ءوڭىر شارۋاسى العا باسۋدا
جۇما, 15 اقپان 2013 7:37
پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ وبلىس اكىمدەرىمەن كەزدەسكەندە اۋىل شارۋاشىلىعى مەن مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ قاجەتتىگىنە باسا نازار اۋدارعان بولاتىن. سەمەيدە اۋىل شارۋاشىلىعى قارقىندى تۇردە دامىپ كەلەدى. ءتىپتى, رەسەيدىڭ كەيبىر ايماقتارى مەن كورشى پاۆلوداردان كەلىپ سەمەيدىڭ اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن ساتىپ العاندى ءجون كورەدى ەكەن. بۇل سەمەيدىڭ اۋىلشارۋاشىلىق سالاسىنىڭ جاقسى جۇمىس اتقارىپ جاتقانىن كورسەتەدى. بۇگىندە ءىرى شارۋا قوجالىقتارى قالانى ەتپەن تولىق قامتاماسىز ەتۋدى العا قويىپ وتىر.
جۇما, 15 اقپان 2013 7:37
پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ وبلىس اكىمدەرىمەن كەزدەسكەندە اۋىل شارۋاشىلىعى مەن مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ قاجەتتىگىنە باسا نازار اۋدارعان بولاتىن. سەمەيدە اۋىل شارۋاشىلىعى قارقىندى تۇردە دامىپ كەلەدى. ءتىپتى, رەسەيدىڭ كەيبىر ايماقتارى مەن كورشى پاۆلوداردان كەلىپ سەمەيدىڭ اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن ساتىپ العاندى ءجون كورەدى ەكەن. بۇل سەمەيدىڭ اۋىلشارۋاشىلىق سالاسىنىڭ جاقسى جۇمىس اتقارىپ جاتقانىن كورسەتەدى. بۇگىندە ءىرى شارۋا قوجالىقتارى قالانى ەتپەن تولىق قامتاماسىز ەتۋدى العا قويىپ وتىر. قۇس فابريكالارىنىڭ جۇمىسى دا كوڭىلدەگىدەي. تۇرعىنداردى ازىق-ت ۇلىكپەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ءبىرشاما جۇمىستار اتقارىلعان. ماسەلەن, ينۆەستيتسيالىق جوبالارعا سايكەس «ۆوستوك-برويلەر» جشس قۇس ەتى ءوندىرىسى بويىنشا, جۇمىرتقا ءوندىرۋدى جاقسارتۋ ماقساتىندا برويلەر تاۋىقتارىن ەتتى باعىتقا وزگەرتكەن. جوباعا قاراستىرىلعان 2800 ملن. تەڭگە قاراجاتتىڭ بۇگىنگى كۇنى 1350 ملن. تەڭگە قارجىسى يگەرىلگەن. وسى ۋاقىتقا دەيىن 1,5 مىڭ توننا قۇس ەتى وندىرىلسە, جىل سوڭىنا دەيىن 2 مىڭ توننا قۇس ەتىن ءوندىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. نەگىزىنەن قۇس ەتىن 7,4 مىڭ تونناعا جەتكىزۋ جوسپاردا تۇر. اگروونەركاسىپ كەشەنى ينۆەستيتسيالىق جوباسىنا سايكەس «اقتوبە ەرتىس» جشس «كىشى اقتوبە» قۇس فابريكاسىن قايتا قالپىنا كەلتىرمەك. جوبانىڭ جالپى قۇنى 457 ملن. تەڭگە قارجىنى قامتيدى. بۇگىنگى تاڭدا ينۆەستيتسيانىڭ 71 ملن. تەڭگەسى يگەرىلگەن. كەلەر جىلدىڭ ءساۋىر ايىندا 700 مىڭ دانا جۇمىرتقا ءوندىرىسىنىڭ ءبىرىنشى پارتياسى شىعارىلماق. 2013 جىلى 10 ملن. دانا جۇمىرتقا الۋ كوزدەلسە, جوبا تولىق ىسكە اسقاننان كەيىن 2014 جىلى 25 ملن. دانا جۇمىرتقا الۋدى جوسپارلاپ وتىر.
