قوعام • 09 شىلدە، 2019

انايى ءازىل مەن شىنايى قالجىڭنىڭ شەكاراسى

1545 رەت كورسەتىلدى

ءسوزدىڭ پارقىن تارك ەتىپ، بەيادەپ ازىلدەردى ساحنا تورىنە شىعارۋ قاي كەزدە، قانداي سايقىمازاق ارتىستەردەن باس­تالدى؟ كۇلدىرەمىن دەپ، تەلەۆيزيانى بۇلدىرگەن ءۇردىستىڭ باستاۋىندا كىمدەر تۇر؟

عابيت مۇسىرەپوۆشە ايتقاندا: «حاس سۇلۋدىڭ كوز جاسىنداي ءمولدىر ونەر – تەاتر ساحناسى» كيەسىن مانسۇقتاپ، قالا بەردى تەلەۆيزيا ارقىلى انايى ءسوز، ارزان قىلجاقتى دارىپتەۋ الماعايىپ داۋىرلەردەن امان وتكەن بۇكىل قۇندىلىقتارىمىزدىڭ كەۋدەسىنەن ىسىرۋمەن كەلەدى. وتكىر ساتيرانىڭ ورنىن باسقان تۇرپايى دا ەرسى سوزدەر، استارلاپ ايتىلاتىن يۋموردى الماستىرعان وتباسى، وشاق قاسىنىڭ قالجىڭدارى، بەلدەن تومەن، «ىشقىرسىز» ازىلدەر كورەرمەننىڭ تالعامىن تۇرالاتىپ قانا قويماي، كەشە عانا اسىل ءسوزدىڭ جارشىسى بولعان تەلەۆيزيا اتاۋلىدان جۇرتتى ابدەن جەرىندىرىپ بارا جاتقانىن جوققا شىعارۋعا بولماس. 

«سەنىڭ ايەلىڭ – مەنىڭ ايەلىم. مەنىڭ ايەلىم – سەنىڭ قارىنداسىڭ»، دەيدى 31 ارنادان سارناپ جاتقان «وڭتۇستىك ازىلدەرى». بىردە ورىس تەلەۆيزياسىنان «كىمنىڭ بالاسىسىڭ؟» دەسە، «اتامنىڭ بالاسىمىن» دەگەن جاۋاپقا: «ونى اكەڭ بىلە مە؟» دەگەن ءازىلىن ەستىگەندە، ەجەلگى كورشىلەرىمىزدە ءبىر زامانداردا بولعان «سنوحاچەستۆو» دەيتىن، اتاسى كەلىنىنە بارا بەرەتىن جەكسۇرىن ءبىر ادەتتەر ەسكە ءتۇسىپ ەدى.

بۇل تۋرالى ءتىلى تىكەن تۇرىك سىقاقشىسى ءازيز نەسين ورىستىڭ ازىلدەرىن وقىپ، وسىلار ءدام-تاتۋى جوق ازىلدەرگە نەمەسە قوعامنىڭ قۇلازىعان، ويسىراعان ماسەلەلەرىن ويىنعا، كۇلكىگە اينالدىراتىنى نەسى ەكەن دەگەن تۇرعىدا تاڭعالاتىنى بار. 

قازىر ارزان سوزگە كەلگەندە ءبىزدىڭ ءازىل-قالجىڭ تەاترلارى دا الدىنا جان سالمايدى. كورشىلەرگە كۇلەتىن جاعداي قالمادى. 

مىسالى، «شانشاردا» ەنەسى:

– پاپا دەگەندى كەرىسىنشە وقىشى؟

كەلىنى: – اپ-اپ...

ەنەسى: – ماما دەگەندى كەرىسىنشە وقىشى؟

وسىدان وتكەن وسپادار ءسوز بولا ما؟ مۇنى قالجىڭ دەپ ايتۋعا كەلە مە؟ 

سول سياقتى ءالي بايجۇماتوۆ دەگەن سايقىمازاق ءارتىستىڭ «كوڭىلاشار» باعدار­لاماسىندا قاسيەتتى قارا دومبىرامىزدى قىزدارعا تەڭەپ، دومبىرا ارقىلى جۇمباقتاي سويلەگەن بولىپ، تازا پورنوگرافيانى ناسيحاتتاعانى تالاي كورەرمەندى تەلەۆيزيادان تۇڭىلدىرە ءتۇسىپ، ۇلكەن كىسىلەردىڭ اشۋ-ىزاسىن تۋدىرعانى كەشە.

