ع.قاراش ۋفا قالاسىنداعى ءدىني باسقارمانىڭ قازىر قىزمەتىندە ءجۇرىپ, ارنايى شاقىرتۋمەن 1917 جىلى 5-13 جەلتوقساندا ورىنبور قالاسىندا وتكەن II جالپىقازاق سيەزىنە قاتىسادى. الاش اۆتونومياسىن جاريالاۋ ماسەلەسىنەن تۋعان قىزۋ ايتىستا, سيەز دەلەگاتتارى ەكىگە جارىلادى. ءبىرىنشى توپتاعىلار الاش اۆتونومياسىن جەدەل تۇردە جاريالاۋدى قولداسا, بۇل پىكىرگە قارسى ەكىنشى توپ الاش اۆتونومياسىن جاريالاۋدى كەيىنگە قالدىرۋدى ۇسىندى. ال عۇمار قاراش الاش اۆتونومياسىن جەدەل جاريالاۋدى قولداعان توپتىڭ قۇرامىندا بولدى.
1919-1920 جىلداردان كەيىن ا.بايتۇرسىنوۆ باستاعان بىرقاتار الاش زيالىلارى كۇشتىڭ بولشەۆيكتەر جاعىندا ەكەنىنە كوزدەرى جەتكەن سوڭ, كۇرەس تاكتيكاسى مەن ستراتەگياسىن وزگەرتۋ قاجەت دەپ تاپتى. دەمەك, ولار ەندى وقۋ-اعارتۋ, ءباسپاسوز سالاسى توڭىرەگىنە توپتاسىپ, قازاق حالقىنىڭ مۇددەسى ءۇشىن قىزمەت ەتۋگە كوشتى. مىنە, وسى كەزەڭدە, ياعني 1919 جىلى ەرىكتى تۇردە كوممۋنيستىك پارتيا قاتارىنا وتكەن عۇمار قاراش پارتيالىق جانە كەڭەس ورگاندارى قىزمەتىنە بەلسەنە كىرىسەدى. ماسەلەن, ازامات سوعىسى ءجۇرىپ جاتقان تۇستا, ول بوكەي ولكەسىندەگى تۇڭعىش اتتى اسكەر پولكىن قۇرۋ, ۆ.ي.چاپاەۆ ديۆيزياسىن جەرگىلىكتى ادامدارمەن جاساقتاۋ, كەڭەس ۇكىمەتى قۇرىلىسىنا قارسى كۇشتەردى تالقانداپ, ەل ءىشىن باندالىق توپتاردان تازارتۋ جۇمىستارىنىڭ بەل ورتاسىندا ءجۇردى. ءوزىنىڭ كىر جۋىپ, كىندىك كەسكەن تالوۆكە جەرىندە «قىرقۇدىق» دەپ اتالاتىن اۋىلشارۋاشىلىق ارتەلىن ۇيىمداستىردى. الايدا, قازاق قوعامىنا قىزمەت ەتۋدى ءوزىنىڭ ماقسات مۇراتىنا اينالدىرعان عۇمار قاراش نەبارى 46 جىل عانا ءومىر ءسۇردى. ول 1921 جىلى 12 ساۋىردە كەڭەس وكىمەتى جاۋلارىنىڭ قولىنان قازا تاپتى.
1962 جىلدان ماسكەۋ قالاسىندا تۇراتىن عۇمار قاراشتىڭ نەمەرەسى فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى ءناديا (نادەجدا) بۇرحانقىزى قاراشەۆا: «اعام باسىردىڭ ايتۋى بويىنشا, اتامدى ولتىرگەن باندالار توبى, ءبىر جىل وتكەندە استراحان قالاسىنداعى ۋچيليششەنى ءبىتىرىپ, ۋەز ميليتسياسى بولىپ جۇرگەن ۇلكەن ۇلى قادىردى ولتىرەدى. 1922 جىلى ونىڭ اناسى مەن ايەلىن دە ءولتىرىپ, ءۇيىن-مۇلكىن ورتەدى» دەپ جازادى. بۇعان دەيىنگى دەرەكتەردە باندالار توبى عۇمار قاراش پەن ونىڭ ۇلكەن ۇلى قادىردى (اكەسىنىڭ قىرقىنا كەلگەندە) ولتىرگەنى تۋرالى ايتىپ كەلگەنبىز.
