ايماقتار • 23 شىلدە، 2019

مەديتسينا مۋزەيى اشىلدى

127 رەتكورسەتىلدى

اقتوبەدە ەجەلگى الەمدىك جانە بۇكىلقازاقستاندىق، سونداي-اق ءوڭىر مەديتسيناسىنىڭ العاشقى دامۋ ساتىسى مەن قالىپتاسۋ كەزەڭىن جانە بۇگىنگى دامۋ جولىن پاش ەتۋگە ارنالعان مەديتسينا مۋزەيى اشىلدى.

رۋحاني جاڭعىرۋ باعدار­لاماسى اياسىندا جابدىقتالعان مۋزەيدىڭ جالپى اۋماعى 300 شارشى مەتردەن اسىپ تۇسەدى. مۇنىڭ ءوزى ونىڭ كولەمى اجەپ­تاۋىر كەڭ، قۇلاشى مول ەكەنىن كورسەتەدى. مۇنداعى مۇ­راعات­تار مەن جادىگەرلەر دەن­ساۋلىق ساقتاۋ ءىسىنىڭ كە­شەگىسى مەن بۇگىنگىسى جونىندە سانالۋان سىردى اڭعارتا الادى. ونىڭ باستاۋى تىم تەرەڭدە ەكەن­دىگى بەس عاسىردىڭ تاريحىن توعىستىرا بىلۋدەن دە اي­قىن كورىنەدى. ايتالىق، مۋزەي مۇرا­­عاتتارىنىڭ XVI-XVIII عاسىر­لارعا ارنالعان بولىمدەرى الەمدىك مەديتسينانىڭ نەگىزىن قالاۋشىلار گيپپوكرات پەن اۆيتسەننانىڭ جانە ەم قول­دانۋ ىسىنەن اجەپتاۋىر حا­­بارى بار بابامىز ءال-فا­را­­بيدىڭ سول داۋىردە الەم­دى تاڭعالدىرا بىلگەن جاڭا­لىق­تارىنا ارنالعان. ولاردىڭ شەشەك پەن قوراسانعا جانە ديفتەرياعا قارسى ەكپە­لەردى ويلاپ تابۋداعى ىزدە­نىس­تەرى دە ايقىن تۇردە ايشىق­تال­عان. مۋزەيدىڭ ەكىنشى ءبولى­گىندەگى ەجەلگى اقتوبەلىك تۇرعىن­دار­دىڭ دارىلىك شوپتەردى قالاي پايدالانعانى جونىندەگى دەرەكتەر دە ەشكىمدى بەيجاي قال­دىرمايدى.

مۇندا مەديتسينانىڭ وتكەن حح عاسىردا ورىن العان وقيعالارى مەن جاڭالىق­تارىنا دا ورىن بەرىلگەن. ال تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىز­گەننەن كەيىن اقتوبە وبلىسىندا دەنساۋلىق سالاسىندا قول جەتكەن جەتىستىكتەر مەن وزگە­رىستەر جانە مەديتسينانىڭ دامۋىنداعى بۇگىنگى قارىشتى قادامدار اۋقىمدى بولىكتى قامتيدى. سونىمەن بىرگە تۇتاس­تاي قازاقستاندىق جانە ءوڭىر مەديتسيناسىنىڭ باستاۋىندا تۇرعان، ونىڭ دامۋىنا سۇبەلى ۇلەس قوسقان عالىمدار مەن دارىگەرلەردىڭ عۇمىرباياندىق دەرەكتەرى مەن سارعايعان سۋرەت­تەرىندە دە ولارعا دەگەن تاعزىم مەن قۇرمەت بەلگىسى اتويلاپ تۇر. سونداي-اق كەڭەس­تىك كەزەڭدە قول­دانىلعان مەديتسينالىق بۇيىمدار مەن جابدىقتار دا مۋزەيدىڭ ءبىر بۇرىشىنا قويىلىپتى.

– ءوڭىر مەديتسيناسىنىڭ قاز باسىپ، قالىپتاسۋىنا ارنالعان مۋزەي ۇيىمداس­تى­رۋداعى باس­تى ماقسات – وسى باعىتتاعى مۇ­راعاتتار مەن دە­رەكتەردى ءتۇ­گەندەۋ عا­نا ەمەس، ەڭ باستىسى وسى ار­قىلى مەديتسينالىق وقۋ ورىن­دا­رىنىڭ ستۋدەنتتەرىنە ءتار­بيەلىك جانە تالىمدىك تۇر­­عىدا باعىت-باعدار بەرۋ ءىسىن ودان ءارى تەرەڭدەتە ءتۇ­سۋدەن تۋىن­دادى. بۇل جەرگە كەلگەن ءاربىر زە­دەلى جاس پەن ستۋ­دەنت ءومىر مەن ءولىم ارپالىسقان سى­ني ساتتە دەرتكە اراشا تۇسۋگە ۇم­تىلعان دارىگەرلەردىڭ جان­كەشتى ەڭبەكتەرىن تۇيسىنە السا، ناۋقاستىڭ ءتىرى، امان قا­لۋى كوپ جاعدايلاردا دەن­­ساۋلىق ساقشىلارىنىڭ ءبىلىمى مەن بىلىگىنە جانە مول تاجىريبەسىنە بايلانىستى ەكەنىن ۇعىنا بىلسە – ويعا العان ماقسا­تى­مىزدىڭ ورىن­دالعانى، – دەدى اقتوبە وبلىس­تىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باس­قارماسىنىڭ باسشىسى اسەت قاليەۆ.


اقتوبە


سوڭعى جاڭالىقتار

باسىلىم باسشىلارى - ەركىن قىدىر (1962)

باسىلىم باسشىلارى • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار