رۋحانيات • 31 شىلدە, 2019

ۇلت اسپاپتار فابريكاسى

760 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

ۇلتتىق اسپاپتاردىڭ ەلۋدەن استام تۇرلەرىن جاسايتىن «شەرتەر» كاسىپورنىنىڭ ونىمدەرى بۇگىندە الىس-جاقىن شەتەلدەرگە تانىمال. قىتاي ەلىندەگى قانداستارىمىزدان تارتىپ,   مونعوليا, تۇركيا قازاقتارىن ونەر تۋىندىلارىمەن ءتانتى ەتسە, ونىمدەرى الەۋمەتتىك جەلىلەر ارقىلى شارتاراپقا تانىلىپ, رەسەي مەن الىستاعى امەريكادان دا تاپسىرىس ءتۇسىپ جاتادى.  ال وتاندىق ونەر قايراتكەرلەرى, مۋزىكالىق مەكتەپتەردىڭ سۇرانىسىمەن قاتار سىي-سياپات رەتىندە قازاقتىڭ ۇلتتىق اسپاپتارىنا دەگەن قىزىعۋشىلىق جىل ساناپ ارتىپ كەلەدى.

ۇلت اسپاپتار فابريكاسى

«وتىرار سازى» وركەسترى, «گۇلدەر» جəنە «قازاقكونتسەرت» انسامبلدەرى, «تۇران» ەتنو-فولكلورلىق ءانسامبلى دە «شەرتەردىڭ» تۇراقتى تۇتىنۋشىلارى. كاسىپورىن باسشىسى باقىتجان ءدىلمانوۆتىڭ ايتۋىنشا, ايىنا 500-دەن استام ءəرتۇرلى جانە مەملەكەتتىك تاپسىرىس بويىنشا جىلىنا 1500-گە جۋىق ساز اسپاپتارىن جاساۋ مۇمكىنشىلىگى بار كاسىپورىن وندىرىسىندە قاراعاش, قايىڭ, قاراعاي, حوش ءيىستى قاراعان, جاڭعاق سياقتى جەرگىلىكتى اعاشتار پايدالانىلادى. دومبىرانىڭ شاناعىنا قاراعاش قولدانىلسا, شەتەلدەن اكەلىنەتىن شامشات اسپاپتىڭ قانداي بولىگىنە بولسا دا جارامدى. بەت قاقپاعىنا شىرشا, كەپتىرىلگەن بالقاراعاي قولدانىلادى. قوبىزدىڭ اۋەزدى شىعۋى قاراعاي, قاراعاش, قاراعان, قايىڭ اعاشتارىنىڭ ساپاسىنا بايلانىستى.  «قاراعايدىڭ تۇبىنەن ويىپ العان قوبىزىم» دەگەن تەڭەۋ وسىدان شىققان بولۋى كەرەك, تاۋ اعاشىنىڭ اۋەننىڭ اۋەزدى شىعۋىنا اسەرى مول ەكەن.

جەتىسۋ جەرى قاراعايلى بولىپ كەلەتىندىكتەن, بۇل وسىمدىكتىڭ تۇرىنە قولجەتىمدى, ال شەتەلدەن اكەلىنەتىن شيكىزات قىمباتقا تۇسەتىندىكتەن, اسپاپتىڭ باعاسى دا جوعارى بولىپ كەلەدى. اسپاپتى جاساۋعا قولدانىلاتىن اعاش تۇرلەرى تاپسىرىس بەرۋشىلەردىڭ سۇرانىسىن ەسكەرە وتىرىپ جاسالادى. ەرەكشە تاپسىرىستاردا قولدانىلاتىن يتاليا, افريكا ەلدەرىنەن اكەلىنەتىن قىزىل اعاش پەن پەلەساندرانىڭ اسپاپ دىبىسىنا ىقپالى زور. اعاشتارمەن قاتار مال تەرىسى, جىلقى قىلى, تۇياعى مەن سۇيەكتەرى دە اسپاپتاردىڭ ەرەكشەلىگىن ارتتىرا تۇسەدى. وزبەكستاننان, كاپقازدان اكەلىنەتىن جاڭعاق اعاشتارى  جەر جاعدايىنا بايلانىستى ساپالى كەلەدى.  تاپسىرىس بەرۋشىنىڭ ىڭعايىنا قاراي قوبىزدار جاڭعاقتان دا ويلادى. ال قىزىل اعاشتان ءبىر قوبىز ويعاننان, ون دومبىرا جاساعان ءتيىمدى كورىنەدى. ءوندىرىستىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى دومبىرالار بالالاردىڭ جاس ەرەكشەلىگىن ەسكەرە وتىرىپ جاسالادى.

اكەسىنەن دارىعان اتا كاسىپتى وندىرىستىك دارەجەگە جەتكىزگەن ساپاربەك ءƏلى ۇلىنىڭ يگى ءىسىن جالعاستىرىپ وتىرعان باقىتجان, مەيىربەك ءدىلمانوۆتار «شەرتەر» ساز اسپاپتار جاسايتىن كاسىپورىندى شارتاراپقا تانىتتى. جەتكەن جەتىستىكتەرىن ماقتان ەتەتىن كاسىبي ماماندار وتاندىق ءارى شەتەلدىك بايقاۋلاردىڭ جەڭىمپازى. كورمەلەردىڭ تۇراقتى قاتىسۋشى رەتىندە ونىمدەرى ۇزدىكتەر قاتارىنان تابىلاتىن كاسىپورىندا جيىرمادان استام شەبەر ەڭبەك ەتەدى. ۇلتتىق ونەر اسپاپتارىنىڭ كوسەگەسىن كوگەرتىپ وتىرعان شەرتەرلىكتەردىڭ جاستاردى قولونەرگە باۋلۋداعى ىستەرى دە ء وز الدىنا. بۇگىندە ساز اسپاپتار فابريكاسىنا اينالعان كاسىپورىننىڭ ەلىمىزدىڭ رۋحاني جاڭعىرۋىنا قوسىپ جۇرگەن ۇلەسى قوماقتى.

 

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار