رۋحانيات • 12 شىلدە, 2019

سەمەيدە قاشقاردىڭ كونە اقشاسى مەن قىتايدىڭ قۇپيا ايناسى تابىلدى

518 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

سەمەي قالاسى كونە تاريحقا باي جەر. قالاداعى ف. م. دوستوەۆسكي اتىنداعى ادەبي-مەموريالدىق مۋزەيدە «مۋزەي قورىنان» دەپ اتالاتىن عاجايىپ كورمە ءوتتى. كەلۋشىلەردىڭ باسىم كوپشىلىگى 200-دەن استام ەكسپوناتقا تاڭ قالدى. نەگىزىنەن كىتاپتار, جۋرنالدار, فوتواپپاراتتار مەن ساعاتتار كوللەكتسياسى ەكەن. دەسەك تە, ەڭ قىزىعى بۇلاردىڭ ىشىندە قاشقار تيىنى مەن قىتايدىڭ سيقىرلى ايناسى بولىپ تۇر. اينا ادامدارعا تۋرا قاراماي قاشقاقتاي بەرەدى.

سەمەيدە قاشقاردىڭ كونە اقشاسى مەن قىتايدىڭ قۇپيا ايناسى تابىلدى

سەمەيدەگى «پريرتىشە»  ولكەتانۋ قوعامىنىڭ توراعاسى مارات ساسانوۆ بىلاي دەپ تۇسىندىرەدى:     -وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر, ءبىزدىڭ ولكەتانۋ قوعامىنىڭ مۇشەلەرى شىعىس قازاقستاننىڭ, سەمەيدىڭ تاريحىن جەتە زەرتتەۋمەن اينالىسىپ كەلەدى. مەن بۇل اينانى سەمەي قالاسىنىڭ جانىنان, شامامەن  20 شاقىرىم جەردەن تاپتىم. اينانىڭ  ورتاسى تەسىلگەن بولىپ شىقتى. ءتىپتى,  اينانى جەرلەنگەن جەردەن الىنعان دەگەن نۇسقا دا بار. سيقىرلى اينانى قابىرگە سالماس بۇرىن,  ەشكىم پايدالانباسى ءۇشىن ارنايى تەسىپ, بۇزعانىن بايقادىق

مارات ساسانوۆتىڭ ايتۋىنشا,  بۇل سيقىرلى ايناعا شامامەن 1000 جىل بولعان. سەبەبى  اينادا قىتاي يەروگليفتەرى انىق كورىنەدى.  اينا قولادان جاسالعان, ءپىشىنى قيسىقتاۋ كەلگەن.

-اينانىڭ سىيقىرلى دەپ اتالۋىنىڭ باستى سەبەبى-اينامەن ناقتى نە بولىپ جاتقانىن ەشكىم دە ناقتى بىلمەيدى. اينا ارقىلى قابىرعاعا كۇن ساۋلەسىن جىبەرگەندە,  قابىرعادا ارتقى جاقتا ورنالاسقان سۋرەتتەر نەمەسە جازبالار پايدا بولادى. سول ءۇشىن دە ونى تىلسىم دۇنيەلەرمەن بايلانىستىرادى,-دەدى مارات ساسانوۆ.

كورمەنى دايىنداۋ بارىسىندا مۋزەي قىزمەتكەرلەرى كونە بۇيىمنىڭ وزگە دە سيقىرلى قاسيەتتەرىن بايقاعان. ولار ەكسپوناتتى جىپكە ىلگەندە سيقىرلى اينا جان-جاققا جىلجىپ, بەت جاعىمەن بۇرىلماعان ەكەن. ايتا كەتۋ كەرەك, مۋزەيگە جىل سايىن ءحىح عاسىردىڭ ءتۇرلى دۇنيەلەرى ءتۇسىپ جاتادى. بۇل مۋزەي فەدور دوستوەۆسكي مەن شوقان ۋاليحانوۆقا قاتىستى تىڭ دەرەكتەردى ساقتاپ وتىر.

راۋشان نۇعمانبەكوۆا                  

«ەgemen Qazaqstan»

سەمەي


سوڭعى جاڭالىقتار