بۇگىندە بيلىك پەن بۇقارا اراسىنداعى ديالوگتىڭ دىڭگەگى بولاتىن ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىنىڭ باعىتى ايقىندالىپ, جۇمىسى ءبىرشاما جۇيەلەندى. جاقىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جارلىعىمەن كەڭەستىڭ ەرەجەسى مەن قۇرامى بەكىتىلدى. مارتەبەسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى جانىنداعى كونسۋلتاتيۆتىك-كەڭەسشى ورگان بولىپ ناقتىلانعان كەڭەستىڭ نەگىزگى مىندەتى – تۇجىرىمدامالاردىڭ, مەملەكەتتىك باعدارلامالار مەن نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ جوبالارىنا قوعامدىق ساراپتاما جۇرگىزۋ, جۇرتشىلىقتىڭ, ازاماتتىق قوعامنىڭ پىكىرىن ەسكەرە وتىرىپ, ماڭىزدى ستراتەگيالىق پروبلەمالاردى قاراۋ, تاراپتار اراسىندا سىندارلى ديالوگتى قامتاماسىز ەتۋ.
قۇرامى 44 ادامنان جاساقتالعان ۇلتتىق كەڭەسكە پرەزيدەنتتىڭ ءوزى توراعالىق ەتەدى. بۇل اتالعان كەڭەسكە دەگەن كوپشىلىكتىڭ سەنىمىن ارتتىرا ءتۇستى. ويتكەنى مەملەكەت باسشىسى سايلاۋالدى تۇعىرناماسىندا اشىق جانە ءادىل جۇمىستى ىلگەرىلەتۋگە ەرەكشە ءمان بەرىپ, كەڭەس اتقارۋشى بيلىك پەن قوعام اراسىنداعى الشاقتىقتى قىسقارتاتىن كوپىر بولاتىنىن ايتقان. پرەزيدەنت حالىقتى تولعاندىرىپ وتىرعان باستى ماسەلە تابىس كولەمىنىڭ ازايۋى ەكەنىن, باسقا دا وزەكتى ماسەلەلەردى ايقىن كورىپ وتىرعانىن ءمالىمدەدى. بۇل ويىن كەيىن شەتەلدىك تانىمال بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنا بەرگەن سۇحباتتارىندا قۋاتتادى. ەندى جاڭادان قۇرىلعان كەڭەس ارقىلى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تىكەلەي قاداعالاۋىمەن تالاي ماسەلەنىڭ باسى اشىلىپ, شيەلەنىسكەن جاعدايلاردىڭ شەشىمى قاراستىرىلادى. ول ءۇشىن كەڭەسكە مۇشە بولعان حالىقتىڭ ءسوزىن سويلەي الاتىن, ءۇنىن جەتكىزە الاتىن قوعام بەلسەندىلەرى ءوز مۇمكىندىكتەرىن بارىنشا پايدالانۋ كەرەك. كەڭەس قۇرامىنا وسى ۋاقىتقا دەيىن جۇرتتى تولعاندىرعان ماسەلەلەردى ۇدايى كوتەرىپ جۇرگەن, كوپشىلىكتىڭ سەنىمىنە يە بولعان ازاماتتار كىردى. پرەزيدەنت اكىمشىلىگى وكىلدەرى ءتۇرلى قوعام قايراتكەرلەرىمەن, ساياساتكەرلەرمەن, ساراپشىلارمەن, ازاماتتىق سەكتور وكىلدەرىمەن كەزدەسۋ وتكىزىپ, ءتيىستى كونسۋلتاتسيالاردىڭ ءناتيجەسىندە كەڭەستىڭ مۇشەلەرىن ىرىكتەدى.
كەڭەس قۇرامىنىڭ ناقتىلانۋىمەن حالىققا بۇل ديالوگ الاڭىندا كوتەرىلەتىن ماسەلەلەر مەن ۇسىنىستاردىڭ ءبىرسىپىراسى ءمالىم بولىپ قالدى. سەبەبى كەڭەس مۇشەلەرىنىڭ كوبىنىڭ قوزعاپ جۇرگەن پروبلەمالارىنان جۇرت حاباردار. ول ازاماتتار ۇلتتىق كەڭەس قۇرامى بەكىتىلگەن جارلىق شىققاننان كەيىن دە ءباسپاسوز بەتتەرىندە جانە الەۋمەتتىك جەلىلەر ارقىلى بۇرىن دا ايتىپ جۇرگەن تاقىرىپتارىن اتالعان القالى توپتىڭ ورتاسىنا سالاتىندارىن جەتكىزدى. بۇعان قوسا كەڭەس مۇشەلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن ءبىرلى-جارىم باسقوسۋلار دا ۇيىمداستىرىلدى. ءۇن قاتقان قوعام بەلسەندىلەرىنىڭ ءمالىمدەمەلەرىنەن كەڭەستە تالقىلاناتىن ماسەلەلەر مەن ۇسىنىستار بىرنەشە تاقىرىپتاردى قامتيتىنىن بايقاۋعا بولادى. ماسەلەن, كەڭەس مۇشەسى, ۇلتتىق «سەرپىن» ءبىلىم جانە يننوۆاتسيالار پالاتاسىنىڭ پرەزيدەنتى مۇرات ابەنوۆ: «ءبىلىم سالاسى, مەديتسينانى كوتەرۋ, جاستاردىڭ پروبلەماسى سياقتى ماسەلەلەردى ءجيى كوتەرەتىنىن ايتىپ, وسى ءبىرقاتار الەۋمەتتىك سالاداعى جاعدايلاردىڭ رەتتەلۋى ءۇشىن ۇتىمدى ۇسىنىستار جاساۋعا تىرىساتىنىن جەتكىزدى.
