رۋحاني جاڭعىرۋ باعدارلاماسى اياسىندا جابدىقتالعان مۋزەيدىڭ جالپى اۋماعى 300 شارشى مەتردەن اسىپ تۇسەدى. مۇنىڭ ءوزى ونىڭ كولەمى اجەپتاۋىر كەڭ, قۇلاشى مول ەكەنىن كورسەتەدى. مۇنداعى مۇراعاتتار مەن جادىگەرلەر دەنساۋلىق ساقتاۋ ءىسىنىڭ كەشەگىسى مەن بۇگىنگىسى جونىندە سانالۋان سىردى اڭعارتا الادى. ونىڭ باستاۋى تىم تەرەڭدە ەكەندىگى بەس عاسىردىڭ تاريحىن توعىستىرا بىلۋدەن دە ايقىن كورىنەدى. ايتالىق, مۋزەي مۇراعاتتارىنىڭ XVI-XVIII عاسىرلارعا ارنالعان بولىمدەرى الەمدىك مەديتسينانىڭ نەگىزىن قالاۋشىلار گيپپوكرات پەن اۆيتسەننانىڭ جانە ەم قولدانۋ ىسىنەن اجەپتاۋىر حابارى بار بابامىز ءال-فارابيدىڭ سول داۋىردە الەمدى تاڭعالدىرا بىلگەن جاڭالىقتارىنا ارنالعان. ولاردىڭ شەشەك پەن قوراسانعا جانە ديفتەرياعا قارسى ەكپەلەردى ويلاپ تابۋداعى ىزدەنىستەرى دە ايقىن تۇردە ايشىقتالعان. مۋزەيدىڭ ەكىنشى ءبولىگىندەگى ەجەلگى اقتوبەلىك تۇرعىنداردىڭ دارىلىك شوپتەردى قالاي پايدالانعانى جونىندەگى دەرەكتەر دە ەشكىمدى بەيجاي قالدىرمايدى.
مۇندا مەديتسينانىڭ وتكەن حح عاسىردا ورىن العان وقيعالارى مەن جاڭالىقتارىنا دا ورىن بەرىلگەن. ال تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزگەننەن كەيىن اقتوبە وبلىسىندا دەنساۋلىق سالاسىندا قول جەتكەن جەتىستىكتەر مەن وزگەرىستەر جانە مەديتسينانىڭ دامۋىنداعى بۇگىنگى قارىشتى قادامدار اۋقىمدى بولىكتى قامتيدى. سونىمەن بىرگە تۇتاستاي قازاقستاندىق جانە ءوڭىر مەديتسيناسىنىڭ باستاۋىندا تۇرعان, ونىڭ دامۋىنا سۇبەلى ۇلەس قوسقان عالىمدار مەن دارىگەرلەردىڭ عۇمىرباياندىق دەرەكتەرى مەن سارعايعان سۋرەتتەرىندە دە ولارعا دەگەن تاعزىم مەن قۇرمەت بەلگىسى اتويلاپ تۇر. سونداي-اق كەڭەستىك كەزەڭدە قولدانىلعان مەديتسينالىق بۇيىمدار مەن جابدىقتار دا مۋزەيدىڭ ءبىر بۇرىشىنا قويىلىپتى.
– ءوڭىر مەديتسيناسىنىڭ قاز باسىپ, قالىپتاسۋىنا ارنالعان مۋزەي ۇيىمداستىرۋداعى باستى ماقسات – وسى باعىتتاعى مۇراعاتتار مەن دەرەكتەردى ءتۇگەندەۋ عانا ەمەس, ەڭ باستىسى وسى ارقىلى مەديتسينالىق وقۋ ورىندارىنىڭ ستۋدەنتتەرىنە ءتاربيەلىك جانە تالىمدىك تۇرعىدا باعىت-باعدار بەرۋ ءىسىن ودان ءارى تەرەڭدەتە ءتۇسۋدەن تۋىندادى. بۇل جەرگە كەلگەن ءاربىر زەدەلى جاس پەن ستۋدەنت ءومىر مەن ءولىم ارپالىسقان سىني ساتتە دەرتكە اراشا تۇسۋگە ۇمتىلعان دارىگەرلەردىڭ جانكەشتى ەڭبەكتەرىن تۇيسىنە السا, ناۋقاستىڭ ءتىرى, امان قالۋى كوپ جاعدايلاردا دەنساۋلىق ساقشىلارىنىڭ ءبىلىمى مەن بىلىگىنە جانە مول تاجىريبەسىنە بايلانىستى ەكەنىن ۇعىنا بىلسە – ويعا العان ماقساتىمىزدىڭ ورىندالعانى, – دەدى اقتوبە وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى اسەت قاليەۆ.
اقتوبە