سەمەيلىك شارۋاشىلىقتار الداعى ۋاقىتتا جىلقى مالىنىڭ سانىن كوبەيتۋگە كوبىرەك كوڭىل ءبولۋدى قولعا الۋدا. ءتورت ت ۇلىك مالدىڭ بۇل ءتۇرى قالا بويىنشا ءتورتىنشى ورىندا. دەگەنمەن, قالانى سۇتپەن قامتاماسىز ەتۋدەن ازداپ قالىس قالۋشىلىق بار ەكەندىگى راس. بىراق, الداعى 2-3 جىلدا بۇل ماسەلەلەر تولىقتاي ورنىنا كەلمەك. ال, كوكونىسپەن قامتاماسىز ەتۋدە ەشقانداي بوگەت جوق.
قالالىق اۋىلشارۋاشىلىق ءجانە ۆەتەريناريا ءبولىمىنىڭ باستىعى شاعان جۇماقسانوۆتىڭ ايتۋىنشا, سەمەي قالاسىنىڭ 2011-2015 جىلدارعا ارنالعان دامۋ باعدارلاماسى جانە «سەمەي قالاسى وڭىرلىك ەكونوميكاسى» مودەلى جاسالىپ, وسى باعدارلامانى ءجۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا ءوڭىردىڭ بارلىق اۋىلشارۋاشىلىق قۇرىلىمدارى جۇمىس ىستەۋدە. سەمەي بويىنشا بىلتىرعى جىلى 3300 گەكتارعا ەگىلگەن كارتوپتان 55 مىڭ توننا ءونىم الىنسا, 28,5 مىڭ توننا ءونىمدى 1390 گەكتار جەرگە ەگىلگەن كوكونىستەن العان. بۇگىنگى كۇنى 3,2 مىڭ توننا كارتوپ, 636 توننا ورامجاپىراق, 908 توننا ءسابىز, 200 توننا قىزىلشا, 800 توننا سارىمساق, كارتوپ جانە كوكونىس قويمالارىنا ساقتاۋعا قويىلعان. كەلەشەكتە وسىمدىك شارۋاشىلىعىندا جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزىپ, وتاندىق جانە شەتەلدىك اۋىلشارۋاشىلىق داقىلدارىن وندىرۋدە, ونىڭ كولەمىن ۇلعايتۋدا, اسىرەسە, سۋارمالى ەگىستىكتى جانە ينۆەستورلار تارتىپ كارتوپ ءوندىرىسىن 60 مىڭ تونناعا, كوكونىستى 30 مىڭ تونناعا جەتكىزىپ, مال شارۋاشىلىعىن جەممەن جانە قۇنارلى ازىقپەن تولىقتاي قامتاماسىز ەتۋ كوزدەلۋدە. جىل سايىن مەملەكەت تاراپىنان مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا ءارتۇرلى قارجى ينستيتۋتتارى ارقىلى جەڭىلدەتىلگەن نەسيەلەر بولىنۋدە, سونىمەن قاتار, مال ونىمدەرى كولەمىن ۇلعايتۋعا, اسىل تۇقىمدى مال ءوسىرۋ ءۇشىن سۋبسيديا بەرىلۋدە. بيىلعى جىلى «اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى» اق قارجىسى ەسەبىنەن 7 شارۋا قوجالىعى 40,5 ملن. تەڭگەگە 215 ءىرى قارا مالىن ساتىپ العان. سونداي-اق, ءۇستىمىزدەگى جىلى مال شارۋاشىلىعى سالاسىنا 710 ملن. تەڭگە سۋبسيديا, ونىڭ ىشىندە, تۇقىمدى جاقسارتۋعا 34,5 ملن. تەڭگە قارجى بولىنگەن. وڭىردە اۋىل شارۋاشىلىعى سالالارى بويىنشا جىلدىڭ اياعىنا 35 مىڭ باس ءىرى قارا, 145 مىڭ قوي-ەشكى, 3,5 مىڭ شوشقا, 18 مىڭ جىلقى جانە 1 ملن. باس قۇس كۇتىلۋدە. 2012 جىلى 22 مىڭعا جۋىق توننا ەت, 33,5 مىڭ توننا ءسۇت, 3 ملن. دانا جۇمىرتقا, 260 توننا ءجۇن ءوندىرۋ كوزدەلۋدە.
