قازاقستان • 03 شىلدە, 2019

قازاقستاندا قانشا بارىس بار

2010 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

Snow Leopard Foundation حالىقارالىق قورىنىڭ باسشىسى ەرجان ەركىنباەۆ قازاقستاندا 140-150 ءىلبىس بار ەكەنىن ايتتى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات ءتىلشىسى.

قازاقستاندا قانشا بارىس بار

قور باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, عالىمدار مۇنداي تۇجىرىم جاساۋعا فوتوتۇزاقتار مەن گەنەتيكالىق زەرتتەۋلەردىڭ ناتيجەسىندە مۇمكىندىك العان. «ءبىر عانا الماتى وبلىسىنىڭ وزىندە ونداعان فوتوتۇزاق قۇرىلعان. ونىڭ بارىنە كۇن سايىن نەشە ءتۇرلى تاۋ تاعىلارى ءتۇسىپ جاتادى. سوڭعى رەت ءىلبىستىڭ انالىعى ءتۇسىپ, وعان تولقۇجات راسىمدەدىك. اتىن دانا دەپ قويىپ وتىرمىز. ەلىمىزدە 140-150 بارىس بار دەپ وتىرمىز. بىلاي قاراساڭىز, 150 دەگەن اسا ءبىر كوپ سان ەمەس. سوندىقتان ەل اۋماعىنداعى قار بارىسىنىڭ ارقايسىنا تولقۇجات جاساپ, ات قويساق دەگەن ويىمىز بار. ال فوتوتۇزاقتار مەن گەنەتيكالىق زەرتتەۋلەر ارقىلى جۇرگىزىلەتىن مونيتورينگ ناتيجەلەرىن حالىقارالىق اقپارات ورتالىعىنا جيناقتاۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. ازىرگە ونداي ورتالىق قۇرۋ يدەيا عانا. بۇگىنگى كونفەرەنتسيا بارىسىندا حالىقارالىق ۇيىمدارمەن بىرگە ونىڭ ناقتى تەتىكتەرىن قاراستىرامىز», - دەيدى ەرجان ەركىنباەۆ. 

ونىڭ ايتۋىنشا ىلبىستەر الماتى, جامبىل جانە شىعىس قازاقستان وبلىستارىن عانا مەكەن ەتەدى. «بۇعان دەيىن قار بارىسىن قورعاۋ ءۇشىن 12 مەملەكەت جەكە-جەكە ارەكەت ەتىپ كەلدى. ونىڭ ناتيجەسى شامالى ەكەنىن ۋاقىت كورسەتىپ وتىر. بۇگىنگى كونفەرەنتسيانىڭ ماقساتى - كۇش بىرىكتىرىپ, ءىلبىس پوپۋلياتسياسىن ساقتاۋدا بىرلەسىپ ارەكەت ەتۋ. بۇل جەردە ترانسشەكارالىق  شارالاردىڭ ماڭىزى زور. فوتوتۇزاقتى كوپشىلىك اڭ سانىن ءبىلۋ ءۇشىن عانا قۇرىلادى دەپ ويلاۋى مۇمكىن. قازىر فوتوتۇزاقتار براكونەرلەرگە دە ۇلكەن توسقاۋىل بولىپ تۇر. ءوزى تۇسپەگەننىڭ وزىندە كولىگى, جۇرگەن ىزدەرى ءتۇسىپ قالۋى مۇمكىن. ءىلبىستى زاڭسىز اۋلايتىنداردىڭ اياعىن تارتا قيمىلداۋىنا بۇل دا ءوز سەپتىگىن تيگىزىپ وتىر», - دەيدى حالىقارالىق قور باسشىسى. ونىڭ ايتۋىنشا, Snow Leopard Foundation قورى وسى فورۋم اياسىندا بۇۇ-نىڭ UNDP ۇيىمىمەن ماڭىزدى كەلىسىمدەر جاساماق. 

«نەىگزگى ماقساتتارىمىزدىڭ ءبىرى - بۇل قوردىڭ جۇمىسىنا بۇۇ-نىڭ نازارىن اۋدارۋ. دامۋ باعدارلاماسى ارقىلى قازاقستان اۋماعىنداعى ءىلبىس پوپۋلياتسياسىن زەرتتەۋ جۇمىستارىنا قارجى بولگىزۋگە كۇش سالىپ كەلەمىز», - دەيدى ەرجان ەركىنباەۆ. ال بۇۇ دامۋ باعدارلاماسىنىڭ قازاقستان بويىنشا جوبالار مەنەدجەرى تالعات كەرتەشەۆ ەل اۋماعىنداعى بارىستار سانى 180-200 باس اراسىندا دەگەن پىكىر ايتتى.

 «ءىلبىستىڭ ناقتى سانىن ءدوپ باسىپ ايتۋ ازىرگە مۇمكىن ەمەس. بارىستى جانە ونىڭ ەكوجۇيەسىن ساقتاۋ جونىندەگى جاھاندىق باعدارلاما حاتشىلىعىنىڭ مالىمەتى بويىنشا, قازاقستاندا 180-200 شاماسىندا بارىس بار. بۇل ۇيىم ءىلبىس مەكەندەيتىن 12 ەلدىڭ دەرەكتەرىن جيناقتاپ, ساراپتاپ وتىرادى. بۇۇ-نىڭ قولداۋىمەن ەل اۋماعىندا 300-گە جۋىق فوتوتۇزاق قۇرماقشىمىز. سونىڭ كومەگىمەن بۇل ساندى ناقتىلاي تۇسەمىز», - دەيدى تالعات كەرتەشەۆ.


 ماماننىڭ ايتۋىنشا, بارىستى ساقتاۋ بويىنشا جان-جاقتى شارالار قابىلدانىپ جاتقانىمەن, ونى زاڭسىز اۋلاۋ ءالى دە تىيىلعان جوق. «بىشكەكتە بىلتىر وتكەن كوشپەلى حالىقتار فەستيۆالىندە 6 كيىز ءۇيدىڭ تورىندە ءىلبىس تەرىسى ءىلىنىپ تۇردى. ونىڭ ىشىندە جاڭاسى دا, ەسكىسى دە بار. وسىعان قاراپ-اق, براكونەرلىك  ءالى تىيىلماعانىن كورۋگە بولادى», دەيدى بۇۇ وكىلى.  



سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىك پەن تاريح

تاعزىم • كەشە