اپالى-ءسىڭلىلى ەكەۋ «جاسىل جۇرەك» اتتى ەكو-قوزعالىس اياسىندا اشەكەي بۇيىمداردى پلاستيك قالدىقتاردان جاساپ, ساتىلىمعا شىعارادى. قىز-كەلىنشەكتەردىڭ ەڭ ءبىر ۇناتىپ تاعاتىن بۇيىمدارىنىڭ ءبىرى – سىرعا بولعاندىقتان, اي سىرعا, تاس كوزدى سىرعا, كۇمبەز سىرعا, سالپىنشاق سىرعا, ساباقتى سىرعا, شاشاقتى سىرعا سياقتى اشەكەيدىڭ ءتۇر-ءتۇرىن جاسايدى. سىرعالار كورەر كوزگە قاراپايىم كەلگەنىمەن, ونىڭ استارىنان ۇقىپتى تالعام مەن تاعىلىمدى ويدى كورە الاسىز.
– بۇرىن قوقىستى قايتا وڭدەۋ تۋرالى ەشتەڭە بىلمەگەن ەدىم. بىردە الەۋمەتتىك جەلىدەن جاعاعا شىعىپ, اشتان ولگەن كيتتىڭ ۆيدەوسىن كەزدەيسوق كورىپ قالدىم. ونى سويعاندا, اسقازانىنان بىرنەشە كەلى پلاستيك قوقىس شىقتى. وسى وقيعا ماعان قاتتى اسەر ەتىپ, تابيعاتتى ساقتاۋ كەرەكتىگى تۋرالى ويعا قالدىم. سودان باستاپ, جۇرگەن-تۇرعان جەرىمدە اينالامداعىلاردى پلاستيك بۇيىمداردى از قولدانۋعا شاقىرا باستادىم, – دەيدى سايدا ىبىشەۆا. بۇل ويىن ءسىڭلىسى ديناعا ايتىپ, ەكەۋارا قوزعالىسقا «جاسىل جۇرەك» دەگەن اتاۋ بەرىپ, جان ءبىتىردى.
ولار جۇمىسقا قاجەت زاتتاردى كوشەدەن تەرىپ الادى. كەرەك بولسا تۋعان-تۋىسى, دوستارى قولدانىلعان, جارامسىز پاكەتتەردى جيناستىرىپ بەرەتىن كورىنەدى.
– مەن ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ شىعىستانۋ فاكۋلتەتىندە جاپون مادەنيەتىن وقىپ جاتىرمىن. كىشكەنتاي كەزىمنەن زەرگەرلىك دۇنيەلەرگە قاتتى قىزىعاتىنمىن. اپكەم ماعان ءوزىنىڭ ويىن ايتقاندا, مەن بىردەن كەلىستىم. سىرعالار ەڭ تەز جاسالاتىن بۇيىم, كوپ دەگەندە ەكى ساعاتتاي ۋاقىت كەتەدى. ءبىزدىڭ اشەكەي بۇيىمدارىمىزدى كوبىنە ەكولوگياعا جاناشىر ادامدار ساتىپ الادى. اي سايىن جاڭا توپتاما شىعارعان ۋاقىتتا كۇتىپ ءجۇرىپ, قولما-قول الىپ كەتەتىندەر بار. ەشقانداي جارناما جاساماسام دا, الەۋمەتتىك جەلىدەگى اككاۋنتىمنان كورىپ, اشەكەيلەردى وسى كۇنگە دەيىن 70-تەن اسا كىسى ساتىپ الدى, – دەيدى دينا ىبىشەۆا. ال سىرعالاردىڭ جاسالۋ تەحنيكاسىنىڭ اسا قيىندىعى جوق, بىرنەشە پوليەتيلەن پاكەتتەردى قاباتتاستىرىپ, پەرگامەنتتى قاعازدىڭ ۇستىنەن ۇتىكپەن باسىپ شىعاسىز. ءتىپتى اشەكەيلەردى بوياۋدىڭ دا قاجەتى جوق, تەمپەراتۋرانىڭ اسەرىنەن پاكەتتەردىڭ ءوزىنىڭ بوياۋلارى ءبىر-بىرىمەن ارالاسىپ, ەرەكشە ورنەكتەر شىعادى. قالعانى قولىنىڭ ەبى بار شەبەردىڭ شارۋاسى, قاجەتتى پىشىنگە لايىقتاپ قيىپ بەرەدى. مۇنداي اكسەسسۋار درەسس-كود قاتاڭ ساقتالمايتىن جۇمىس ورنىندا, كورمەلەرگە, قوناققا بارعاندا نەمەسە شەتەلدىكتەرمەن كەزدەسۋدە كيۋگە تاپتىرمايدى. جىلدىڭ ءار ماۋسىمىنا, سوڭعى سانمەن لايىقتالىپ جاسالعان بۇل اشەكەيلەردى جاراستىقپەن ۇيلەستىرىپ تاعۋعا ابدەن بولادى. قوس شەبەردىڭ قولتاڭباسى ءسىزدىڭ ەشكىمگە ۇقسامايتىن جەكە تۇلعا ەكەنىڭىزدى دارالاپ كورسەتەدى.
ايتپاقشى, ولار اشەكەي بۇيىمداردان بولەك, قايتا وڭدەلگەن قوقىس قالدىعىنان كارتينا رامكالارىن, كىتاپشا مۇقابالارىن دا جاسايدى. ولاردىڭ ەندىگى ارمانى كەز كەلگەن پلاستيكتى وڭدەي الاتىن شاعىن كولەمدى ماشينانى ىسكە قوسۋ.
«بۇل قيىن ەمەس. بىرەۋى ۇساقتايتىن, ەكىنشىسى قاجەتتى فورماعا سالاتىن قۇرىلعىلار كەرەك. شەلەك, سابىن سالعىش سياقتى تۇرمىسقا كەرەك زاتتاردى قولدان ىستەۋگە بولادى. ءبىز ونىڭ جوباسىن دا دايىنداپ قويعانبىز», دەگەن دينا ىسكە اسىرۋعا جەتكىلىكتى قارجى بولماي تۇرعانىن ايتادى. مۇنداي Precious plastic دەپ اتالاتىن قوزعالىس الەمدە كەڭ تارالعان. ونىڭ ءمانى – ادامدار كەز كەلگەن جەردە پلاستيكتى قايتا وڭدەۋ بويىنشا شاعىن بيزنەستى باستاۋعا جانە وسى ارقىلى قورشاعان ورتانى ساقتاۋعا ۇندەيدى.
قاراڭعىنى كۇنگە, قوقىستى گۇلگە اينالدىرىپ جۇرگەن قىزداردىڭ تاۋەكەلشىل باستاماسى كىمدى بولسىن قايران قالدىرارى انىق. جۋىردا ولاردىڭ ۇيىمىنا ەكولوگيالىق اعارتۋ جانە ناسيحات بويىنشا بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنان شاقىرتۋ تۇسكەن. بۇيىرسا, تابيعاتتى قورعاۋ ماسەلەلەرىنە جۇرتشىلىقتىڭ نازارىن تارتۋ ءۇشىن بىرلەسكەن جاڭا باعدارلامالاردى ىسكە اسىرماق.