ال تاعى ءبىر كەڭەس مۇشەسى, قازاقستان ۇلتتىق ءارحيۆىنىڭ «ارحيۆ-2025» عىلىمي-ادىستەمەلىك ورتالىعىنىڭ باسشىسى بەرىك ابدىعالي ۇلى: «مەنىڭ ويىمشا, بۇل كەڭەس پرەزيدەنت جانىنداعى كونسۋلتاتيۆتى-كەڭەسشى ورگان رەتىندە ساياسي رەفورمالار, الەۋمەتتىك, ەكونوميكالىق جاعدايلارعا قاتىستى قاجەتتى ءارى ەلىمىزدىڭ دامۋىنا ماڭىزدى ۇسىنىستار بەرىپ وتىرادى. جەكە ءوزىم رۋحانيات, ۇلتتىڭ دامۋى, جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك باسقارۋ, ونىڭ ىشىندە اۋىل ماسەلەسى, اكىمدەردىڭ جۇمىسى, وڭىرلىك ساياساتپەن بايلانىستى تاجىريبەم مەن ۇسىنىستارىمدى بولىسەمىن دەپ ويلايمىن», دەپ پىكىرىن ءبىلدىردى.
سونداي-اق كەڭەس مۇشەسى, كاسىپوداقتار فەدەراتسياسى ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەرلان سايروۆ سايلاۋ, ميتينگ, باق جانە ساياسي پارتيالار تۋرالى زاڭداردىڭ كەيبىر تارماقتارى زامان تالابىنا ساي ەمەس ەكەنىن ايتادى. بۇعان قوسا ول قازاقستاننان ءوز ەركىمەن كوشىپ جاتقانداردىڭ سانى كوبەيىپ جاتقانىنا كوڭىل اۋدارىپ: «مەنى مازالايتىن سۇراقتاردىڭ ءبىرى – شەكارا جاعدايى. شىعىستاعى كاتونقاراعاي, مارقاكول, اقسۋات, ماقانشى وڭىرلەرىنەن حالىق ۇدەرە كوشىپ جاتىر. مىسالى, بۇرىنعى مارقاكول اۋدانىندا وسىدان 30 جىل بۇرىن 27 مىڭ ادام تۇرعان. قازىر اۋدانداعى تۇرعىنداردىڭ سانى – 6 مىڭعا جەتەر-جەتپەس. مۇنى گۋمانيتارلىق پروبلەما دەپ تە اتاۋعا بولادى. ءدال وسىنداي جاعداي الماتى وبلىسىندا دا بار. بۇل ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن كەزىندە قىسقارىپ قالعان اۋدانداردى قايتا قۇرۋ قاجەت. سودان كەيىن شەكارالىق ايماقتاردى دامىتۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك باعدارلاما جاساۋ كەرەك» دەگەن ويىن جەتكىزدى.
سونىمەن قاتار ۇلتتىق كەڭەستە جەر ماسەلەسى دە قارالادى. بۇل تۋرالى پرەمەر-مينيستردىڭ ورىنباسارى جەڭىس قاسىمبەك ۇكىمەتتە مالىمدەپ, اتالعان ماسەلەنى قوعاممەن تالقىلاۋ ءۇشىن وڭىرلەرگە ساپارلاۋ كەستەسى بەكىتىلگەنىن, جىل سوڭىنا قاراي ۇلتتىق كەڭەسكە ۇسىنىلاتىنىن ايتتى. اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىن ساتۋ جانە جالعا بەرۋ, موراتوري ماسەلەسى الەۋمەتتىك جەلىلەردە دە كەڭىنەن تالقىلانا باستادى. بۇل جاعدايدى ۇلتتىق كەڭەس وتىرىسىندا كوتەرۋدى بىرنەشە ازامات الەۋمەتتىك جەلىلەردە كەڭەسكە مۇشە بولعان قوعام بەلسەندىلەرىنەن سۇرادى. وسى تۇرعىدا پرەزيدەنت كەڭەسشىسى ەرلان قارين كەزىندەگى جەر كوميسسياسىنا قاراعاندا ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسى ءالدەقايدا اۋقىمدى ەكەنىن, بۇل ديالوگ الاڭىندا ءبىر ەمەس, ءبىرنەشە ۇلتتىق ماسەلەلەر تالقىلاناتىنىن ايتتى.