«قىزداردى مۋزىكالىق اسپاپتارعا تەڭەپ كورەيىك. دومبىرا. ۇكىلى دومبىرا. ونى باياعىنىڭ سال-سەرىلەرى تارتقان، ال سول زامان­نىڭ دومبىرالارى ارماندايتىن، «ءمااا مەنى تارتا بەرسە ەكەن» دەپ... ال قازىرگى زاماننىڭ دومبىرالارى دا، ولاردى تارتاتىن سال-سەرىلەرى دە ساپاسىز بولىپ كەتكەن. باياعىنىڭ سال-سەرىلەرى ءتورت-بەس كۇي، تاڭعا دەيىن جەتى-سەگىز كۇي تارتاتىن...

قازىرگىلەر ءبىر كۇي تارتادى دا، شارشاپ قالادى... قازىرگى زاماندا كەيبىر اعالارى­مىز بار، دومبىرا تارتۋعا شاماسى جەتپەي، بويىنان قۋاتى كەتىپ، بىرەۋدىڭ تارتىپ وتىرعان دومبىراسىنىڭ ءۇنىن ەستىپ، سوعان ءلاززاتتانىپ، سودان راحات الىپ، سودان شابىتتانىپ، دومبىرا تارتقىسى كەلىپ، دومبىرا ىزدەپ كەتەتىن اعالارىمىز بار... دومبىرا تارتقاندا قۇلاعىن بۇراپ، كۇيىن كەلتىرىپ العان سوڭ، شەرتىپ تە تارتاسىڭ، ۇرىپ تا تارتاسىڭ، اينالدىرا بەرىپ، ارتىنان ۇرىپ تا تارتاسىڭ!» دەگەنىن ءالى ولمەگەن «ارا» جۋرنالى دا اششى سىنعا الدى.

«ەھ، ۇلتتىق بولمىستان ءنار العان، ناعاشى مەن جيەننىڭ قالجىڭدارىنان قۇرالعان «تاماشا» تاريح بولىپ قالدى. شىنايى ءازىل قۇدايبەرگەن، توقسىن، مەيىرمان، ۋايىستەرمەن بىرگە كەلمەسكە كەتتى»، دەستى ۇلكەن بۋىن. 

كورەرمەننىڭ بۇرىنعى لەگى بۇل سوراقىلىق سوناۋ 80-جىلدارى باستالعانىن العا تارتادى. ليديالاردىن ساحنادا اقجايماعا ورانىپ، «جوعارى-تومەن» دەپ ماسساج جاساتىپ، «باۋىرجان-شوۋدىڭ» «قۇداعي، ءبىر پارتيا­سى» مەن اتتى əيەلگە تەڭەپ قويىپ، «ءمىنىپ الىپ ولاي دا شاباسىڭ، بىلاي دا شاباسىڭ، كۇندىز شاپ، تۇندە شاپ» دەپ جينالعان جۇرتتى جەرگە كىرگىزەتىنى ەسكە تۇسەدى وسىندايدا. بۇل كۇلدىرەمىن دەپ، ساحنانى ءبۇلدىردى. ساحناداعى سايقىمازاق تەلەۆيزيا ارقىلى كۇللى بۇقاراعا كورسەتىلدى.

ارينە، بۇل كەزدە قىنجىلعان جۇرتتىڭ كوڭىلى اياققا تاپتالىپ، ۇلكەن ساحناداعى تۇرپايىلىققا قوعام تاراپىنان سالماقتى توقتام بولماعانىن دا بىلەمىز. ارا-تۇرا ەستىلىپ قالاتىن كورەرمەننىڭ اشۋ-ىزاسى، زيالى قاۋىمنىڭ، ارىپتەستەرىمىزدىڭ گازەت-جۋرنال ارقىلى جاساعان نارازىلىعى جەردە قالدى. 

ال ەندى كەرىسىنشە، بۇل جايت زالدا جاپىرىلىپ ك ۇلىپ جاتقان كورەرمەننىڭ جارتىسى – جاستارعا وسى انايىلىقتى جالعاستىرۋعا جول اشىپ بەرگەنىن نەسىنە جوققا شىعارامىز؟ 

سوڭعى جاڭالىقتار

ەلىمىزدە كۇن قايتا سالقىندايدى

اۋا رايى • بۇگىن، 16:53

ەسىل وزەنىنە جاڭا كوپىر سالىنادى

ايماقتار • بۇگىن، 15:16

شىعىس قازاقستان «جاسىل» ايماقتا

ايماقتار • بۇگىن، 12:15

دوللار ارزانداپ، مۇناي قىمباتتادى

ەكونوميكا • بۇگىن، 11:36

قىركۇيەكتە حالىق ساناعى باستالادى

قازاقستان • بۇگىن، 09:47

ۇقساس جاڭالىقتار