىڭ تيىمدىلىگى مەن ساپاسى ارتپاق.
ءار اۋىسىمدا 200 قاتىسۋشىدان بولعان «زەرەن-2019» لاگەرىنىڭ جالپى جۇلدە قورى 15 ميلليون تەڭگەنى قۇرادى, سونىمەن قاتار «بيزنەس-پەرىشتەلەر» قوسىمشا قاراجات ءبولدى. ۇزدىك جوبالار وسى دەڭگەيدى مىسە تۇتپاي, ءوز جۇمىستارىن شىعارماشىلىقپەن دامىتپاق. باعالى باستامانىڭ تالاپتى جاسقا تيەر شاراپاتى دا سول. الداعى ۋاقىتتا دارىندى جاستىڭ الدىنان داڭعىل جول اشىلىپ, ويعا العان ءىسىن وڭىنان ورالتاتىن كۇن تۋادى.
بايقال ءبايادىل,
«Egemen Qazaqstan»
اقمولا وبلىسى