ءناديا قاراشەۆانىڭ ايتۋىنشا, عۇمار قاراشتىڭ 4 ۇل, 2 قىزى بولعان. ۇلكەنى – جوعارىدا, ايتىلعان قادىر. ەكىنشى ۇلى باسىر ۇلى وتان سوعىسى جىلدارىندا ەڭبەك ارمياسى قاتارىندا قاراعاندى شاحتاسىندا ەڭبەك ەتىپتى. 1974 جىلى قايتىس بولادى. باسىردىڭ جالعىز ۇلى بولات 1938-2000 جىلدار ارالىعىندا ءومىر سۇرگەن. ال عۇماردىڭ ءۇشىنشى قىزى ءنازيادان تۋعان بالحيا (1928-1990 جج.) جانۇياسىمەن اقتوبە وبلىسىنىڭ العا ستانساسىندا تۇرعان.
عۇمار بالالارىنىڭ اراسىندا جوعارى ءبىلىم العانى – بۇرحان (1904-1967). ول ماسكەۋدىڭ تيميريازەۆ اكادەمياسىن ءبىتىرىپ, قازسسر اۋىل شارۋاشىلىق مينيسترلىگىندە قىزمەتكە ورنالاسادى. الايدا, اكەسى الاش زيالىلارى توبىنان ەكەنىن سەزگەن ول 1947 جىلى تالدىقورعان وبلىسىنىڭ شالعايداعى ورىس اۋىلىنا بارىپ بوي تاسالايدى. سوندا 10 جىلداي اۋىلشارۋاشىلىعى تەحنيكۋمىنىڭ ديرەكتورى بولىپ قىزمەت ەتەدى. كەيىن الماتىعا كەلىپ, مەملەكەتتىك جەر پايدالانۋ باسقارماسىنىڭ باستىعى بولادى. بۇرحاننان كەيىنگى حاميدا 12 جاسىندا قايتىس بولىپ كەتەدى. ال كەنجە ۇلى ءاليحان 21 جاسىندا ۇلى وتان سوعىسىندا حابار-وشارسىز كەتكەن.
ماسكەۋ قالاسىندا تۇراتىن ءناديا بۇرحانقىزى قاراشەۆا تۋرالى ايتساق, ول 1930 جىلى ورال قالاسىندا دۇنيەگە كەلگەن. كەيىن الماتى قالاسىنا كوشىپ, ورىس ورتا مەكتەبىن تامامداعاننان سوڭ, م.لومونوسوۆ اتىنداعى ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ شىعىس تىلدەرى فاكۋلتەتىنە ءتۇسىپ, 1953 جىلى قىزىل ديپلوممەن بىتىرەدى. الماتىعا كەلىپ, عىلىم اكادەمياسىنىڭ ءتىل جانە ادەبيەت ينستيتۋتىندا ون جىل قىزمەت ەتىپ, «حح عاسىر باسىنداعى قازاق كوركەمسوزىندەگى گرامماتيكالىق ءتىل ەرەكشەلىكتەرى» («ايقاپ» جۋرنالىنىڭ دەرەكتەرى نەگىزىندە) اتتى تاقىرىپتا كانديداتتىق ديسسەرتاتسيا قورعايدى. كەيىن 1962 جىلى جولداسىمەن بىرگە ماسكەۋ قالاسىنا قونىس اۋدارادى. زەينەت دەمالىسىنا شىققانعا دەيىن رەسەي ءبىلىم اكادەمياسىنىڭ فيلولوگيالىق ورتالىعىنىڭ عالىم-حاتشىسى بولدى. 120 استام عىلىمي ەڭبەكتەردىڭ اۆتورى. قىسقاشا ايتقاندا, عۇمار قاراش بابامىزدىڭ ۇرپاقتارىنىڭ تاعدىرى وسى.
باقتىلى بورانباەۆا,
م.وتەمىسوۆ اتىنداعى باتىس قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دوتسەنتى