الداعى ۋاقىتتا اسىل تۇقىمدى باعىتتى دامىتۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز, دەيدى اۋىلشارۋاشىلىق جانە ۆەتەريناريا ءبولىمىنىڭ باستىعى شاعان جۇماقسانوۆ, «پريرەچنوە اگروفيرماسى» جشس سىرتتان كەلەر جىلى 1000 باس اسىل تۇقىمدى مال الۋدى جوسپارلاپ وتىر. بۇل شارۋا قوجالىعى مەن «نۇرتازا», «گۇلرايحان» سياقتى بىرقاتار شارۋا قوجالىقتارى مال بورداقىلاۋمەن, ال, «اناستاسيا» شارۋا قوجالىعى شوشقا بورداقىلاۋمەن اينالىسادى. ءسۇت باعىتىنداعى سيىر مالىنىڭ باسىن كوبەيتۋ ماسەلەسى دە جۇيەلى تۇردە قولعا الىنۋدا. قازىرگى ۋاقىتتا نوۆوباجەنوۆو, ەرتىس جانە زنامەنكا مەن وزەركي اۋىلدىق وكرۋگتەرىندەگى شارۋا قوجالىقتارىندا سيممەنتال تۇقىمدى سيىرلار ساۋىلۋدا. ءسۇت ونىمدەرىنىڭ كولەمىن ۇلعايتۋ ماقساتىندا نوۆوباجەنوۆو اۋىلدىق وكرۋگىندەگى بۇرىنعى «جاڭاسەمەي» سوۆحوزىنىڭ جەرىندە «ەۆرازيا اگروينۆەست» جشس ينۆەستور رەتىندە تاۋارلى-ءسۇت فەرماسىنىڭ قۇرلىسىن جۇرگىزۋدى جوسپارلاپ وتىر
جاقىندا عانا سەمەي قالاسى اكىمدىگى مەن «ەۆرازيا اگروينۆەست» جشس ءوزارا مەموراندۋمعا قول قويىپ, 2013-2014 جىلدارعا وسى جوبانى ىسكە اسىرۋدى جوسپارلادى. سونىمەن قاتار, «تاماشا» ماكارون فابريكاسى جشس بازاسىندا ديىرمەن كەشەنى قۇرىلىسى تامامدالماقشى. اتالمىش جوبا ىسكە اسسا ماكارون ونىمدەرىن شىعارۋ كولەمى جىلىنا 4 000 تونناعا جەتكىزىلىپ, ارزان باعامەن حالىقتى قامتيتىن بولادى. ال, سەمەيدىڭ جابىق مەكەمەلەرى مەن اسكەري بولىمدەردى نان ونىمدەرىمەن قامتاماسىز ەتىپ وتىرعان «سەمنان» جشس-دە نان پەشتەرى جاڭارتىلىپ, جالپى سوماسى 17 ملن. تەڭگەنى قۇرايتىن قىتايدان ءتاتتى توقاشتار شىعارۋعا ارنالعان پەشتەردى اكەلىپ, ءوندىرىستى جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن. بۇل كاسىپورىن 2015 جىلى ينۆەستيتسيا كولەمىن جانە نەگىزگى قاراجاتىن 30 ملن. تەڭگەگە جەتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىر. سونداي-اق, «العاباس-ك-7» جشس كەلەر جىلدىڭ ەكىنشى جارتىسىندا كونديتەرلىك فابريكانى ىسكە قوسپاق. مۇندا ءوندىرىس قۋاتتىلىعى ءتاۋلىگىنە 15 توننالى, كرەكەرلى جانە قانتتى پەچەنە شىعاراتىن ەكى جەلى ورناتىلعان ەكەن. سونداي-اق, «سەمەي ەت كومبيناتى» جشس تاۋلىگىنە كونسەرۆىلەر مەن شۇجىق ونىمدەرىن 27 تونناعا دەيىن وندىرۋدە.
راۋشان نۇعمانبەكوۆا.
سەمەي.
